JMO Baskani Çeltik Açiklamasi 'Deprem Öldürmez, Bina Öldürür' Söylemine Elestiri

Jeoloji Mühendisleri Odasi (JMO) Antalya Sube Baskani Bayram Ali Çeltik, Kahramanmaras merkezli 11 ilde etkili olan büyük depremler hakkinda açiklamalarda bulundu.

Bilim insanlarinin beklediginin çok üstünde bir depremin oldugunu kaydeden Çeltik, bundan sonra can ve mal kayiplarini en aza indirecek çalismalar ve öngörülerde bulunulmali, çok ciddi sekilde kontrol ile denetim yapilmasi gerektigine dikkat çekti.

Süregelen söylemlerin degistirilmesi gerektiginin altini çizen Çeltik, “Dogru söylemler kullanmaliyiz, söylemler bizi eylemlere dönüstürüyor. ’Deprem öldürmez, bina öldürür” kesinlikle eksik bir söylem. 1940’taki gazete mansetleriyle, bugün arasinda fark yok. Hala yanlis binalar ve müteahhitlerden bahsediliyor. Bu söyleme devam edersek, dogayla inatlasmaya geçiyor. Söyle algilaniyor, o zaman tasiyisi sistemleri degistirelim insanlar ölmez diyorsunuz. 1940,1950,1970,1971,1972,1999,2023’de hala insanlar binalarin içinde ölüyorlar. Deprem bölgesinde incelemelerde bulunduk, bir çok bina 2000 yili sonrasinda yapilmis. Binalar öldürüyor. Ama hattinin 50 ile 500 metre uzaklikta cami bile kirilmayan gecekondular gördük. Mühendislik, yapi denetim hizmeti almayan binalarda cam kirigi bile yok” diye konustu.



"Bina zemin iliskisinde ciddi problem var"

Bu noktada fay hatlarina uzak bölgelerde evlerin yapilmasi gerektigine vurgu yapan Çeltik, “Fayda, yanlis yer seçimi, sivilasma problemi, binalar, statik hatalarda insanlari öldürüyor. Söylemlerimiz dogru zemine, dogru bina ve dogru denetim yapilmasi gerekir. Bu problemlerin ekseriyetinin yanlis yer seçiminden kaynaklandigini gördük. Adana’da depremden 200 kilometre uzaklikta 14 katli bir bina yikilmis. Etrafinda benzer ve ayni büyüklükte binalar var yikilmamis. Bina zemin iliskisinde ciddi problemler var. Yine Adana’da ayni iki binadan biri biçakla kesilmis gibi ortadan ikiye ayrilmis. Yarisi duruyor, yarisi yikilmis. Burada kesinlikle zeminde bir problem var. Binalarin temel sistemleri ayni birime oturtulmalidir ki temel ayni anda çalissin. Eger temelin yarisi dogal, yarisi dolguya oturusa bina dogru çalismaz ve yikilir” ifadelerini kullandi.

"Yanlis zemin "

Kahramanmaras bölgesinde Göksun ilçesi dahil yamaç ve daglik alanlardaki yapilarin zarar görmedigini ifade eden Çeltik, “ Dagdadir ama yakinindan fay hatti geçiyordur o baska. Bizim ilk tespitimizi ülkemizde bina yerlesiminde yanlis zemin kullaniyoruz. Geçmiste insanlar her zaman daglara ve yamaçlara dogru yerlesmisleri ovalari bos birakmislardir. Biz bugün israrla ovalara yerlesmeye devam ediyoruz. Bina öldürür, eksik söylemdir. Yanlis yer seçimi, çürük zeminler ve binada öldürür. Dogru olan ise dogru zemine dogru bina ve dogru denetimdir. Bizi üzen ve korkutan ve bu tablonun degismeyecek olmasidir. Ayni seyleri yaparak dogru sonuç beklemek mümkün degildir. Artik bir seyleri degistirme vakti geldi” dedi.

Çeltik,2020 yilinda bölgedeki fay üzerindeki bölgedeki il ve ilçe bürokratlarina uyarici yazilar göndermelerine ragmen çok az kisinin geri dönüs yaptigini hatirlatti.

"Yapilarin yüzde 80’i düzelecektir"

Artik yapilan kentlesmeyi kaldirma ve degistirmenin mümkün görünmedigine deginen Çeltik, “ Ülke olarak bugün kolumuzun biri kirildi. Beklenen büyük depremler var. Bunlar için ciddi maliyetler gerekiyor. Dönüsümler artik çok kolay degil. Ama hizli sekilde sunu yapabiliriz. Yeni yerlesim alanlarini yaparken, dogru yer seçimi önemli çünkü bugün binlerce ruhsat alinmaya devam ediyor. Bugün deprem oldu ama diger taraftan insanlar beton dökmeye devam ediyor. Insaat sektörü devam ediyor ama bu binalarda ciddi problemler var. Geçmisi dönüstürelim ama yarinimizi kurtarmak için bugünden gerekli önlemler alinabilir. Birkaç yönetmelik degisikligiyle önümüzdeki dönemin yapilarinin yüzde 80’i çok daha güçlü olacaktir. Bugün yapmayacaksak peki ne zaman” ifadelerine yer verdi.