Topçuoğlu, Halı Sektörünü Değerlendirdi
Bünyesinde barındırdığı Kaşmir Halı markasıyla neredeyse tüm dünyaya Türk halısı ihraç eden Gülsan Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Topçuoğlu, Türkiye'nin makine halısı üretiminin yüzde 90'ının Gaziantep'te üretildiğini bildirdi
Bünyesinde barındırdığı Kaşmir Halı markasıyla neredeyse tüm dünyaya Türk halısı ihraç eden Gülsan Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Topçuoğlu, Türkiye'nin makine halısı üretiminin yüzde 90'ının Gaziantep'te üretildiğini bildirdi.
Topçuoğlu, Şahinbey Belediyesi Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen Ulusal Tekstil Mühendisliği Öğrenci Kongresinde düzenlenen panele konuşmacı olarak katıldı. Topçuoğlu, Gaziantep'e yılda 110 milyon metrekare dokuma kapasiteli yaklaşık 600 halı tezgahı bulunduğunu ve bu tezgahların çoğunluğunun bilgisayarlı modern tezgahlar olduğunu belirterek, "Önceleri sadece sosyal ve kültürel dokumuzu oluşturan halı ve halıcılık; 1970'lerden sonra sanayinin hızla artması ile birlikte ülkemizin sembolleri arasına
girecek kadar önemli bir iş alanı, geleneksel ürünler kategorisinde ise önemli bir ihraç kalemi olmuştur. Yüz binlerce kişiyi doğrudan veya dolaylı olarak ilgilendiren halıcılıkta; son yıllarda bir hareketlilik dikkati çekmektedir" dedi.
Türkiye'de iç piyasa halı pazarının 30 milyon metrekare olduğunu ifade eden Topçuoğlu, "Halı pazarının yüzde 90'lık bölümünü makine halısı, yüzde 10'luk bölümünü ise el halısı oluşturmaktadır. Gaziantep'teki yerleşik firmalar özelikle polipropilen ve akrilikten yapılan makine halılarında yoğunlaşmıştır. Özelikle 1990-1994 yılları arasında makine halıcılığı sıkıntılı bir dönem geçirmiştir. 1994 yılından sonra Gülsan firmasının polipropilen iplik üretimine başlaması halıcılık sektörünün önünü açmıştır,
daha sonra Gülsan firmasını birçok firma izlemiştir. Böylece Gaziantep polipropilen iplik üretiminde dünyanın en önemli merkezi olmuştur. Şu anda Gaziantep'te üretilen makine halısının 30 milyon metrekaresi iç piyasada, 80 milyon metrekaresi de dış piyasaya satılmaktadır" diye konuştu.
Gaziantep'in halıcılık sektöründe markalaşma konusunda, Türkiye'nin ciddi bir modeli olması gerektiğine dikkat çeken Topçuoğlu, şöyle devam etti:
"Markalaşma sürecinde üreticiler arasında yaşanacak rekabete dikkat edilmesi sektörün zarar görmemesi açısından önemlidir. Sektörün en önemli sorunu olan vasıflı işgücünün oluşturulması için sektörde eğitimlere ağırlık verilmelidir. Sektörde bundan sonra yapılacak yatırımlar kesinlikle planlı ve programlı olmalıdır. Halı ihracatının artması ile birlikte firmaların ihracat yaptığı ülkeleri geniş bir coğrafyaya yayması riski azaltmak açısından önemlidir. Halı sektöründe üretilen özgün tasarımlı, yüksek
kaliteli halıların kolaylıkla pazarlandığı bir sektör haline gelmesi için halıcılık sektörünün Ar-Ge'ye, inovasyona ve yeni ürün geliştirmeye ağırlık vererek katma değer sağlaması gerekir. Gaziantep son yıllarda dünyanın halı üretim merkezi haline gelmiştir. Sektörün dinamik bir şekilde ayakta kalabilmesi markalaşma, renk, tasarım, yeni ürünler geliştirme, uzmanlaşma ve maliyetlerine hakim olabilmesi ile mümkün olacaktır."
