Güney Marmara`nın ``asırlık Saat Kuleleri`` Zamana Direniyor
Abdülaziz ve II.
Abdülhamit dönemleriyle Cumhuriyet`in ilk döneminde inşa edilen saat kuleleri, hala yapıldıkları dönemin mimari özelliklerini büyük bir ihtişamla taşıyor -Kentlilerin ve kente gelen ziyaretçilerin buluşma noktası da olan saat kuleleri, sayısız insanın anılarına ev sahipliği yapmayı sürdürüyor (fotoğraflı-görüntülü) BURSA/BALIKESİR/ÇANAKKALE - 03.11.2011 - Osmanlı dönemine kadar uzanan tarihleriyle zamanın yıpratıcı etkisine direnen Bursa, Balıkesir ve Çanakkale`deki saat kuleleri, zamana ve çok sayıda toplumsal olaya tanıklık ediyor
Abdülaziz ve II. Abdülhamit dönemleriyle Cumhuriyet`in ilk döneminde inşa edilen saat kuleleri, hala yapıldıkları dönemin mimari özelliklerini büyük bir ihtişamla taşıyor
Kentlilerin ve kente gelen ziyaretçilerin buluşma noktası da olan saat kuleleri, sayısız insanın anılarına ev sahipliği yapmayı sürdürüyor
-Bursa`da 105 yıldır zamanın tanığı- AA muhabirlerinin yaptığı derlemeye göre, Bursa`da Tophane Parkı`nda yer alan Bursa Saat Kulesi, aynı yerde daha önce Sultan Abdülaziz döneminde yaptırılan ve bilinmeyen bir tarihte yıkılan saat kulesinin yerine inşa edildi
II. Abdülhamit`in tahta çıkışının 30. yıl dönümü olan 31 Ağustos 1906 günü Vali Reşit Mümtaz Paşa tarafından törenle hizmete sokulan, 65x4.65 metre planlı, 6 katlı saat kulesinin içinde 89 basamaklı ahşap merdiven bulunuyor
Her katın cephesinde yuvarlak kemerli dörtgen bir pencerenin olduğu kulede, en üst katın her bir yüzünde de birer saat yer alıyor
Günümüzde orijinali yerine elektronik bir saat takılan kule, Bursa Büyükşehir Belediyesi itfaiyesince yangın gözetleme amacıyla da kullanılıyor
Yıllara meydan okuyan tarihi yapının bakımını da üstlenen Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı ekipleri, belirli aralıklarla kulede temizlik ve onarım yapıyor
-``Koca saat`` 110 yıldır- Balıkesirlilerin ``Koca Saat`` diye adlandırdıkları Ömer Ali Bey Meydanı`ndaki ``saat kulesi``, 110 yıldır zamanı hatırlattığı Balıkesirliler`in, aynı zamanda buluşma noktası
Ruslarla yaptığı savaşı kazanınca 1828 yılında kendisine Balıkesir mütesellimliği verilen Silistre Valisi Giridizade Mehmet Paşa tarafından, İstanbul`daki Galata Kulesi`ne benzer şekilde yapılan, ancak 1898`de meydana gelen büyük depremde tamamen yıkılan saat kulesi, 1901`de Mutasarrıf Ömer Ali Bey tarafından bugünkü şekliyle yeniden yaptırıldı
Beyaz kesme taş ile yapılan, kabartma işçiliklerle süslenen dikdörtgen prizma şeklindeki 5 katlı kule, ağırlıkla çalışan mekanik saatine ait çan sesinin rahatça duyulması için dört tarafı açık, sütunlu, kurşun kaplı, kubbeli bir çatı ile örtüldü ve en üst katına da saatler yarımları ve saat başını gösterdiğinde sesi, Balıkesir`in en uç noktasından duyulabilen büyük bir çan yerleştirildi
Büyük çan, her saat başı o anda saatin kaç olduğunu belirten sayıda çalışıyor. Böylece, Balıkesirliler, saatin kaç olduğunu saatlerine bakmadan öğreniyor
16 yıldır saatin bakımı yapan belediye çalışanı Naim Bayköl, AA muhabirine, tarihi bir saati çalıştırmanın verdiği duyguyu anlatmanın imkansız olduğunu söyledi
