Okula Gidecek Çocuklar Için Beslenme Önerileri

Dünya Saglik Örgütü tarafindan 2016 yilinda yürütülen Türkiye Çocukluk Çagi Sismanlik Arastirmasi Raporuna göre; 7-8 yas grubu çocuklarda fazla kiloluk sikligi yüzde 14,6, obezite sikligi ise yüzde 9,9 olarak açiklandi. Okul döneminde günlerinin büyük bir kismini okulda geçiren çocuklar için saglikli beslenmenin çok önemli oldugunu söyleyen Yasar Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Gida Isleme Bölüm Baskani Doç. Dr. Ruhan Askin Uzel, “Çocuklar yas grubu ne olursa olsun devamli bir büyüme ve gelisme sürecindedirler. Büyüme süreci önemli miktarda enerji ve yeni dokularin yapimi için daha fazla miktarda protein, vitamin ve mineralleri gerektirir. Okul çagi çocuklarinin günde 2-3 bardak süt veya yogurt, 4-5 porsiyon sebze-meyve, 1-2 dilim peynir, haftada 2-3 yumurta, 1 porsiyon et-tavuk, haftada en az 2 kez balik ve kuru baklagil tüketmeleri saglanmalidir. Okula giden çocuklarin yemek yeme düzenleri teneffüs aralari da dikkate alinarak planlanabilir. Sabahçi, öglenci veya tam gün olan okullara göre; kahvalti, ögle ve aksam yemek saatlerinin yani sira, ara ögünler ile birlikte gün içinde mutlaka 2,5-3 saat araliklarla 6 ögün alarak beslenme düzeni oturtulmalidir. Beslenme çantasina hazir gidalar yerine mutlaka evde hazirlanmis gidalar koyulmali, çantada mutlaka su bulunmalidir” dedi.

Çocugun yasinin, hangi ögünde yiyeceginin ve bir ögünde ne kadar yiyecek tüketebileceginin göz önüne alinmasi gerektigini aktaran Doç. Dr. Uzel, “Besin degeri yüksek, dogal ve kolay tasinir yiyecekler ile menü olusturulmalidir. Özellikle findik, ceviz, badem gibi kuruyemisler ve kuru kayisi, kuru incir, kuru üzüm gibi kuru meyveler hem çocugun okul basarisini olumlu etkileyecegi hem de enerji verecegi için beslenme çantasinda yer almalidir. Saglikli ve dengeli bir beslenme için çocugunuzun beslenme çantasinda 4 besin grubundan da besinler bulunmalidir” diye konustu.

Beslenme çantasindaki gidalarin dogru sekilde muhafaza edilmesi gerektigine de dikkat çeken Doç. Dr. Uzel, sunlari söyledi: “Kutu süt, ayran, yogurt ve tek porsiyonluk kahvaltilik peynirlerden birinin beslenme çantasinda bulunmasi önemli. Kutu sütler açilmadigi sürece oda sicakliginda son kullanma tarihine kadar tazeligini koruyabilir. Ayran, yogurt, peynir gibi diger süt kaynakli gidalarin iyi saklama sartlarinda muhafaza edilmesi gerekir. Bu maksatla yalitim olan ya da iç kenarlarina buz kaliplari yerlestirilmis bir beslenme çantasi hazirlamak en dogru ve ideal olan durumdur. Haslanmis yumurta hem yüksek miktarda protein içermesi hem de uzun süre tokluk hissi vermesi bakimindan iyi bir tercih olabilir. Çocugunuz için hazirladiginiz sandviçlere salam, sosis, jambon gibi katki maddesi yüksek olan etler koymak yerine evde kendi hazirladiginiz köfteleri koymaniz daha besleyici olacaktir. Et ürünlerinden salam, sosis, sucuk ve bunlara benzer besinlere beslenme çantasinda yer verilmemesi idealdir fakat çocugunuz bunlari tüketmek istiyorsa haftada bir kez yer verilebilir. Yagda kizartma yerine izgarada pisirilmis olanlarin veya böreklerin içine eklenenlerin çantada yer almasi daha ideal olacaktir.”

Patates ve pirince dikkat

Beslenme çantasinda bulunmasi gereken sebze, meyve ve ekmek, tahil grubundan bahseden Doç. Dr. Uzel, “Sebze ve meyveleri iyi yikamak, üzerlerinde bulunan tarimsal ilaç kalintilarinin arindirilmasi bakimindan önem arz eder. Sebze ve meyvelerin dograndiktan sonra her geçen zaman için vitamin kaybi söz konusu olacagindan, beslenme çantalarina konulacak sebze ve meyvelerin mümkün oldugunca tek parça olarak konulmasi daha uygundur. Beslenme çantasinda en sik yer alan tahil ürünü ekmektir. Ekmegin disinda, çocugunuzun menüden sikilip disarida satilan besinlere yönelmemesi için bir dilim kek, bir iki parça börek çantasina konulabilir. Patates salatasi veya pirinç pilavi gibi besinlerin beslenme çantasinda yer almamasi daha uygundur. Çünkü bu tür besinlerin oda sicakliginda bekletilmesi saglikli degildir. Çocugunuza hazirladiginiz sandviçler için tam tahilli ekmekler tercih edilmelidir. Çünkü tam tahilli ekmekler hem daha besleyicidir hem de sindirim sistemini düzenleyici etkisi vardir” seklinde konustu.



Beslenme çantasi için tarifler:

Ton balikli sandviç: Konserveden alinan ton baligi iyice süzüldükten sonra sandviç ekmeginin her iki iç yüzüne labne peynir sürülür. Yagi süzülmüs ton baligi ekmek iç yüzeyine ya da tost ekmek dilimleri arasina yayilir. Üzerine sirasiyla salatalik, domates ve marul eklenir. Soguk olarak hazirlanan bu sandviç hava almayacak bir biçimde streç film ile sarilarak uygun sartlarda saklanir. Sandviç eger aksamdan hazirlaniyorsa beslenme çantasina yerlestirilene kadar buzdolabinda saklanmalidir.

Kuru meyve dolgulu tam tahilli kurabiye: Kuru kayisi ya da diger kuru meyve çesidi, kuru üzüm, tarçin ve su bir araya getirilerek kisik ateste pisirilir. Piserek püre haline gelen karisima ceviz de eklenerek sogumaya birakilir. Ardindan tereyagi ve toz seker bir çirpma kabina alinir mikser yardimiyla köpürene kadar çirpilir. Ardindan sirasiyla sivi yag ve yumurta eklenir çirpmaya devam edilir. Ayri bir kapta un, kabartma tozu ve vanilya karistirilir, esit dagilim saglandiktan sonra hamur yogurmak üzere önceki karisima eklenir. Yumusak kivama getirilen hamuru esit iki parçaya bölerek her birini merdane yardimi ile 8 santim kadar dikdörtgen sekline getirilir. Önceki asamalardan birinde sogumaya birakilan harcin yarisi hamur üzerine yayilir, uçlarindan iç malzeme dökülmeyecek kadar kapatilir ve rulo halinde sarilir ve en az 3 santim enindeki parçalar halinde kesilir. Serbest bir sekilde tepsiye yerlestirilerek yaklasik 170 derecede üzeri hafifçe kizarana kadar pisirilir.