DÜNYA HALI PAZARI VE TÜRKİYE'NİN HALI İHRACATI
Topçuoğlu, dünya halı pazarının büyüme trendi içerisinde olduğunu, yıllık ortalama yüzde 8 oranında artarak 2008 yılı sonunda 13.3 milyar dolara ulaştığını ifade etti. Türkiye'nin toplam halı ihracatının ise 2007 yılı sonunda yıllık bir milyar dolarlık ihracat seviyesine ulaştığını vurgulayan Topçuoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
"2008 yılında ülkemizin toplam halı ihracatı bir milyar 170 milyon dolar olarak gerçekleşmiş ve halı ihracatında bir rekor kırılmıştır. Ancak 2008 yılının son çeyreğinde etkileri tüm dünyayı saran ABD kaynaklı küresel kriz neticesinde 2009 yılında ülkemizin neredeyse diğer tüm sektörlerinde olduğu gibi halı sektöründe de ihracatımız düşüş trendine girmiştir. 2009 Ocak - Aralık döneminde halı ihracatımız 2008 yılının aynı dönemine kıyasla yüzde 7.2 azalarak bir milyar 86 milyon dolar olarak
gerçekleşmiştir. Yaşanan bu düşüşe rağmen sevindirici olan husus, 2009 yılında ülkemiz toplam ihracatı bir önceki yıla kıyasla ortalama yüzde 23 gerilerken halı sektöründe kaydedilen düşüşün son derece sınırlı olması ve düşüşe rağmen ihracatın bir milyar dolar seviyesinin üstünde gerçekleşmiş olmasıdır. Halı ihracatının Türkiye'nin genel ihracatındaki aldığı paya baktığımızda 2008 yılında yüzde 0.89 olarak gerçekleşen halı ihracatımız 2009 yılında artarak yüzde 1,07 olarak gerçekleşmiştir."
Makine halısı ihracatında en büyük paya sahip olan ülke olarak 147.6 milyon dolarlık ihracat ve yüzde 15.4'lük payla Suudi Arabistan'ın öne çıktığını kaydeden Topçuoğlu, şunları söyledi:
"Suudi Arabistan'ın ardından 100.8 milyon dolarlık ihracat ve yüzde 10.5'lik pay ile Irak sıralanmaktadır. 2009 yılı sonu itibariyle makine halısı ihracat pazarlarımız arasında en büyük üçüncü ülke ise 67.5 milyon dolarlık ihracat ve yüzde 7'lik payıyla Almanya olmuştur. 2008 Ocak-Aralık dönemine kıyasla ihracatın yüzde 51.8 oranında gerilediği Romanya ise ihracatta en yüksek düşüşün kaydedildiği pazar olmuştur. Romanya dışında ihracatımızın bir önceki senenin aynı dönemine kıyasla gerilediği ülkeler ise
yüzde 20.6'lık düşüşün yaşandığı Polonya, yüzde 19.4'lük düşüşün yaşandığı Birleşik Arap Emirlikleri ve yüzde 6.9'luk düşüşün kaydedildiği Azerbaycan olarak sıralanmaktadır. 2009 yılı sonu itibariyle en yüksek ihracat artışının kaydedildiği ülke, bir önceki seneye kıyasla makine halısı ihracatımızın yüzde 97.8 arttığı İngiltere olmuştur. Suudi Arabistan, Irak, Almanya ve İngiltere dışında ihracatımızda artış kaydedilen bir diğer ülke ise yüzde 4.6'lık ihracat artışının gerçekleştiği ABD olmuştur. Bu dönemde
yüzde 63.7 oranında ihracat artışının kaydedilerek 25.5 milyon dolar değerinde ihracatın gerçekleştiği Kazakistan, ihracat artışının kaydedildiği diğer bir ülkedir."
GAZİANTEP HALI SEKTÖRÜNÜN ZAYIF VE GÜÇLÜ YÖNLERİ
Topçuoğlu, Gaziantep halı sektörünün, ana hammadde girdilerinin Gaziantep'te üretilmesi, halı sektörü için gerekli olan makine yedek parçası, tamir ve bakım gibi konularda iyi bir yan sanayinin olması, yetişmiş teknik elemanların bulunması, birçok firmanın teknolojisini yenilemiş olması, tek şehirde 600 tezgah ve yılda 110 milyon metrekare üretim ile dünyaya hitap eden ürün çeşitliliğinin bulunmasının güçlü yönleri olduğunu belirtti. Topçuoğlu zayıf yönlerini ise, halı sektörünün hızlı büyümesinden
kaynaklanan öz sermaye yetersizliği, tasarım ve Ar-Ge için yeterli altyapının olmaması şeklinde sıralayarak, sözlerini şöyle tamamladı:
"Önümüzdeki fırsatlara bakacak olursak; Gaziantep Üniversitesi Naci Topçuoğlu Meslek Yüksekokulu ile halı sanayi, birçok fırsatı halı sektörüne kazandıracaktır. Avrupalı üreticilere göre üretim maliyetlerinin ve verimliliğin yüksek olması uluslararası pazarlarda Gaziantep'in gücünü her geçen gün arttırmaktadır. Afrika ve Güney Amerika gibi gelişmekte olan ülkeler ihracat bakımından büyük potansiyel oluşturmaktadır. Tehditler ise; firmaların doğru fizibilite yapmadan makine yatırımına devam etmesi ve atıl
kapasitenin doğması ile birlikte bunun fiyat baskısı oluşturması. Firmalar arası aşırı rekabetin sektöre zarar vermesi. Çin, İran, Suriye, Suudi Arabistan, Mısır ve Rusya gibi ülkelerde orta vadede üretimin artmasıdır."
