'Rusya'nin Nükleer Silah Kullanmasi Dünyayi Belirsiz Bir Gelecege Sürükler'
Rusya-Ukrayna savasi ile ilgili son gelismeleri degerlendiren Emekli Tuggeneral Dr. Ögr. Üyesi Suat Dönmez, "Kismi bir seferberlik ilani stabil bir hal almis olan Ukrayna’daki savasin siddetinin artabilecegi ihtimalini da ortaya çikarmaktadir. Ayrica Rusya’nin nükleer silah kullanmasi dünyayi belirsiz bir gelecege sürükler” dedi.
Rusya’nin "kismi askeri seferberlik" ilanina Ukrayna cephesinden yanit geldi. Baskan Yardimcisi Podolyak “Bu karar, savasin planlandigi gibi gitmedigini gösteriyor” degerlendirmesinde bulundu.
Bölgede yasanan gelismelerle ilgili Istanbul Topkapi Üniversitesi Iktisadi, Idari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararasi Iliskiler (Ingilizce) bölümü Dr. Ögr. Üyesi Suat Dönmez degerlendirmelerde bulundu. Rusya’nin Ukrayna’ya yönelik harekati baslattigi günden bugüne dek israrla ‘savas’ ifadesinden kaçindigini ve bunun bir ‘operasyon’ oldugunu vurguladigini hatirlatan Emekli Tuggeneral Dr. Ögr. Üyesi Suat Dönmez, “Ancak gelinen durumda kismi bir seferberlik ilani artik bu söylemden uzaklasma emareleri vermektedir. Bu gelisme giderek stabil bir hal almis olan Ukrayna’daki savasin siddetinin artabilecegi ihtimali da ortaya çikarmaktadir” dedi.
‘Donbas ve Zaporijya bölgeleri Rusya’ya baglanirsa’
Emekli Tuggeneral Dr. Ögr. Üyesi Suat Dönmez, Kirim’in 2014 yilinda yapilan referandum ile Rusya’ya baglandigini hatirlatarak, “Ancak, Donbas ve Zaporijya bölgeleri henüz Ukrayna topragidir. Bu gelisme bahse konu bölgeler için de böyle bir hazirlik oldugunu, yani bu bölgelerde düzenlenecek referandumla Rusya’ya baglanma hazirligi anlamina gelebilir. Ancak Rusya, askeri olarak bu bölgelerin tamamini kontrol eder durumda degildir. Öncelikle askerî açidan buralari tam kontrol eder hale gelmek istemektedir. Putin kismi seferberlik açiklamasini yaptigi konusmasinda Rusya ve muglak bir ifadeyle bazi bölgelerin savunulmasindan bahsetmisti. Rusya kendi topraklarina askeri bir saldiri olmasi halinde zaten mesru savunma hakkina sahiptir. Ancak ‘bu bölgeler’ ifadesinden Ukrayna’daki Donbas ve Zaporijya bölgeleri kastediliyor olabilir. Zira bu bölgelerin Rusya’ya baglanmasi halinde Rusya, Azak Denizi ve Karadeniz’de askerî açidan çok daha fazla avantajli bir duruma gelebilecektir.” degerlendirmesinde bulundu.
‘Rusya nükleer silah kullanirsa dünyayi belirsiz bir gelecege sürükler’
Putin’in ‘tüm silahlari kullaniriz’ ifadesini degerlendiren Dr. Ögr. Üyesi Suat Dönmez, “Diger önemli bir konu da nükleer silahlar konusudur. Son dönemde Ukrayna ordusu taktik seviyede kismi basarilar kazandi. Savas Rusya için askeri ve ekonomik konular basta olmak üzere her bakimdan giderek daha zorlu hale gelmeye basladi.
