Kıbrıs‘ın Tercihi "İki Ayrı Devlet" Lefkoşa (A.A)
Züleyha Karaman - KKTC Dışişleri Bakanlığının yaptırdığı ‘‘Kıbrıs Sorunu: Bilgi, Tutum ve Tercihler‘‘ başlıklı kamuoyu araştırmasının sonuçlarına göre, Kıbrıs Türk halkının öncelikli çözüm tercihi ‘‘iki ayrı devlet‘‘, ikinci tercihi ‘‘federasyon‘‘ olurken, Türkiye ile ‘‘bütünleşme‘‘ isteyenlerin oranında da artış görüldü.
Kıbrıs Toplumsal ve Ekonomik Araştırmalar Merkezi‘ne (KADEM) yaptırılan araştırmanın sonuçları, KKTC Dışişleri Bakanı Hüseyin Özgürgün ve KADEM‘in sahibi Sosyolog Muharrem Faiz tarafından açıklandı.
Araştırma, halkın öncelikli çözüm tercihinin ‘‘iki ayrı devlet‘‘ olduğunu ortaya koydu. Kıbrıs Türk halkının çözüm için ikinci tercihi ‘‘federasyon‘‘ olurken, araştırmada en az benimsenen çözüm biçimleri de ‘‘üniter devlet‘‘ ve ‘‘Kıbrıs Cumhuriyeti‘ne dönüş‘‘ olarak görüldü.
‘‘İki ayrı devlet‘‘ çözümünü yüzde 37,2 kabul edilebilir bir çözüm, yüzde 39,9 bir uzlaşı olarak kabul edilebilir buluyor. ‘‘İki bölgeli-iki toplumlu federasyon‘‘ çözümünü yüzde 26,2 kabul edilebilir, yüzde 45,7 bir uzlaşı olarak kabul edilebilir görüyor. ‘‘Mevcut durumun devamı‘‘ şeklindeki bir çözümü de yüzde 34,4 kabul edilebilir, yüzde 37,1 bir uzlaşı olarak kabul edilebilir buluyor.
‘‘Türkiye ile bütünleşmeyi‘‘ yüzde 31,2 kabul edilebilir bir çözüm, yüzde 28 bir uzlaşı olarak kabul edilebilir olarak belirtiyor. ‘‘Üniter devlet‘‘ çözümünü yüzde 15,7 kabul edilebilir, yüzde 43,4 bir uzlaşı olarak kabul edilebilir bulurken, ‘‘Kıbrıs Cumhuriyetine dönüş‘‘ çözümünü ise yüzde 14,3 kabul edilebilir, yüzde 30,4 ise bir uzlaşı olarak kabul edilebilir görüyor.
-OLMAZSA OLMAZLAR-
Kıbrıslı Türkler herhangi bir anlaşmada bazı ögelerin bulunmasına önem veriyor. Bunların başında, ‘‘yönetimde eşit haklara sahip olma‘‘, ‘‘mülkiyet düzenlemesinin iki kesimliliği bozmayacak biçimde olması‘‘ ve ‘‘iki toplumun kendi bölgelerinde çoğunluk olması‘‘ geliyor.
Araştırma sonuçları Kıbrıs Türk halkının çoğunluğunun, Avrupa Birliği‘ne (AB) üyeliğe ve Avrupa‘nın bir parçası olmaya sıcak baktığını, ancak uygulamaları nedeniyle de AB‘ye yönelik hayal kırıklığı, kızgınlık ve güvensizliğin arttığını ortaya koydu.
Kıbrıslı Türkler, başta Kıbrıs Rum yönetiminin AB üyesi yapılması (yüzde 76 olumsuz olarak değerlendiriyor) olmak üzere, AB‘nin birçok karar ve uygulamasını ‘‘olumsuz‘‘ olarak değerlendiriyor.
Yine Kıbrıslı Türkler, AB‘nin izolasyonların kalkması konusundaki tutumunu yüzde 69, Kıbrıs sorununa genel olarak yaklaşımını yüzde 68, Doğrudan Ticaret Tüzüğü‘ne yaklaşımını yüzde 70, AB kurumlarının mülkiyetle ilgili aldığı kararları da yüzde 72 oranında ‘‘olumsuz‘‘ buluyor.
-KİMLİK ALGISI-
875 kişinin örnekleme alındığı kamuoyu araştırmasına katılanların yüzde 56,6‘sı kendisini ‘‘aynı derecede Türk ve Kıbrıslı‘‘, yüzde 11,9‘u ‘‘Kıbrıslı değil, sadece Türk‘‘, yüzde 8,4‘ü ‘‘Türk ve biraz Kıbrıslı‘‘, yüzde 13,8‘i ‘‘Kıbrıslı ve biraz Türk‘‘, yüzde 9,3‘ü ise ‘‘Türk değil sadece Kıbrıslı‘‘ hissediyor.
Araştırma sonucuna göre, ‘‘Kıbrıslı Rumların sonradan Hristiyanlaştırılmış Müslümanlar, Kıbrıslı Türklerin de sonradan Müslümanlaştırılmış Hristiyanlar olduğu‘‘ görüşü itibar görmüyor. Kıbrıslı Türklerin üçte ikisi, kendilerini 16. yüzyılda Adayı fetheden Osmanlıların torunları olarak görüyor.
-İNGİLİZ ÜSLERİ KONUSU-
Kamuoyu araştırmasına göre, Adadaki İngiliz üsleri konusunda farklı görüşler bulunuyor. Kıbrıslı Türklerin yarıdan fazlası (yüzde 51), ‘‘gerekli anayasal değişikliklerin yapılarak İngiliz üslerinin adadan çıkarılması gerektiğini‘‘ düşünüyor.