(HÖ-OÇ-HE-E)
Topçuoğlu, Şahinbey Belediyesi Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen Ulusal Tekstil Mühendisliği Öğrenci Kongresinde düzenlenen panele konuşmacı olarak katıldı. Topçuoğlu, Gaziantep'e yılda 110 milyon metrekare dokuma kapasiteli yaklaşık 600 halı tezgahı bulunduğunu ve bu tezgahların çoğunluğunun bilgisayarlı modern tezgahlar olduğunu belirterek, "Önceleri sadece sosyal ve kültürel dokumuzu oluşturan halı ve halıcılık; 1970'lerden sonra sanayinin hızla artması ile birlikte ülkemizin sembolleri arasına
girecek kadar önemli bir iş alanı, geleneksel ürünler kategorisinde ise önemli bir ihraç kalemi olmuştur. Yüz binlerce kişiyi doğrudan veya dolaylı olarak ilgilendiren halıcılıkta; son yıllarda bir hareketlilik dikkati çekmektedir" dedi.
Türkiye'de iç piyasa halı pazarının 30 milyon metrekare olduğunu ifade eden Topçuoğlu, "Halı pazarının yüzde 90'lık bölümünü makine halısı, yüzde 10'luk bölümünü ise el halısı oluşturmaktadır. Gaziantep'teki yerleşik firmalar özelikle polipropilen ve akrilikten yapılan makine halılarında yoğunlaşmıştır. Özelikle 1990-1994 yılları arasında makine halıcılığı sıkıntılı bir dönem geçirmiştir. 1994 yılından sonra Gülsan firmasının polipropilen iplik üretimine başlaması halıcılık sektörünün önünü açmıştır,
daha sonra Gülsan firmasını birçok firma izlemiştir. Böylece Gaziantep polipropilen iplik üretiminde dünyanın en önemli merkezi olmuştur. Şu anda Gaziantep'te üretilen makine halısının 30 milyon metrekaresi iç piyasada, 80 milyon metrekaresi de dış piyasaya satılmaktadır" diye konuştu.
Gaziantep'in halıcılık sektöründe markalaşma konusunda, Türkiye'nin ciddi bir modeli olması gerektiğine dikkat çeken Topçuoğlu, şöyle devam etti:
"Markalaşma sürecinde üreticiler arasında yaşanacak rekabete dikkat edilmesi sektörün zarar görmemesi açısından önemlidir. Sektörün en önemli sorunu olan vasıflı işgücünün oluşturulması için sektörde eğitimlere ağırlık verilmelidir. Sektörde bundan sonra yapılacak yatırımlar kesinlikle planlı ve programlı olmalıdır. Halı ihracatının artması ile birlikte firmaların ihracat yaptığı ülkeleri geniş bir coğrafyaya yayması riski azaltmak açısından önemlidir. Halı sektöründe üretilen özgün tasarımlı, yüksek
kaliteli halıların kolaylıkla pazarlandığı bir sektör haline gelmesi için halıcılık sektörünün Ar-Ge'ye, inovasyona ve yeni ürün geliştirmeye ağırlık vererek katma değer sağlaması gerekir. Gaziantep son yıllarda dünyanın halı üretim merkezi haline gelmiştir. Sektörün dinamik bir şekilde ayakta kalabilmesi markalaşma, renk, tasarım, yeni ürünler geliştirme, uzmanlaşma ve maliyetlerine hakim olabilmesi ile mümkün olacaktır."
DÜNYA HALI PAZARI VE TÜRKİYE'NİN HALI İHRACATI
Topçuoğlu, dünya halı pazarının büyüme trendi içerisinde olduğunu, yıllık ortalama yüzde 8 oranında artarak 2008 yılı sonunda 13.3 milyar dolara ulaştığını ifade etti. Türkiye'nin toplam halı ihracatının ise 2007 yılı sonunda yıllık bir milyar dolarlık ihracat seviyesine ulaştığını vurgulayan Topçuoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
"2008 yılında ülkemizin toplam halı ihracatı bir milyar 170 milyon dolar olarak gerçekleşmiş ve halı ihracatında bir rekor kırılmıştır. Ancak 2008 yılının son çeyreğinde etkileri tüm dünyayı saran ABD kaynaklı küresel kriz neticesinde 2009 yılında ülkemizin neredeyse diğer tüm sektörlerinde olduğu gibi halı sektöründe de ihracatımız düşüş trendine girmiştir. 2009 Ocak - Aralık döneminde halı ihracatımız 2008 yılının aynı dönemine kıyasla yüzde 7.2 azalarak bir milyar 86 milyon dolar olarak
gerçekleşmiştir. Yaşanan bu düşüşe rağmen sevindirici olan husus, 2009 yılında ülkemiz toplam ihracatı bir önceki yıla kıyasla ortalama yüzde 23 gerilerken halı sektöründe kaydedilen düşüşün son derece sınırlı olması ve düşüşe rağmen ihracatın bir milyar dolar seviyesinin üstünde gerçekleşmiş olmasıdır. Halı ihracatının Türkiye'nin genel ihracatındaki aldığı paya baktığımızda 2008 yılında yüzde 0.89 olarak gerçekleşen halı ihracatımız 2009 yılında artarak yüzde 1,07 olarak gerçekleşmiştir."
