Uzmanlar Açiklamasi 'Binalar Depremde Hasar Görse Bile Yikilmamali'

Mevcut yapilarin depreme karsi dayanikliligi, binalari ayakta tutan tasiyici kolonlarin tadilat adi altinda kesildiginden süphelenildigi durumlarda nasil bir yol izlenmesi gerektigi, ev alirken nelere dikkat edilmesi gerektigi gibi hayati önem tasiyan konularda Yasar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Insaat Mühendisligi Bölüm Baskani Prof. Dr. Özgür Egilmez ile Mühendislik Fakültesi Dr. Ögretim Üyesi Cüneyt Tüzün ve Dr. Ögretim Üyesi Sahin Çaglar Tuna açiklamalarda bulundu. Binalarda tadilat adi altinda kolon kesilmesiyle ilgili bilgi veren tasarim gözetmeni Dr. Ögretim Üyesi Cüneyt Tüzün, “Öncelikle binayi kullanan kisilerin yapilarin mevcut durumunu degistirmelerinin sakincali oldugu bilinci saglanmalidir. Binanin mevcut durumumdaki kolon, kiris, perde ve duvarlarin kaldirilmasi durumunda ilk yapilmasi gereken ilgili belediyeye sikayet ederek, ilgililerin tespit yapmasini saglamaktir. Kolon, kiris ya da perdesi kaldirildigi tespit edilen binalarda güçlendirme yapilmadan oturulmamasi gereklidir” dedi.



"Hasar görse bile yikilmamali"

Türk Bina Deprem Yönetmeligi’nde ülkenin her bölgesi için en büyük deprem öngörüsünün belirtildiginin altini çizen Prof. Dr. Özgür Egilmez, “Öngörü diyorum çünkü hangi büyüklükte bir deprem olacagini net olarak bilmek mümkün degil. Mevcut binalara gelecek olursak yapi hangi yönetmelige göre tasarlandiysa (1975, 1998, 2007, 2018), o yönetmelikte öngörülen en büyük depremde ayakta kalmak üzere tasarlanmis demektir. Güncel deprem yönetmeligine göre tasarlanan binalarin yönetmelikte öngörülen muhtemel en büyük depremde büyük hasar görmesine ragmen ayakta kalmasi hedefleniyor. Yönetmeliklerde öngörülen deprem büyüklükleri her yeni yönetmelikle birlikte artmistir. Dolayisi ile eski sartnamelere göre tasarlanmis bir binanin, 2018 sartnamesine göre tasarlanmis bir binaya nazaran muhtemel büyük bir depremde daha fazla hasar görecegi muhakkaktir. Yapi stoku mevcut deprem yönetmeligine göre kontrol edilmeli. Yetkin mühendislik ofislerinden böyle bir hizmet almak mümkün. Yapilan tetkik neticesinde binanin durumu, güçlendirme gerektirip gerektirmedigi veya yikilmasinin mi gerekli oldugu anlasilacaktir” diye konustu.



Eski binalar çürük mü

Her eski binaya çürük ve dayaniksiz denilemeyecegini belirten Prof. Dr. Egilmez, “Ancak 1998 deprem yönetmeligine göre tasarlanmamis yapilarin daha riskli olduklarini söyleyebiliriz. Türkiye Bina Deprem Yönetmeligi 1998’den sonra 2007 ve 2018 yilinda revize edilmistir. Her revizyonda yapinin tasarlandigi deprem yükü artirilmistir. Dolayisi ile yapinizin muhtemel büyük bir depremde yikilma riski veya görecegi hasarin boyutlari, tasariminda kullanilan deprem yönetmeliginde geriye gittikçe artiyor demektir. Burada bahsedilmesi gereken bir baska etken de insaatin projeye uygun sekilde yapilip yapilmadigidir. Türkiye’de yikilan ve agir hasar gören binalarin çogu mühendislik hizmeti görmemis, ehil olmayan kisiler tarafindan kontrolsüz olarak insa edilen binalardir" dedi.



"Zemin hesaplamalarini yetkin mühendisler yapmali"

Yerel yönetimlerin üzerine düsen en temel görevin gerek tasarim, gerekse uygulama asamasinda kontrol mekanizmasinin olusturulmasi oldugunu belirten tasarim gözetmeni Dr. Ögretim Üyesi Sahin Çaglar Tuna, “Imar ve iskan izinleri asamasinda yerel yönetimlerin gerekli kontrolleri siki bir sekilde yapmasi gerekiyor. Zemin yapisi, binanin deprem davranisinda büyük önem tasimaktadir. Zemin davranisini, betonun tasima kapasitesini hesap eder gibi net bir sekilde tarif etmek mümkün degildir. Tasarimda kullanilan hesaplar birçok varsayim içerir. Dolayisi ile zemin ile ilgili hesaplamalarin, üst yapinin tasariminda da olmasi gerektigi gibi, mutlaka zemin konusunda yetkin mühendisler tarafindan yapilmasi gerekmektedir. Vatandaslara verebilecegimiz en iyi tavsiye konut satin alma asamasinda tasarimi yapan ve imalati yapan kisilerin mesleki yeterliliklerini sorgulanmasi olacaktir” diye konustu.