Türkiye'de Hekimlerin Antibiyotik Reçetelemesi Yüzde 31 Azaldi

Saglik Bakanligi Türkiye Ilaç ve Tibbi Cihaz Kurumunca düzenlenen 6. Akilci Antibiyotik Kullanimi ve Farkindalik Sempozyumu'nda 20112020 yillari arasindaki antibiyotik reçetelemesi ve tüketimine iliskin çalismanin sonuçlari açiklandi Buna göre, 2011'de reçetelerin yaklasik yüzde 35'inde antibiyotikler yer alirken bu oran 2020'de yüzde 24'e düstü, hekimlerin antibiyotik reçeteleme tercihi azaldi TITCK Baskan Yardimcisi Dr. Mehmet Hakan Firat: 'Antibiyotik direnci, Kovid19 yönetiminin akilci bir sekilde yapilmamasi durumunda basimiza gelen sorunun derinlesmesine yol açacaktir. Bu nedenle Kovid19'da sinirli bir yeri olan antibiyotiklerin bu süreçte dikkatli bir sekilde kullanilmasi gereklidir'

Saglik Bakanligi Türkiye Ilaç ve Tibbi Cihaz Kurumu (TITCK) öncülügünde akilci antibiyotik kullaniminin yayginlastirilmasi için yürütülen çalismalar sonucunda, hekimlerin antibiyotik reçeteleme tercihi 2011'e kiyasla 2020'de yüzde 31 azaldi.

TITCK tarafindan Dünya Antibiyotik Farkindalik Haftasi kapsaminda çevrim içi 6. Akilci Antibiyotik Kullanimi ve Farkindalik Sempozyumu düzenlendi.

Sempozyumun açilis konusmasina yapan TITCK Baskan Yardimcisi Dr. Mehmet Hakan Firat, Dünya Saglik Örgütü (DSÖ) ve diger birçok ülkenin de siklikla üzerinde durdugu ve farkli çalismalar yürüttügü "akilci antibiyotik kullanimi" konusunda Türkiye'de Saglik Bakanligi öncülügünde yogun çalismalar yürütüldügüne dikkati çekti.

"Akilci Ilaç Kullanimi (AIK) Programi" kapsaminda gereksiz ve yanlis antibiyotik kullanimiyla dogrudan iliskili olan antibiyotik direncinin yavaslatilmasinin hedeflendigini animsatan Firat, Reçete Bilgi Sistemi (RBS) araciligiyla antibiyotik reçeteleme oraninin yüksek oldugu saptanan illere özel çözüm önerileri gelistirildigini ve olumlu sonuçlar elde edildigini anlatti.

Firat, ayrica antibiyotiklerin akilci reçetelenmesinin saglanmasi amaciyla aile hekimlerine yönelik bilgilendirme toplantilari düzenlendigini, hekimlik pratiginde kullanabilecek "Eriskin Hastada Antibiyotik Kullanimina Akilci Yaklasim" kitabinin hazirlandigini, vatandaslara yönelik de farkindalik artirici kampanya çalismalarinin yürütüldügünü dile getirdi.

- Kovid-19'la mücadelede antibiyotiklerin dikkatli kullanilmasi gerekiyor

Ilaç-ilaç ve ilaç-besin etkilesimleri konusunda hekimlere reçete olusturma sürecinde uyari verebilecek "e-Reçete" sistemine entegre yazilimlar üzerinde çalismalarin devam ettigini bildiren Firat, "Antibiyotik direnci, Kovid-19 yönetiminin akilci bir sekilde yapilmamasi durumunda basimiza gelen sorunun derinlesmesine yol açacaktir. Bu nedenle Kovid-19'da sinirli bir yeri olan antibiyotiklerin bu süreçte dikkatli bir sekilde kullanilmasi gereklidir." degerlendirmesinde bulundu.