Makine halısı ihracatında en büyük paya sahip olan ülke olarak 147.6 milyon dolarlık ihracat ve yüzde 15.4'lük payla Suudi Arabistan'ın öne çıktığını kaydeden Topçuoğlu, şunları söyledi:
"Suudi Arabistan'ın ardından 100.8 milyon dolarlık ihracat ve yüzde 10.5'lik pay ile Irak sıralanmaktadır. 2009 yılı sonu itibariyle makine halısı ihracat pazarlarımız arasında en büyük üçüncü ülke ise 67.5 milyon dolarlık ihracat ve yüzde 7'lik payıyla Almanya olmuştur. 2008 Ocak-Aralık dönemine kıyasla ihracatın yüzde 51.8 oranında gerilediği Romanya ise ihracatta en yüksek düşüşün kaydedildiği pazar olmuştur. Romanya dışında ihracatımızın bir önceki senenin aynı dönemine kıyasla gerilediği ülkeler ise
yüzde 20.6'lık düşüşün yaşandığı Polonya, yüzde 19.4'lük düşüşün yaşandığı Birleşik Arap Emirlikleri ve yüzde 6.9'luk düşüşün kaydedildiği Azerbaycan olarak sıralanmaktadır. 2009 yılı sonu itibariyle en yüksek ihracat artışının kaydedildiği ülke, bir önceki seneye kıyasla makine halısı ihracatımızın yüzde 97.8 arttığı İngiltere olmuştur. Suudi Arabistan, Irak, Almanya ve İngiltere dışında ihracatımızda artış kaydedilen bir diğer ülke ise yüzde 4.6'lık ihracat artışının gerçekleştiği ABD olmuştur. Bu dönemde
yüzde 63.7 oranında ihracat artışının kaydedilerek 25.5 milyon dolar değerinde ihracatın gerçekleştiği Kazakistan, ihracat artışının kaydedildiği diğer bir ülkedir."
GAZİANTEP HALI SEKTÖRÜNÜN ZAYIF VE GÜÇLÜ YÖNLERİ
Topçuoğlu, Gaziantep halı sektörünün, ana hammadde girdilerinin Gaziantep'te üretilmesi, halı sektörü için gerekli olan makine yedek parçası, tamir ve bakım gibi konularda iyi bir yan sanayinin olması, yetişmiş teknik elemanların bulunması, birçok firmanın teknolojisini yenilemiş olması, tek şehirde 600 tezgah ve yılda 110 milyon metrekare üretim ile dünyaya hitap eden ürün çeşitliliğinin bulunmasının güçlü yönleri olduğunu belirtti. Topçuoğlu zayıf yönlerini ise, halı sektörünün hızlı büyümesinden
kaynaklanan öz sermaye yetersizliği, tasarım ve Ar-Ge için yeterli altyapının olmaması şeklinde sıralayarak, sözlerini şöyle tamamladı:
"Önümüzdeki fırsatlara bakacak olursak; Gaziantep Üniversitesi Naci Topçuoğlu Meslek Yüksekokulu ile halı sanayi, birçok fırsatı halı sektörüne kazandıracaktır. Avrupalı üreticilere göre üretim maliyetlerinin ve verimliliğin yüksek olması uluslararası pazarlarda Gaziantep'in gücünü her geçen gün arttırmaktadır. Afrika ve Güney Amerika gibi gelişmekte olan ülkeler ihracat bakımından büyük potansiyel oluşturmaktadır. Tehditler ise; firmaların doğru fizibilite yapmadan makine yatırımına devam etmesi ve atıl
kapasitenin doğması ile birlikte bunun fiyat baskısı oluşturması. Firmalar arası aşırı rekabetin sektöre zarar vermesi. Çin, İran, Suriye, Suudi Arabistan, Mısır ve Rusya gibi ülkelerde orta vadede üretimin artmasıdır."
(HÖ-OÇ-HE-E)