Tarim Kredi Kooperatif Marketleri, 4 Yilda 500 Sube Hedefine Ulasamadi 159'Da Kaldi

Tarladan vatandasa en uygun sekilde gida ulastirmak maksadiyla kurulan kooperatif marketlerde, sube sayisi ve fiyat hedefleri tutmuyor. Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan’in talimati sonrasi Türkiye genelinde 500 magaza hedefiyle ilk subesini 2017 yilinda açan kooperatif marketler yayginlasamadi. Gida ürünleri fiyatlarinin dengelemesinde önemli rol oynamasi beklenen kooperatif marketler 4 yilda 159 magazaya ulasti. Ancak 4 yilda zincir marketler sube sayilarini 4 binli rakamlardan 10 binlere çikartarak sayilarini katladilar. Kooperatif marketlerin Istanbul’da 35 noktada subesi bulunuyor. Ankara’da 39 sube yer alirken Izmir’de 10, Bursa’da 11, Kocaeli’nde 8 magazasi var. Söz konusu marketlerin Adana, Antalya gibi büyüksehirlerde faaliyeti bulunmuyor. 2019 yilinin Ekim ayinda açiklamalarda bulunan Tarim Kredi Kooperatifleri Merkez Birligi Genel Müdürü Fahrettin Poyraz, "Yil sonuna kadar 50’ye çikartacagimiz market sayisini 2 yil içerisinde 500’e ulastiracagiz" ifadelerini kullanmisti.

Erdogan grup toplantisinda kooperatif marketlerin sube sayisinin artirilmasi yönünde talimat vermisti

Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan, gida enflasyonun yükseldigi 24 Subat 2021 tarihli AK Parti TBMM grup toplantisinda yaptigi konusmada "Tarim Kredi marketleri vasitasi ile, zincir marketlerin özellikle yüksek fiyatlarla vatandasi adeta sömürdügü bir noktada piyasayi bizim balanse etmemiz gerekiyor. Ilk etapta 500, daha sonra 1.000, daha sonra gerekirse bu sayilari artiracagiz, devletin görevi budur. Enflasyonu düsürmek, kur istikrarini saglama, faizleri asagiya çekme konusundaki kararliligimizi attigimiz her adimda gösteriyoruz” diyerek kooperatif marketlerinden beklentisinin yüksek oldugunu ifade etmis, sayisinin artirilmasi yönünde talimat vermisti.

Talimati yeniledi

Cumhurbaskani Erdogan’in geçtigimiz hafta sonu ise alisveris yaptigi kooperatif marketin çikisinda açiklama yapti. Erdogan, kooperatife bagli market sayisinin artirilacagini, vatandasa daha fazla çesit ve ürün ulastirilacagini söyledi.

Erdogan’in hafta sonu alisverisinden sonra Kooperatif marketlerin performansi Türkiye genelinde yeniden gündeme geldi. Bu arada Fahrettin Poyraz’in memleketi Bilecik’in Gölpazari ilçesinde taze ceviz mahsulünü kilosu 14 tl den Gaziantepli tüccara satan üretici, kooperatifin gelip mal almadigindan yakindi. Bu ürünü ayni fiyat ile kooperatif yetkililerinin almasi halinde 20-24 tl bandinda pazarda 30 tl ye satilan ürünü marketlerde satabileceklerini söyledi.

Bursa’nin Yenisehir ilçesinde de kilosu 1.5 tl ye alici bulamadigi için dalinda kalan kil sivri ile dolmalik biberde kooperatif marketlerde bulunmuyor. Ayrica bu ürünler büyüksehirlerdeki marketlerde kilosu 8 ile 13 tl arasinda satiliyor.

“Cumhurbaskanimizdan talimat aldik”

Tarim Kredi Kooperatifleri Sakarya Bölge Müdürü Firat Sungur’un da 28 Aralik 2019 tarihinde Sakarya subesi açilisinda “31 Aralik 2021 yilina kadar 500 market sayisina ulasmaya gayret edecegiz” ifadesi bulunuyor. Istanbul’da bir sube açilisinda Cumhurbaskani Erdogan’dan magaza sayisinin artirilmasi yönünde talimat aldiklarini söyleyen Sungur , “Cumhurbaskanimiz marketimizden alisveris yaptiktan sonra bu marketlerin çogaltilmasina yönelik bir talimat verdi. Marketlerimizde çiftçinin ürünlerinin aracisiz olarak tüketiciye ulastirilmasini takdir eden Cumhurbaskanimiz marketlerin sayini 500’e ulasacagini da ifade etti.

Insallah bir aksilik olmazsa 31 Aralik 2021 yilina kadar 500 market sayisina ulasmaya gayret edecegiz” diye konusmustu.

Özel marketler sube sayisini katladi

Bu dönemde özel zincir marketler, sube sayisini iki katina çikarirken kooperatif marketler neredeyse yerinde saydi. Bes yil önce 5 bin 389 magaza sayisi olan A101 2021’de 10 bin 150 subeye ulasti. Ayni dönemlerde 4 bin 973 subesi olan olan BIM magaza sayisini 8 bin 519’a, 4 bin magazaya sahip SOK ise 7 bin 882’e yükseltti.

3 liralik elma 6 liraya satiliyor

Gida ürün fiyatlarinin dengelenmesi beklentisiyle hayata geçirilen kooperatif marketlerin faaliyetlerini hizlandirmasi bekleniyor. Öte yandan tarladan vatandasa ulasmayan gida ürünleri 2-3 kati fiyatla satiliyor. Tarla ürünlerinin kooperatif marketlerce satin alinip tüketiciye direkt olarak ulastirilmasi hem üreticiyi hem de tüketicinin yüzünü güldürecegi düsünülüyor. Usak’ta bir semt pazarinda geçen yil 3 TL olan elma bu yil pazarda 5 ile 6 TL arasinda tezgâhta yerini aldi. Pazarda; domates, salatalik, biber 5 TL’den tezgahlarda yer alirken, patlican 4 TL, limon 7 TL üzüm 8 buçuk TL olarak satisa sunuldu.

Tarlada 1, markette 4 lira

Gaziantep’te biber üreticileri hasadi devam eden biberin tarladan tezgaha yolculugundaki fiyat artisina dikkat çekiyor. Çiftçiler, sürekli artan maliyetlere ragmen kar marjlarinin küçülttüklerini belirterek, 1,1 liradan satilan biberin tüketiciye 4 liraya kadar yükselmesine tepki gösterdi.