Bayköl, tarihi kuledeki saati salı ve cuma günleri kurduğunu ve saatin çalışması için gerekli enerjiyi veren ağırlıklarını kontrol ederek mekanik aksamın bakımını, özel olarak getirtilen yağ ile yaptığını kaydetti
Saat Kulesi`nin bakım ve kurum işlerinin kendisine verildiğinde çok heyecanlandığını dile getiren Bayköl, ``İlk başlarda içimde farklı bir duygu vardı. Saati kurmaya çıkarken bastığım her basamakta ayrı bir heyecan yaşıyorum. Bazen işlerin yoğunluğu nedeniyle saati kurmayı geciktirdiğim oluyordu. Salı ve cuma günleri uyandığımda, ilk çan sesini duyduğumda `Benim bu saati kurmam, Balıkesirlilere zamanı tam olarak göstermem gerekiyor` diyerek kulenin yolunu tutuyorum`` diye konuştu
-Çanakkale`de 114 yıldır zamanı gösteriyor- Çanakkale`de bulunduğu meydana da adını veren ve Sultan 2. Abdülhamit döneminde 1897 yılında inşa edilen tarihi saat kulesi, kare planlı, yükseldikçe daralan dört kattan meydana geliyor
``Assos kesme taşı``ndan yapılmış olan kule, 4 kat ve en üstte kubbeli çan kulesinden oluşuyor. Kuleye batı cephesindeki kemerli bir kapıdan giriliyor. Doğu yönünde ise üst tarafında kitabesi olan bir çeşmesi mevcut. Zeminden üst katlara demir merdivenlerle ulaşılıyor. Katlar arasında, kat silmeleri yer alıyor ve her silmeden sonra cephe yukarıya doğru inceliyor ve sekizgen planlı köşkle son buluyor
Kulenin 1. katının etrafı yaklaşık 1 metre dışarıya çıkmalı balkonla çevrili ve dört cepheden de sivri kemerli kapılarla balkona çıkılıyor. 2. kata yine demir bir merdivenle ulaşılıyor ve bu katta saat dolabı yer alıyor. 3. katta ise dört yönde yuvarlak kadranlı saatler ve üzerinde de çanın asıldığı sekizgen gövdeli kubbeli köşk bulunuyor. Bu katta saat çanı yer alıp, dört tarafa dikdörtgen pencereler açılıyor
Mülkiyeti İl Özel İdaresine ait olan saat kulesi, İl Genel Meclisinin 7 Ocak 2010 tarih ve 2010/5 sayılı kararıyla bedelsiz olarak Çanakkale Belediyesine devredildi. Devrin ardından 2010 yılında 3 aylık bir çalışmanın ardından saat kulesinde restorasyona gidildi. Yapı orijinaline uygun olarak yeniden onarıldı, çevresi ve meydanı düzenlendi, ışıklandırıldı
Tarihi saat kulesi hale kentlilerin ve kente gelen ziyaretçilerin buluşma mekanı olarak toplumsal bir işlevi yerine getiriyor
-Yenişehir`deki saat kulesi 75 yaşında- Bursa`nın Yenişehir ilçesinde ise 1932`de yapımına başlanan ve 1936`da tamamlanan saat kulesi, Cumhuriyet Meydanı`nda yer alıyor
Bursa`nın diğer ilçelerinde başka örneği bulunmayan kule, Halil Balcı adında bir usta tarafından, dönemin Belediye Başkanı Mehmet Gökgöz zamanında yapıldı. Dönemin belediye çalışanlarından Rıfat ve Ahmet ustalar da yapım işlerinde çalışmıştı
Giriş katından sonra beş kat ve bir de yangın alarmı katı bulunan kulenin, üçüncü katında ise çepeçevre bir balkon bulunuyor. Her katında biraz daralan kulenin, beşinci katının dört cephesinde yuvarlak birer saat kadranı yer alıyor
Kulede bulunan dört yönlü saatin yapımcısı ise saatçi Nuri Efendi`dir (Körüstan). Tümüyle yerli malzeme kullanılan saatin, düzeneği el işçiliğiyle hazırlandı. Çan sesi, kuleye karşılıklı yerleştirilmiş iki kilise çanıyla sağlanırken, bu çanların biri Yenişehir Rum Kilisesi`nden diğeri ise İnegöl Kurşunlu köyündeki kiliseden getirilmiştir
