2 Bin 500 Yilik Mermer Ocaklari Bulundu
Türkiye’de en fazla antik kazi çalismasinin yürütüldügü Mugla’da, özellikle mermer eserlerin yogunlukta olmasi dikkat çekiyor. Günümüzde Kavaklidere, Yatagan, Milas, Fethiye ve Seydikemer ilçelerinde çok sayida mermer ocagi ve fabrikasi faaliyet gösteriyor.
Yatagan-Milas karayolu Kozagaç Mahallesi Karalti Çukuru mevkiinde çam ormanlari arasinda bulunan antik dönemin mermer ocaginda kesimi yapilmis ve tasinmamis mermer bloklar hala duruyor. Elle islenmis tonlarca agirlikta sütun ise parçalarinin birbirinden ayrilmasi nedeniyle tasinmamis.
Antik döneme ait mermer ocaginda mermer bloklarin kesim izleri 2 bin 500 yil geçmesine ragmen hala dururken, tonlarca blok mermer atil durumda ocaklarda duruyor. 2 bin 500 yillik mermer ocaklarinin dünyanin en büyük antik mermer kenti Stratonikeia ve Lagina’ya çok yakinda olmasi dikkat çekiyor.
Stratonikeia ve Lagina antik kentinde gün yüzüne çikarilan tonlarca agirliktaki sütunlar, heykeller, sur duvarlarinda kullanilan mermerler ve mezarlarin tümünün bölgedeki iki mermer ocagindan çiktigi açiklandi. Stratonikeia atik kentinin Kuzey Giris kapisindaki tonlarca agirliktaki sütunlarin tek parça halinde islendikten sonra ocaktan antik kente tasindigi açiklandi.
Mermer Ocaklari 2 bin 500 yil önce isletildi
Yataganli tarihçi-yazar Tarcan Oguz, “Bulundugumuz alan Stratonikeia antik kenti. Buraya mermerler mutlaka yakin bir bölgeden geldi. Yatagan’a bagli Kozagaç Mahallesi Karalti ve Hatipderesi mevkilerinde iki adet antik dönem mermer ocaklari var. Buradaki mermer ocaklarinin isletilme tarihi 2 bin 500 yil oldugu düsünülüyor. Isin enteresan tarafi bu mermerler bulundugu alanda isleniyor ve islenmis vaziyette burada konuyor. Keserken çok farli bir islem yapiliyor. At killari birbirine baglanarak üzerine metalle kesim islemi yapiliyor. Ayni zamanda kumdan faydalaniliyor. Bu sekilde islenen mermerler bu antik kente getiriliyor. Bozuk mermerler orada kalmis. Temiz olan ve islenmis mermerler buraya konmus. Böylece bu tarihi doku meydana gelmis. Antik kentlerin yakinlarinda mermer ocaklari var. Bizim buradaki mermer ocagi yaklasik 100 milyon yil ile 125 milyon yil arasinda oldugu söyleniyor” dedi.
“Stratonikeia ve Lagina antik kentindeki mermerlerin tamami bu ocaklardan”
Stratonikeia ve Lagina Antik Kenti Kazi Baskani Pamukkale Üniversitesi Ögretim Üyesi Prof. Dr. Bilal Sögüt, “Burada kullanilan mermerlerin tamami bu bölgeden çikma. Özel heykeltras keserlere ait olmak üzere. Özellikle klasik dönemden itibaren sur duvarlarinin bile sadece mermerden insa edildigini biliyoruz. Bu da mermer anlaminda bu bölgede büyük bir zenginligin oldugunu gösteriyor. Buradaki yapilarda mermerin kesilmesi, tasinmasi ve bunun insasi konusunda ileri bir seviyede olduklari konusunda hemfikiriz ve bunda tereddüdümüz yok. Hatta biz buradaki yapilarda tasin ocaktan kesildigi andan itibaren yapilarin tüm asamalarini görebiliyoruz. Mesela meclis binasinda Helenistik dönemde kesilen bir blogun oraya konugunu, yüzeyin nasil islendigini, profillerin nasil açildigini tek tek biliyoruz. Bu uygulamalarin ötesinde tasima konusunda da oldukça ileri olduklari kesin. Çünkü Kuzey Giris kapisinda bir metre çapinda 7 metre yükseklikte sadece sütunun gövdesi ve bunu tek parça olarak buraya getirip dikebiliyorlardi. Yani kaidesi ile basligi ile bu sütunlar 9 buçuk metre yükseklige ulasiyor. Yaklasik 10 ton agirligindaki bir mermerin tek parça halinde getirilerek burada insa edilmesi anlamina geliyor. Sadece bir ayakta 500 ton, diger ayakta 500 ton, kemerde 100 ton agirliginda mermerler kullanmislar” dedi.