TITCK Baskan Yardimcisi Dr. Mehmet Hakan Firat, bilinçsiz antibiyotik kullaniminin yalnizca kisiyi degil dünya üzerinde yasayan her canliyi direnç sorunu ile karsi karsiya biraktigini belirterek, bu sorunun çözümüne kurumlar ve sektörler arasi is birligi, küresel düzeyde bir yaklasimla katki saglanabilecegini ifade etti.

Sempozyumun açilisinda DSÖ Türkiye Temsilcisi Dr. Batyr Berdyklychev, FAO Türkiye Temsilcisi Viorel Gutu da birer konusma yapti.

- Hekimlerin antibiyotik reçetelemesi yüzde 31 azaldi

Sempozyumda TITCK Akilci Ilaç Kullanimi Dairesi Baskani Mesil Aksoy ise 2011-2020 yillari arasinda antibiyotik reçetelemesi ve tüketimine iliskin kiyaslamali olarak yürütülen çalismanin sonuçlarini paylasti.

Buna göre, Saglik Bakanligi öncülügünde akilci antibiyotik kullaniminin yayginlastirilmasi kapsaminda baslatilan çalismalar sonucunda, Türkiye'de 2011'de bin kisi basina 42,28 birim olan antibiyotik tüketimi, 2020'de 24,39 birime geriledi.

Ayrica 2011'de reçetelerin yaklasik yüzde 35'inde antibiyotikler yer alirken, 2020'de yüzde 24'ünde antibiyotik yer aldigi tespit edildi. Yani hekimlerin antibiyotik reçeteleme tercihinde yaklasik yüzde 31'lik azalma görüldü.

Kovid-19 salginiyla mücadele edilen 2020'de, 2019'a kiyasla antibiyotik bulunan reçetelerde az da olsa bir artis yasandi. Bu oran 2019'da yüzde 23,87 iken 2020'de yüzde 24,31'e yükseldi.

- Ilaç harcamalari içerisinde antibiyotiklerin orani yüzde 3'e düstü

TITCK'nin çalismasina göre, 2011'de 218 milyon kutu antibiyotik satilirken, bu oran 2020'de 122 milyon oldu.

Fakat antibiyotik tüketimi 2011'deki oranda devam etseydi, 2020'de 260 milyon kutu civarinda antibiyotik tüketilmis olacakti. Yapilan çalismalar sonucunda 2020'de 138 milyon kutu daha az antibiyotigin tüketilmesi saglanmis oldu.

Ayrica 2011'de toplam ilaç için harcanin paranin yaklasik yüzde 11'i antibiyotiklere giderken, 2020'de bu oran yüzde 3'e düserek 1 milyar 352 milyon lira olarak tespit edildi. Türkiye'de antibiyotik tüketimi 2011'deki seviyelerde olsaydi 2020'de antibiyotiklere harcanan para yaklasik 5 milyar lira olacakti. Dolayisiyla Türkiye bütçesine 2020 yili için yaklasik 3,4 milyar lira katki saglandi.

Akilci antibiyotik kullanimi konusunda yürütülen uygulamalarin olumlu sonuçlari 2011-2020 yillarini kapsayan toplam verilerde de görüldü.

Buna göre, 9 yilda antibiyotiklere toplam 12 milyar 599 milyon lira harcandi. Antibiyotik tüketiminin 2011'deki seviyelerde devam etmesi durumunda toplam 23 milyar lira harcanacagi dikkate alindiginda Türkiye ekonomisine 10,5 milyar lira katki saglandigi ortaya çikti.

Öte yandan sik görülen solunum yollari hastaliklarindan biri olan, antibiyotik kullanimini gerektirmemesine karsin bir dönem sik sik reçetelerinde antibiyotik yazilan "akut tonsilofarenjit (ATF)" hastaligi konusunda da olumlu gelismeler elde edildi.

2015'te ATF tanisiyla olusturulan e-reçetelerin yaklasik yüzde 60'inda antibiyotik yer alirken, 2020'de bu deger yüzde 33'e geriledi. 2020'de 2015'e kiyasla üst solunum yolu enfeksiyonlarindaki antibiyotik reçeteleme tercihinde yüzde 45’lik bir azalma elde edildi.
Kaynak: AA