Yilan Tarafindan Isirilan Hasta Ölümden Döndü
Artvin’de bir kadin, bahçede asma yapragi toplarken yilan tarafindan isirildi.
Artvin’de yilan sokmasi sonrasi bulanti, karin agrisi ve kasinti gibi belirtiler yasayan hasta bayginlik geçirince yakinlari tarafindan acil olarak Artvin Devlet Hastanesi’ne götürüldü. Burada yapilan müdahalelerin ardindan Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tip Fakültesi Farabi Hastanesi’ne sevk edildi. KTÜ Farabi Acil Servis bölümünde fizik muayene ve laboratuvar tetkik sonucunda yilan sokmasi teshisi konulan hastaya uygun tedavi baslandi. Farabi Hastanesi Toksikoloji birimi, yogun bakim ekibi ve Trabzon Saglik Müdürlügü tarafindan sürekli bilgi akisi ve yakin izlem ile hasta bes gün solunum cihazina bagli sekilde takip edildi. Bu süre sonunda bilinci açilan hasta solunum cihazindan ayrildi. Solunum cihazindan ayrilan hastanin konusma problemi saptanmasi üzerine, beyin MRG (manyetik rezonans görüntüleme) alindi ve beynine pihti attigi saptandi. Nöroloji bölümü ile görüsülerek tedavisi düzenlendi.
Kan degerleri ve yasamsal degerlerinin normale gelmesi üzerine hasta kendi memleketi olan Artvin’e takibinin devami için sevk edildi.
Yilan isirmalarinda dikkat edilmesi gerekenler
Konuyla ilgili açiklamalarda bulanan KTÜ Farabi Hastanesi Acil Servis Toksikoloji Birimi sorumlusu Dr. Ögr. Üyesi Vildan Özer, yilan isiriklari hakkinda uyarilarda bulundu. Özer “Türkiye’de tropikal iklim özelligi nedeniyle yilan zehirlenmeleri özellikle yaz aylarinda kirsal bölgelerde sik görülür. Saglikli çocuk ve genç eriskinlerde ciddi toksisiteye yol açan bu tip zehirlenmeler ölüm ve sakatlikla sonuçlanabilir. Yilan ve akrep türlerinin bölgesel farkliliklari ve olusturduklari zehirlenmelerin çesitliligi oldukça önemlidir. Türkiye’de yasadigi saptanan 41 yilan türünden 28’i zehirsiz, 13’ü zehirlidir. Bunlarin 10’u Viperidae (Engerek) ailesindendir. En çok Dogu Karadeniz, Güneydogu Anadolu, Dogu Anadolu ve Kuzeybati Trakya’da bulunurlar. Vipera (Engerek) isirmalarinda ortaya çikan bulgular degiskenlik gösterir Genellikle lokal (agri, ödem, kizariklik, hissizlik, karincalanma) bulgulari gözlenirken; isirma yerinde kanama ve lokal ekimoz(morarma) görülebilir. Hastada; bulanti ve kusma, agiz çevresinde ve agiz içinde uyusma, karin agrisi, ishal, güçsüzlük, kaslarda titreme, terleme, dolasim bozuklugu, hipotansiyon, tasikardi, bas dönmesi, bronkospazm, böbrek fonksiyon bozuklugu, ates, döküntü ve bilinç kaybi görülebilir. Olusan zehirlenmenin siddeti, bulgulara göre degerlendirilir” dedi.
“Haziran-Eylül arasi dönem, yilan isiriklari için en çok dikkatli olmamiz gereken dönemdir” diyen Özer “Dogu Karadeniz Bölgesinde özellikle Kars ve Artvin illeri zehirli yilanlarin endemik olarak yasadigi bölgeler olup, bu riskli illerde ve çevresinde yasayan vatandaslarimizin bu dönemde çok dikkatli olmasi gerekmektedir. Zehirli yilan isiriklarinin bu bölgede engerekler tarafindan gerçeklestirildigi kabul edilir. Kafkas engeregi bu bölgelerde yasayan zehirli yilanlardandir. Yilan isirigi hayati tehdit edici ciddiyette zehirlenme bulgularina neden olabilecegi için ilk yardim ve müdahalemizdeki asil amaç, hastalari mümkün olan en kisa sürede en yakin ve müdahale edilebilecek bir saglik kurulusuna götürmek olmalidir. Ilkyardim müdahalesi olarak öncelikle hasta yilandan uzaklastirilmali ve hastaya güven verilmeli ve sakinlestirilmelidir” seklinde uyarilarda bulundu.