Yenişehir`in eşrafından Ahmet Özeç`in, saat kulesinin yapımını anlatan dizeleri ise şöyle: ``Adını rahmetle andırmak kökiyle heman Başladığı bu saati yapmaklığa bir ey can Üç buçuk yılda baş etti yapmağı saati Adına derler Bay Nuri Körüstan Söyledi Ahmet Özeç bu saate tarih Bu saat de onur versin Yenişehir`e her zaman`` (EKİP-HLK-KAK)
Kaynak: AA
Abdülaziz ve II. Abdülhamit dönemleriyle Cumhuriyet`in ilk döneminde inşa edilen saat kuleleri, hala yapıldıkları dönemin mimari özelliklerini büyük bir ihtişamla taşıyor
Kentlilerin ve kente gelen ziyaretçilerin buluşma noktası da olan saat kuleleri, sayısız insanın anılarına ev sahipliği yapmayı sürdürüyor
-Bursa`da 105 yıldır zamanın tanığı- AA muhabirlerinin yaptığı derlemeye göre, Bursa`da Tophane Parkı`nda yer alan Bursa Saat Kulesi, aynı yerde daha önce Sultan Abdülaziz döneminde yaptırılan ve bilinmeyen bir tarihte yıkılan saat kulesinin yerine inşa edildi
II. Abdülhamit`in tahta çıkışının 30. yıl dönümü olan 31 Ağustos 1906 günü Vali Reşit Mümtaz Paşa tarafından törenle hizmete sokulan, 65x4.65 metre planlı, 6 katlı saat kulesinin içinde 89 basamaklı ahşap merdiven bulunuyor
Her katın cephesinde yuvarlak kemerli dörtgen bir pencerenin olduğu kulede, en üst katın her bir yüzünde de birer saat yer alıyor
Günümüzde orijinali yerine elektronik bir saat takılan kule, Bursa Büyükşehir Belediyesi itfaiyesince yangın gözetleme amacıyla da kullanılıyor
Yıllara meydan okuyan tarihi yapının bakımını da üstlenen Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı ekipleri, belirli aralıklarla kulede temizlik ve onarım yapıyor
-``Koca saat`` 110 yıldır- Balıkesirlilerin ``Koca Saat`` diye adlandırdıkları Ömer Ali Bey Meydanı`ndaki ``saat kulesi``, 110 yıldır zamanı hatırlattığı Balıkesirliler`in, aynı zamanda buluşma noktası
Ruslarla yaptığı savaşı kazanınca 1828 yılında kendisine Balıkesir mütesellimliği verilen Silistre Valisi Giridizade Mehmet Paşa tarafından, İstanbul`daki Galata Kulesi`ne benzer şekilde yapılan, ancak 1898`de meydana gelen büyük depremde tamamen yıkılan saat kulesi, 1901`de Mutasarrıf Ömer Ali Bey tarafından bugünkü şekliyle yeniden yaptırıldı
Beyaz kesme taş ile yapılan, kabartma işçiliklerle süslenen dikdörtgen prizma şeklindeki 5 katlı kule, ağırlıkla çalışan mekanik saatine ait çan sesinin rahatça duyulması için dört tarafı açık, sütunlu, kurşun kaplı, kubbeli bir çatı ile örtüldü ve en üst katına da saatler yarımları ve saat başını gösterdiğinde sesi, Balıkesir`in en uç noktasından duyulabilen büyük bir çan yerleştirildi
Büyük çan, her saat başı o anda saatin kaç olduğunu belirten sayıda çalışıyor. Böylece, Balıkesirliler, saatin kaç olduğunu saatlerine bakmadan öğreniyor
16 yıldır saatin bakımı yapan belediye çalışanı Naim Bayköl, AA muhabirine, tarihi bir saati çalıştırmanın verdiği duyguyu anlatmanın imkansız olduğunu söyledi
Bayköl, tarihi kuledeki saati salı ve cuma günleri kurduğunu ve saatin çalışması için gerekli enerjiyi veren ağırlıklarını kontrol ederek mekanik aksamın bakımını, özel olarak getirtilen yağ ile yaptığını kaydetti
