Deprem Sonrasi Saglam Olmayan Binalarla Ilgili Bilinen Yanlislar

Kahramanmaras merkezli 11 ili etkileyen depremlerin ardindan özellikle eski binalarda yasayan vatandaslarin çogu, binasinin saglam olup olmadigini merak etmeye basladi.

Fay hatlari üzerinde bulunan Türkiye’nin birçok ilinde yasayan vatandaslar, depreme karsi bina dayaniklilik testi yaptirmak için arayislara girdi. Binasinin riskli oldugunu düsünen veya depreme karsi dayanikli olup olmadigini ögrenmek isteyen bazi vatandaslar ise, gözlemleri istikametinde kendi evlerinin saglamligini test etmeye basladi.

Bu konuyla ilgili Eskisehir Insaat Mühendisi Odasi Baskani Hüseyin Orkun Kiliç, ‘Benim kolonum ince mi degil mi?’ tartismasinin psikolojik olarak toplumu rahatsiz eden bir tartismadan öteye geçemeyecegini ve süphe duyan vatandaslarin mutlaka profesyonel analiz yaptirmasi gerektigini vurguladi.

“Karar vermek için performans testi yaptirilmalidir”

Sosyal medya hesaplarindan paylasilan hasarli bina fotograflarinin profesyonel bir gözlem olmadan bir sey ifade etmedigini söyleyen Kiliç, “Saglam veya saglam olmayan yapilarla ilgili çok fazla bilgi kirliligi var. Performans analizi dedigimiz çok detayli çalismalarla bir binanin yerinde tespiti, malzeme imalat seklinin, kiris kesitlerinin tespitinin bir bilgisayar ortaminda modellenip bir deprem kuvveti etki ettirerek deprem anindaki davranisini hesaplamakla ancak mümkün olabilir. Dolayisiyla binalarda oturanlarin, ‘Benim kolonum ince mi degil mi?’ tartismasi ancak psikolojik olarak bizleri rahatsiz eden bir tartismadan öteye geçemez. Bir faydasi da olmaz. Vatandaslarimiz ne yapabilir? Örnegin 2000 yilindan önce yapilmis bir binada oturuyor ise, bodrum kata indiginde kendisi belirli çatlaklar görüyorsa, kolon kirislerde ayrilma gibi durumlar mevcutsa o zaman mutlaka performans analizini yaptirmalari lazim. Onun disinda yine de gözler görülür bir sey yok ama dogru bir sonuç ben yine de istiyorum, endise ediyorum diyorlarsa yine performans analizi yaptirarak binalarin deprem durumunda nasil davranacagini test ettirtebilirler” ifadelerini kullandi.

“Vatandasin bu bina yikilir demesi de bu bina saglam demesi de bir sey ifade etmez”

Öncelikli olarak 2000 yilindan önce yapilmis ve alüvyon zemin üzerine insa edilmis binalarda oturan insanlarin evlerine mutlaka performans analizi yaptirmasi gerektigini belirten Kiliç, “Vatandaslarin sosyal medya hesaplarinda da görüyoruz, duvar çatlaklariyla, tasiyici olmayan elemanlardaki hasarlari görüp korkmalari da yersiz bir korku oluyor. Biz bir deprem ülkesiyiz. Belgeli, özel çalisan insaat mühendislerimiz var. Bu mühendislere performans analizi yaptirtabilirler. Bir diger seçenek, çevre sehirciligin lisansli firmalari var, kentsel dönüsüme basvurulabilmesi için. Onlara da performans analizi yaptirtabilirler. Öncelik vermek gerekirse 2000 yilindan önce yapilmis, alüvyon zemin üzerinde olan, daha ziyade sehir merkezinde olan, tek katli binalardaysaniz performans analizini mutlaka yaptirmalisiniz. Fotograf ile sosyal medyada sordugunuzda, bu bina yikilir demesi de bu bina saglam demesi de bir sey ifade etmez” diye konustu.