“Mümkünse yilanin fotografi çekilmeli”
Yilan isiriklarinda, taniya götüren önemli verilerden bir tanesinin isiran yilanin mümkünse fotografinin çekilmesi oldugunu kaydeden Özer “Saglik kurulusuna götürülen hasta; beraberinde yilanin bas, gövde ve kuyruk kisimlarina ait iyi çekilmis fotograflarini da bulundurursa taniya gitmek konusunda oldukça faydali olacaktir. Yilanin kendisinin ölü veya canli bir sekilde saglik kurumuna götürülmesine gerek yoktur. Elbette bu fotograflari çekebilmek için kisilerin kendilerini ekstra risklere sokmamasi gerekir. Hastalarin saglik kurulusuna varincaya kadar ve saglik kuruluslarinda tedavileri devam ettigi sürece, isirilan bölgeyi kalp seviyesinden yukarida ve hareketsiz tutmalari gerekmektedir. Yilan zehrini akitabilmek için baska bir kisi tarafindan zehrin emilmesi, yaranin kesilerek zehrin akitilmasi veya turnike uygulanmasi gibi yöntemler kesinlikle uygulanmamalidir. Isirilan hastaya hastanede lokal yara bakimi yapilmali ve tetanoz profilaksisi sorgulanmalidir. Etkilene bölgedeki yüzük ve benzeri takilar mevcut ise mutlaka çikartilmalidir. Özellikle riskli bölgede yasayan ve yilan isirigi süphesi olan vatandaslarimizin mutlaka hastaneye basvurarak, zehirlenme konusunda hekim görüsünü almalari erken tani ve tedavi için oldukça önemlidir. Tüm yilan isiriklarinda hastalara panzehir verilmesine gerek yoktur. Panzehir; isiran yilanin cinsine, yaralanma bölgesinde lokal bulgularin varliginin siddetine ve sistemik etkilenmelere göre gerek görülen durumlarda hastalara uygulanmaktadir. Zehirli yilan isirigi düsünülen vakalarda vakit kaybetmeden zehirlenme evresine karar verip, gerekli ise bir an evvel panzehir uygulanmasi gereklidir” diye konustu.
KTÜ Yaban Hayati Ekolojisi ve Yönetimi Bölüm Baskani Prof. Dr. Sagdan Baskaya ise yilan isirmalarindan dogada korunmak için su tavsiyelerde bulundu:
“Yilanlar genelde durduk yere isirmazlar. Bu nedenle gördügümüz bir yilanin üzerine gitmemeli, onu rahatsiz etmemeli veya dürtmemeliyiz. Gürültüden ziyade, yere sert basmak veya yere sert vurmak, onlari uyaracaktir. Insanlar yilanlardan korunmak için bogazli çizme, bogazli bot ve tozluk gibi dizden asagisini koruyucu malzemeler kullanabilirler. Kalin malzemeli pantolon veya etekler giyilebilir. Tas veya kütük gibi bir seyi çevirirken veya yerinden oynatirken dikkatli olmalidirlar. Findik toplarken, çay toplarken, ot biçerken, bahçe temizligi yaparken elimizi veya ayagimizi attigimiz yere dikkat etmeliyiz. Farkina varmadan üzerine veya yakinina basarsak, elimizle uzanirsak veya dokunursak isirilma ihtimalimiz yüksektir.”
Kaynak: İHA
Kan degerleri ve yasamsal degerlerinin normale gelmesi üzerine hasta kendi memleketi olan Artvin’e takibinin devami için sevk edildi.
Yilan isirmalarinda dikkat edilmesi gerekenler
Konuyla ilgili açiklamalarda bulanan KTÜ Farabi Hastanesi Acil Servis Toksikoloji Birimi sorumlusu Dr. Ögr. Üyesi Vildan Özer, yilan isiriklari hakkinda uyarilarda bulundu. Özer “Türkiye’de tropikal iklim özelligi nedeniyle yilan zehirlenmeleri özellikle yaz aylarinda kirsal bölgelerde sik görülür. Saglikli çocuk ve genç eriskinlerde ciddi toksisiteye yol açan bu tip zehirlenmeler ölüm ve sakatlikla sonuçlanabilir. Yilan ve akrep türlerinin bölgesel farkliliklari ve olusturduklari zehirlenmelerin çesitliligi oldukça önemlidir. Türkiye’de yasadigi saptanan 41 yilan türünden 28’i zehirsiz, 13’ü zehirlidir. Bunlarin 10’u Viperidae (Engerek) ailesindendir. En çok Dogu Karadeniz, Güneydogu Anadolu, Dogu Anadolu ve Kuzeybati Trakya’da bulunurlar. Vipera (Engerek) isirmalarinda ortaya çikan bulgular degiskenlik gösterir Genellikle lokal (agri, ödem, kizariklik, hissizlik, karincalanma) bulgulari gözlenirken; isirma yerinde kanama ve lokal ekimoz(morarma) görülebilir. Hastada; bulanti ve kusma, agiz çevresinde ve agiz içinde uyusma, karin agrisi, ishal, güçsüzlük, kaslarda titreme, terleme, dolasim bozuklugu, hipotansiyon, tasikardi, bas dönmesi, bronkospazm, böbrek fonksiyon bozuklugu, ates, döküntü ve bilinç kaybi görülebilir. Olusan zehirlenmenin siddeti, bulgulara göre degerlendirilir” dedi.