Saat Kulesi`nin bakım ve kurum işlerinin kendisine verildiğinde çok heyecanlandığını dile getiren Bayköl, ``İlk başlarda içimde farklı bir duygu vardı. Saati kurmaya çıkarken bastığım her basamakta ayrı bir heyecan yaşıyorum. Bazen işlerin yoğunluğu nedeniyle saati kurmayı geciktirdiğim oluyordu. Salı ve cuma günleri uyandığımda, ilk çan sesini duyduğumda `Benim bu saati kurmam, Balıkesirlilere zamanı tam olarak göstermem gerekiyor` diyerek kulenin yolunu tutuyorum`` diye konuştu
-Çanakkale`de 114 yıldır zamanı gösteriyor- Çanakkale`de bulunduğu meydana da adını veren ve Sultan 2. Abdülhamit döneminde 1897 yılında inşa edilen tarihi saat kulesi, kare planlı, yükseldikçe daralan dört kattan meydana geliyor
``Assos kesme taşı``ndan yapılmış olan kule, 4 kat ve en üstte kubbeli çan kulesinden oluşuyor. Kuleye batı cephesindeki kemerli bir kapıdan giriliyor. Doğu yönünde ise üst tarafında kitabesi olan bir çeşmesi mevcut. Zeminden üst katlara demir merdivenlerle ulaşılıyor. Katlar arasında, kat silmeleri yer alıyor ve her silmeden sonra cephe yukarıya doğru inceliyor ve sekizgen planlı köşkle son buluyor
Kulenin 1. katının etrafı yaklaşık 1 metre dışarıya çıkmalı balkonla çevrili ve dört cepheden de sivri kemerli kapılarla balkona çıkılıyor. 2. kata yine demir bir merdivenle ulaşılıyor ve bu katta saat dolabı yer alıyor. 3. katta ise dört yönde yuvarlak kadranlı saatler ve üzerinde de çanın asıldığı sekizgen gövdeli kubbeli köşk bulunuyor. Bu katta saat çanı yer alıp, dört tarafa dikdörtgen pencereler açılıyor
Mülkiyeti İl Özel İdaresine ait olan saat kulesi, İl Genel Meclisinin 7 Ocak 2010 tarih ve 2010/5 sayılı kararıyla bedelsiz olarak Çanakkale Belediyesine devredildi. Devrin ardından 2010 yılında 3 aylık bir çalışmanın ardından saat kulesinde restorasyona gidildi. Yapı orijinaline uygun olarak yeniden onarıldı, çevresi ve meydanı düzenlendi, ışıklandırıldı
Tarihi saat kulesi hale kentlilerin ve kente gelen ziyaretçilerin buluşma mekanı olarak toplumsal bir işlevi yerine getiriyor
-Yenişehir`deki saat kulesi 75 yaşında- Bursa`nın Yenişehir ilçesinde ise 1932`de yapımına başlanan ve 1936`da tamamlanan saat kulesi, Cumhuriyet Meydanı`nda yer alıyor
Bursa`nın diğer ilçelerinde başka örneği bulunmayan kule, Halil Balcı adında bir usta tarafından, dönemin Belediye Başkanı Mehmet Gökgöz zamanında yapıldı. Dönemin belediye çalışanlarından Rıfat ve Ahmet ustalar da yapım işlerinde çalışmıştı
Giriş katından sonra beş kat ve bir de yangın alarmı katı bulunan kulenin, üçüncü katında ise çepeçevre bir balkon bulunuyor. Her katında biraz daralan kulenin, beşinci katının dört cephesinde yuvarlak birer saat kadranı yer alıyor
Kulede bulunan dört yönlü saatin yapımcısı ise saatçi Nuri Efendi`dir (Körüstan). Tümüyle yerli malzeme kullanılan saatin, düzeneği el işçiliğiyle hazırlandı. Çan sesi, kuleye karşılıklı yerleştirilmiş iki kilise çanıyla sağlanırken, bu çanların biri Yenişehir Rum Kilisesi`nden diğeri ise İnegöl Kurşunlu köyündeki kiliseden getirilmiştir
Yenişehir`in eşrafından Ahmet Özeç`in, saat kulesinin yapımını anlatan dizeleri ise şöyle: ``Adını rahmetle andırmak kökiyle heman Başladığı bu saati yapmaklığa bir ey can Üç buçuk yılda baş etti yapmağı saati Adına derler Bay Nuri Körüstan Söyledi Ahmet Özeç bu saate tarih Bu saat de onur versin Yenişehir`e her zaman`` (EKİP-HLK-KAK)