Yüzde 32 oranında bir kesim ise üslerin alanının daraltılmasını ve asker sayısının azaltılmasını talep ediyor.
İngiliz üslerinin mevcut statüsünün aynen muhafazasını tercih edenlerin oranı ise yüzde 17.
-RUMLARLA TEMAS VE BİRLİKTE YAŞAMA KONUSU-
Kaynak: AA
Araştırma, halkın öncelikli çözüm tercihinin ‘‘iki ayrı devlet‘‘ olduğunu ortaya koydu. Kıbrıs Türk halkının çözüm için ikinci tercihi ‘‘federasyon‘‘ olurken, araştırmada en az benimsenen çözüm biçimleri de ‘‘üniter devlet‘‘ ve ‘‘Kıbrıs Cumhuriyeti‘ne dönüş‘‘ olarak görüldü.
‘‘İki ayrı devlet‘‘ çözümünü yüzde 37,2 kabul edilebilir bir çözüm, yüzde 39,9 bir uzlaşı olarak kabul edilebilir buluyor. ‘‘İki bölgeli-iki toplumlu federasyon‘‘ çözümünü yüzde 26,2 kabul edilebilir, yüzde 45,7 bir uzlaşı olarak kabul edilebilir görüyor. ‘‘Mevcut durumun devamı‘‘ şeklindeki bir çözümü de yüzde 34,4 kabul edilebilir, yüzde 37,1 bir uzlaşı olarak kabul edilebilir buluyor.
‘‘Türkiye ile bütünleşmeyi‘‘ yüzde 31,2 kabul edilebilir bir çözüm, yüzde 28 bir uzlaşı olarak kabul edilebilir olarak belirtiyor. ‘‘Üniter devlet‘‘ çözümünü yüzde 15,7 kabul edilebilir, yüzde 43,4 bir uzlaşı olarak kabul edilebilir bulurken, ‘‘Kıbrıs Cumhuriyetine dönüş‘‘ çözümünü ise yüzde 14,3 kabul edilebilir, yüzde 30,4 ise bir uzlaşı olarak kabul edilebilir görüyor.
-OLMAZSA OLMAZLAR-
Kıbrıslı Türkler herhangi bir anlaşmada bazı ögelerin bulunmasına önem veriyor. Bunların başında, ‘‘yönetimde eşit haklara sahip olma‘‘, ‘‘mülkiyet düzenlemesinin iki kesimliliği bozmayacak biçimde olması‘‘ ve ‘‘iki toplumun kendi bölgelerinde çoğunluk olması‘‘ geliyor.
Araştırma sonuçları Kıbrıs Türk halkının çoğunluğunun, Avrupa Birliği‘ne (AB) üyeliğe ve Avrupa‘nın bir parçası olmaya sıcak baktığını, ancak uygulamaları nedeniyle de AB‘ye yönelik hayal kırıklığı, kızgınlık ve güvensizliğin arttığını ortaya koydu.
Kıbrıslı Türkler, başta Kıbrıs Rum yönetiminin AB üyesi yapılması (yüzde 76 olumsuz olarak değerlendiriyor) olmak üzere, AB‘nin birçok karar ve uygulamasını ‘‘olumsuz‘‘ olarak değerlendiriyor.
Yine Kıbrıslı Türkler, AB‘nin izolasyonların kalkması konusundaki tutumunu yüzde 69, Kıbrıs sorununa genel olarak yaklaşımını yüzde 68, Doğrudan Ticaret Tüzüğü‘ne yaklaşımını yüzde 70, AB kurumlarının mülkiyetle ilgili aldığı kararları da yüzde 72 oranında ‘‘olumsuz‘‘ buluyor.
-KİMLİK ALGISI-
875 kişinin örnekleme alındığı kamuoyu araştırmasına katılanların yüzde 56,6‘sı kendisini ‘‘aynı derecede Türk ve Kıbrıslı‘‘, yüzde 11,9‘u ‘‘Kıbrıslı değil, sadece Türk‘‘, yüzde 8,4‘ü ‘‘Türk ve biraz Kıbrıslı‘‘, yüzde 13,8‘i ‘‘Kıbrıslı ve biraz Türk‘‘, yüzde 9,3‘ü ise ‘‘Türk değil sadece Kıbrıslı‘‘ hissediyor.
Araştırma sonucuna göre, ‘‘Kıbrıslı Rumların sonradan Hristiyanlaştırılmış Müslümanlar, Kıbrıslı Türklerin de sonradan Müslümanlaştırılmış Hristiyanlar olduğu‘‘ görüşü itibar görmüyor. Kıbrıslı Türklerin üçte ikisi, kendilerini 16. yüzyılda Adayı fetheden Osmanlıların torunları olarak görüyor.
-İNGİLİZ ÜSLERİ KONUSU-
Kamuoyu araştırmasına göre, Adadaki İngiliz üsleri konusunda farklı görüşler bulunuyor. Kıbrıslı Türklerin yarıdan fazlası (yüzde 51), ‘‘gerekli anayasal değişikliklerin yapılarak İngiliz üslerinin adadan çıkarılması gerektiğini‘‘ düşünüyor.
Yüzde 32 oranında bir kesim ise üslerin alanının daraltılmasını ve asker sayısının azaltılmasını talep ediyor.
İngiliz üslerinin mevcut statüsünün aynen muhafazasını tercih edenlerin oranı ise yüzde 17.
-RUMLARLA TEMAS VE BİRLİKTE YAŞAMA KONUSU-