Foça'nin 350 Yillik Yel Degirmenleri Tarihe Isik Tutuyor

Izmir’in Foça ilçesinin girisinde bulunan tarihi yel degirmenleri, vatandaslarin ugrak yeri olurken, 17. yüzyildan kalma degirmenler tarihe de isik tutuyor. Antik tiyatronun da bulundugu Degirmenli Tepe üzerindeki üç yel degirmeninden birinin restorasyonunun tamamlandigini söyleyen arkeolog Ertan Aksoy, yel degirmenlerinin rüzgar enerjisi ile çalisan inanilmaz bir mühendislik harikasi oldugunu ifade etti.

Foça’daki yel degirmenlerinin 350 yillik bir geçmise sahip oldugunu anlatan Aksoy, "Yel degirmenleri, 1900’lerin baslarina kadar ayakta kaldi. Anadolu’ya yel degirmenleri M.Ö. 11. yüzyildan sonra girmeye basladi.

Burada görmüs oldugumuz yel degirmenleri 17. yüzyildan kalmadir. Bunu da 1678 yilinda Hollandali bir gezginin Foça’ya gelip, bu degirmenleri resmetmesinden anliyoruz. Anadolu’da yüzyilin basina kadar ayakta kalmis yel degirmenleri Foça yel degirmenleridir" dedi.

Foça’ya bagli köy ve mahallelerde ise 40 kadar yel degirmeni oldugunun bilindigini ancak çogu günümüze kadar ayakta kalamadigini ifade eden Aksoy, "Foça’daki yel degirmenlerinin bir özelliginin de yerel tüf tasindan yapilmis olmasidir. Yel degirmenlerinin çatilari dönebilir nitelikte, rüzgar nerden eserse çatisi ve pervanesi o yöne dönmektedir. Bu muhtesem bir mühendislik örnegidir. Türkiye’nin neresine gidersiniz gidin, Bati Anadolu’da olsun, Istanbul taraflarinda, Karadeniz’de ve Güney Ege’de göreceginiz yel degirmenlerinin ögütme taslari Foça yapimidir. Çünkü bu taslar andezit olup çok iyi bir ögütme islemi yapar" diye konustu.