Rusya Ukrayna’daki askeri ve siyasi hedeflerine ulasabilmek için daha fazla askeri kuvvete ihtiyaç duyuyor. Ayrica Rusya’nin nükleer silah seçenegini de tekrar gündeme getirmesi tirmanmanin artirilma emarelerini güçlendirmektedir. Rusya muhtemel bir zaruret halinde taktik seviyede nükleer silah kullanabileceginin isaretini yeniden vermektedir. Nükleer silahlarin kullanilmasi dünyayi çok belirsiz bir gelecege sürüklemenin isaret fisegini yakar. Bu gelismenin asla olmamasini temenni ederim” dedi.
‘Türkiye, Rusya ve Ukrayna ile ayni anda diyalog kuran tek NATO ülkesi’
Dr. Ögr. Üyesi Suat Dönmez, savasta gelinen noktanin Türkiye’ye yansimasini degerlendirirken, “Türkiye Rusya ve Ukrayna ile ayni anda diyalog içinde bulunan tek NATO üyesi ülkedir. NATO ittifakinin Türkiye’nin bu özelliginden yararlanmasi gerektigini düsünüyorum. Avrupa basta olmak üzere tüm dünyada yasanan dogal gaz sikintisi ve bunu yansimasi ile ekonomik güçlükler, özellikle gelismekte olan ülkeler ve dezavantajli cografyalarda yasanan gida güvenligi konusundaki zorluklar düsünüldügünde tansiyonun bir an önce düsürülmesine yönelik adimlar son derecede hayati bir hal almistir” ifadelerini kullandi.
‘Rusya, Ukrayna’da askeri ve siyasi hedefine ulasamadi’
Savasin neticelenmesi noktasinda ortaya çikan unsurlarin altini çizen Dönmez, “Bu savasin küresel çapta etkileri olmustur ve bunlar uzun bir süre daha devam edecek görünüyor. Enerji fiyatlarinin artisi ve bunun ötesinde enerji tedarikinin sorunlu bir hale gelmesi tüm dünya ekonomisini olumsuz etkilemeye devam etmektedir. Gida güvenligi konusu dogrudan sorun olan diger bir konu. Bunlarin diger alanlari da etkilemesiyle dünyanin birçok yerinde politik ve ekonomik hassasiyetler nedeniyle kirilgan durumda olan bölgelerde istikrarsizliklar artabilir. Bu durumda savasin küresel etkileri tüm dünyayi daha zorlu günlere sürükleyebilir. Rusya Ukrayna’da askeri hedefi ve siyasi hedefine ulasamamistir. Bu durumda Rusya’nin amacina ulasmak için tirmanmayi artirmasi beklenebilir. Dolayisiyla savasin bunun gerçeklesmeden bitmesi ihtimali düsüktür” dedi.
‘Rusya’ya daha fazla yaptirim çözümsüzlük getirir’
Rusya’ya yönelik daha fazla yaptirimin konuyu çözümsüzlüge götürebilecegini vurgulayan Dr. Ögr. Üyesi Suat Dönmez sözlerini “NATO ittifaki ve ABD’nin bu gelisme karsisinda Ukrayna’ya destek oldugunu açiklamaya devam edecegini ancak tansiyonun düsürülmesi için bazi diplomatik hamleler yapmasini bekleyebiliriz. Zira güvenlik konusundaki böylesi tirmanma bölgede hiç kimseye yarari olan bir husus degildir. Bati Rusya’ya yönelik zaten yeterince agir denebilecek yaptirimlar uygulamistir. Bunun daha öte geçmesi konuyu çözümsüzlüge sürükleyecektir.
Rusya Ukrayna savasinin taraflarin kabul edebilecegi ortak bir noktalarda anlasarak bitirilmesi hem bölgemiz hem de tüm dünya için en iyi çözümdür. Bu konuya katki için Türkiye’nin de etkili islev üstlenebilecek potansiyeli vardir. Bunun degerlendirilmesinin uygun oldugunu düsünüyorum” ifadeleriyle noktaladi.