Prof. Dr. Sünbül Açiklamasi 'Sünnet Yapilmasi HIV Enfeksiyon Riskini Azaltiyor'
HIV’in önlenebilir bir hastalik oldugunu belirten Enfeksiyon Hastaliklari Uzmani Prof. Dr. Mustafa Sünbül, erkeklerde sünnet yapilmasinin HIV enfeksiyon riskini azalttigini söyledi.
“2022 yilinda HIV bulasan hasta sayisi 1 milyon 300 bindir”
HIV günümüzde önemli bir halk sagligi sorunu olduguna dikkat çeken Prof. Dr. Sünbül, “Dünyada 2023 yili itibariyle 40,4 milyon HIV hastasinin oldugu tahmin edilmektedir. Dünyanin hemen her ülkesinde hastalik görülmektedir. Ancak Afrika ve Uzak Dogu Asya en sik görüldügü cografyadir. Toplam hastalarin yaklasik üçte ikisi Afrika bölgesindedir. 2022 yilinda 630 bin kisi HIV ile iliskili hastaliklardan kaybedilmistir. Geçen yil HIV bulasan hasta sayisi ise 1 milyon 300 bin kisidir. Bu hastalarin yaklasik beste biri maalesef hasta oldugunu bilmemektedir. HIV bagisiklik sistemine saldirarak hastanin savunma kabiliyetini yok eder ve kisiyi enfeksiyonlara, bazi kanser tiplerine karsi savunmasiz hale getirir. Hastalik yillar içerisinde ilerleyerek AIDS asamasina geçer. Hastalarin HIV asamasindan AIDS klinigine gelmesi yaklasik 2-15 yil sürmektedir. AIDS dönemi bazi kanserlerin, firsatçi diye tanimlanan diger enfeksiyonlarin tabloya eklendigi ileri asamadir” dedi.
“Türkiye’de 32 bin kisi HIV’e sahiptir”
Ülkemizde ise 2021 yili sonu itibariyle Saglik Bakanligi resmi verilerine göre 32 bin kisinin HIV ile yasadiginin raporlandigini belirten Prof. Dr. Sünbül, “Bunlardan 26 bini erkek bireylerdir. Hastaligindan habersiz oldugu düsünülen kisilerle beraber ülkemizdeki HIV hasta sayisinin 65-70 bin arasinda oldugu tahmin edilmektedir” diye konustu.
“Hasta olan kisiler, hastalik ilerleyinceye kadar farkinda olmayabilir”
HIV semptomlari enfeksiyonun asamasina göre degisiklik gösterdigini söyleyen Prof. Dr. Sünbül, “Virüs vücuda girdikten sonraki ilk birkaç ayda kolayca diger kisilere bulasir. Etken alindiktan sonraki ilk birkaç hafta hastada ya hiçbir belirti vermez veya grip benzeri ates, bas agrisi, ciltte döküntü ve bogaz agrisi gibi bulgular ortaya çikar. Hasta olan kisilerin çogu hastalik ilerleyinceye kadar farkinda olmaz. Ilerleyen dönemde enfeksiyon ilerler ve bagisiklik sistemi gittikçe zayiflar. Lenf bezlerinde sisme, kilo kaybi, ates, ishal ve öksürük baslar. Tedavi edilmeyen hastalarda verem, menenjit, ciddi diger enfeksiyonlar ve bazi kanser tipleri ortaya çikar” seklinde konustu.
“AIDS cinsel iliski ve kan ile bulasabilir”
HIV, hasta kisinin kan, süt, semen basta olmak üzere vücut sivilari ile bulastigini vurgulayan Prof. Dr. Sünbül, “Gebelikte anneden bebege geçer. Hasta kisi cinsel partnerine bulastirir. Ortak igne kullanimi gelismis ülkelerde önemli bir bulas kaynagidir. Diger yandan öpüsme, el sikma, sarilma ve yiyecek paylasimi ile hastalik bulasmaz” dedi.
“Steril olmayan aletlerle dövme yaptiranlar risk altinda”
Korunmasiz cinsel iliskide bulunanlar, uyusturucu kullananlar, hastalik virüsünü tasiyan kisinin kan veya organinin verildigi kisiler, steril olmayan aletlerle vücuduna dövme gibi uygulama yaptiranlarin risk altinda olduklarini kaydeden Prof. Dr. Sünbül, “Sifiliz, bel soguklugu gibi cinsel yolla bulasan hastaligi olanlarda risk artmaktadir. Ayrica kaza ile hasta kisiye kullanilan ignenin batmasi sonucu saglik çalisanlarina da hastalik bulasabilmektedir” açiklamasinda bulundu.
“HIV tanisi ayni gün sonuçlanan testlerle belli olabiliyor”
Günümüzde HIV tanisinin ayni gün sonuçlanan testlerle konulabildigini belirten Prof. Dr. Sünbül, su bilgileri paylasti:
“Bu ise erken tani ve tedaviyi kolaylastirmaktadir. Hastalik mikrobu alindiktan sonraki ilk 28 gün içerisinde antikor pozitif olur. Sik kullanilan tani testleri vücutta gelisen antikorlari saptar. Ilk basamak testi pozitif çikan hastanin dogrulama testi yapilmalidir. Ayrica HIV’in genetigini (HIV RNA) tespit eden ve daha erken hastalik tanisini koymaya yarayan pahali testlerde vardir. Ancak bu test daha çok tedavinin takibinde kullanilmaktadir.”
“HIV/AIDS hastaliginda erken tani önemlidir”
HIV/AIDS hastaliginda erken tani ve erken tedavinin çok önemli olduguna dikkat çeken Prof. Dr. Sünbül, “Günümüzde hastaligin tedavisi için çesitli ilaçlar kullanilmaktadir. Bu tedaviler virüsün çogalmasini durdurmakta, böylece hastanin bagisiklik sisteminin düzelmesine ve güçlenmesine yardim etmektedir. Sonuçta konak bagisiklik sistemi firsatçi enfeksiyonlar ve kanserle mücadele kapasitesini yeniden kazanmaktadir. Önemli bir nokta ise virüse karsi etkili (antiretroviral) tedavi alan ve kaninda virüs sayimi negatife dönen hastalarin eslerine hastaligi bulastirmamalaridir. Bu nedenle erken ve etkili tedavi, hem hastanin iyilesmesi hem de bulasin önlenmesi açisindan çok kritiktir. HIV hastasi olan gebelere mümkün olan en kisa zamanda tedavi baslanmalidir. Böylece annenin sagligini korumak ve dogum sirasinda veya anne sütü ile bebegine HIV bulastirmasini önlemek mümkündür” dedi.
“HIV önlenebilir bir hastaliktir”
HIV’in önlenebilir bir hastalik oldugunu belirten Prof. Dr. Sünbül, “Cinsel birliktelik sirasinda kondom kullanmak, HIV ve cinsel yolla bulasan hastaliklar için test yaptirmak, damar içi ilaç kullanimi ve enjektör paylasiminin önlenmesi, erkeklerde sünnet yapilmasi HIV enfeksiyon riskini azaltmaktadir. Yapilan çok sayida çalismaya ragmen hastalik için henüz etkili bir asi gelistirilememistir” ifadelerini kullandi.