“Haziran-Eylül arasi dönem, yilan isiriklari için en çok dikkatli olmamiz gereken dönemdir” diyen Özer “Dogu Karadeniz Bölgesinde özellikle Kars ve Artvin illeri zehirli yilanlarin endemik olarak yasadigi bölgeler olup, bu riskli illerde ve çevresinde yasayan vatandaslarimizin bu dönemde çok dikkatli olmasi gerekmektedir. Zehirli yilan isiriklarinin bu bölgede engerekler tarafindan gerçeklestirildigi kabul edilir. Kafkas engeregi bu bölgelerde yasayan zehirli yilanlardandir. Yilan isirigi hayati tehdit edici ciddiyette zehirlenme bulgularina neden olabilecegi için ilk yardim ve müdahalemizdeki asil amaç, hastalari mümkün olan en kisa sürede en yakin ve müdahale edilebilecek bir saglik kurulusuna götürmek olmalidir. Ilkyardim müdahalesi olarak öncelikle hasta yilandan uzaklastirilmali ve hastaya güven verilmeli ve sakinlestirilmelidir” seklinde uyarilarda bulundu.
“Mümkünse yilanin fotografi çekilmeli”
Yilan isiriklarinda, taniya götüren önemli verilerden bir tanesinin isiran yilanin mümkünse fotografinin çekilmesi oldugunu kaydeden Özer “Saglik kurulusuna götürülen hasta; beraberinde yilanin bas, gövde ve kuyruk kisimlarina ait iyi çekilmis fotograflarini da bulundurursa taniya gitmek konusunda oldukça faydali olacaktir. Yilanin kendisinin ölü veya canli bir sekilde saglik kurumuna götürülmesine gerek yoktur. Elbette bu fotograflari çekebilmek için kisilerin kendilerini ekstra risklere sokmamasi gerekir. Hastalarin saglik kurulusuna varincaya kadar ve saglik kuruluslarinda tedavileri devam ettigi sürece, isirilan bölgeyi kalp seviyesinden yukarida ve hareketsiz tutmalari gerekmektedir. Yilan zehrini akitabilmek için baska bir kisi tarafindan zehrin emilmesi, yaranin kesilerek zehrin akitilmasi veya turnike uygulanmasi gibi yöntemler kesinlikle uygulanmamalidir. Isirilan hastaya hastanede lokal yara bakimi yapilmali ve tetanoz profilaksisi sorgulanmalidir. Etkilene bölgedeki yüzük ve benzeri takilar mevcut ise mutlaka çikartilmalidir. Özellikle riskli bölgede yasayan ve yilan isirigi süphesi olan vatandaslarimizin mutlaka hastaneye basvurarak, zehirlenme konusunda hekim görüsünü almalari erken tani ve tedavi için oldukça önemlidir. Tüm yilan isiriklarinda hastalara panzehir verilmesine gerek yoktur. Panzehir; isiran yilanin cinsine, yaralanma bölgesinde lokal bulgularin varliginin siddetine ve sistemik etkilenmelere göre gerek görülen durumlarda hastalara uygulanmaktadir. Zehirli yilan isirigi düsünülen vakalarda vakit kaybetmeden zehirlenme evresine karar verip, gerekli ise bir an evvel panzehir uygulanmasi gereklidir” diye konustu.
KTÜ Yaban Hayati Ekolojisi ve Yönetimi Bölüm Baskani Prof. Dr. Sagdan Baskaya ise yilan isirmalarindan dogada korunmak için su tavsiyelerde bulundu:
“Yilanlar genelde durduk yere isirmazlar. Bu nedenle gördügümüz bir yilanin üzerine gitmemeli, onu rahatsiz etmemeli veya dürtmemeliyiz. Gürültüden ziyade, yere sert basmak veya yere sert vurmak, onlari uyaracaktir. Insanlar yilanlardan korunmak için bogazli çizme, bogazli bot ve tozluk gibi dizden asagisini koruyucu malzemeler kullanabilirler. Kalin malzemeli pantolon veya etekler giyilebilir. Tas veya kütük gibi bir seyi çevirirken veya yerinden oynatirken dikkatli olmalidirlar. Findik toplarken, çay toplarken, ot biçerken, bahçe temizligi yaparken elimizi veya ayagimizi attigimiz yere dikkat etmeliyiz. Farkina varmadan üzerine veya yakinina basarsak, elimizle uzanirsak veya dokunursak isirilma ihtimalimiz yüksektir.”