Marketlerde gizli zam iddiası
Bazı marketlerin, nakit alışverişlerde, kuruşları para üstü olarak vermediğini belirten Tüketiciler Birliği Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Dinç, bunun vergiye yansımayan 'gizli zam' anlamına geldiğini söyledi.

Paradan sıfır atılmasıyla alışverişlerde kuruşuna kadar para ü ; stü ; almanın mü ; mkü ; n olduğunu anlatan Dinç ; , ' ' Marketlerde etiket fiyatında gö ; rü ; yoruz 1 , 99 lira . Bu , mü ; şteri 2 lira verdiği zaman kasadaki gö ; revlinin 1 kuruş para ü ; stü ; vermesi gerektiği anlamına gelir ' ' dedi .
Tü ; keticilerin bilinç ; li davranması gerektiğini vurgulayan Dinç ; , Ancak marketlerin kuruşla işlem yapmak istemediğini savundu .
Zaman zaman marketlerin para ü ; stü ; verme konusunda 5-10 kuruşa kadar yukarı tamamlama uygulaması yaptığını belirten Dinç ; , şunları kaydetti :
' ' Bazı marketler nakit alışverişlerde , kuruşları para ü ; stü ; olarak vermiyor . Bu da vergiye yansımayan gizli zam anlamına gelir . Tü ; keticilerin , peşin alışverişlerinde paralarını son kuruşuna kadar istemeleri gerekir . Ö ; zellikle marketlerin tü ; keticiyi aldatma yö ; nü ; nde gizli girişimi var . Bunlar tü ; keticiye saygı gö ; stermeyen markettir . Bazı dö ; nemlerde biz bu konuda eylem yaptık . Kasada paranın ü ; stü ; tam verilmediği zaman , malzemeyi geri bırakıyoruz . Bunu diğer mü ; şterilere ö ; rnek olsun diye yapıyoruz . Bazen bir kuruş iç ; in kasa gö ; revlisiyle konuştuğum zaman , diğer mü ; şterilerden tepki alıyorum . ' Bir liranın hesabını yapıyorsan , ben sana veririm ' diyen bile oldu . Kimse bu duruma dü ; şmek istemez . Kimsenin 1 kuruşa ihtiyacı yoktur . Ancak para ü ; stü ; nü ; n ü ; stü ; ne yatmak tü ; keticiye saygısızlıktır . ' '
Avrupa ve Amerika ' nın bu konuda oldukç ; a hassas olduğunu dile getiren Dinç ; , ' ' Kredi kartıyla yapılan alışverişlerde bö ; yle bir sorun olmuyor . Peşin alışveriş yapan tü ; ketici , para ü ; stü ; nden kuruşları ç ; alınarak cezalandırılıyor ' ' diye konuştu .
Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz ' ın da ' ' Hep birlikte kuruşa sahip ç ; ıkalım ' ' diye uyarıda bulunduğunu hatırlatan Dinç ; , para ü ; stü ; istemenin ayıp olmadığını , alınmayan her kuruşun enflasyonda eksi değer olduğunu sö ; yledi .
Ayrıca marketlerin kestikleri para ü ; stlerinin 1 kuruş değil ç ; oğu , zaman 3-4 kuruş olabildiğini dile getiren Dinç ; , şö ; yle devam etti :
' ' 2007 yılında bir araştırma yaptık . Gü ; nlü ; k bir kasiyerin ortalama bin adet fiş kestiğini hesapladık . Ortalama 2 kuruş dersek , 41 kasası bulunan bir market , gü ; nlü ; k 82 bin kuruş yani 820 lirayı kasa fazlası olarak alıyor . Bu rakam aylık 24 bin 600 lira eder . Bu hesapta cumartesi ve pazar yoğunluğunu hiç ; saymıyoruz . Bu araştırmayı 2007 yılında yaptık . Aradan geç ; en zamanda değişen tek şey , para ü ; stü ; nden kesilen kuruş , o zaman 1-2 kuruştu , şimdi 3-4 kuruşları da kesiyorlar . Yani para ü ; stü ; 5 ' in katlarının altındaysa parayı ö ; demiyorlar . ' '
YTL VE YKr ' LERİN KULLANIMI
Dinç ; , 2010 yılı başından itibaren tedavü ; ldeki paralardan ' ' yeni ' ' ibaresinin kaldırıldığını belirterek , ' ' Bu konuda bir bilgi kirliliği var . ' Yeni ' ibareli paralar , 2010 yılbaşı itibariyle kullanılmayacak . Tü ; keticiler , ellerinde bulunan YTL ve YKr ' leri Merkez Bankası ve Ziraat Bankası şubelerinden değiştirebilir ' ' dedi .
8 Mayıs 2007 tarihli Resmi Gazete ' de yayınlana tebliğle E-8 emisyon grubu YTL banknotların 1 Ocak 2010 itibariyle tedavü ; lden kaldırıldığını ve 1 Ocak 2020 tarihine kadar da Merkez Bankası ya da Ziraat Bankası şubelerinde değiştirilebileceğini ifade eden Dinç ; , 22 Ağustos 2008 tarihli Resmi Gazete ' deki tebliğe gö ; re de YKr ' lerin 1 Ocak 2010 tarihinde tedavü ; lden kaldırıldığını ve 31 Aralık 2010 tarihine kadar Merkez Bankası ya da Ziraat Bankası şubelerinden değiştirilebileceğini belirtti .
Dinç ; , ' ' Yani kağıt paralar iç ; in 10 yıl olan zaman aşımı sü ; resi , madeni paralar iç ; in 1 yıl olarak ö ; ngö ; rü ; lmü ; ştü ; r ' ' dedi .
