Internet Haber Editörleri Basin Karti Alabilecek
Sosyal Medya Yasasi olarak da bilinen Basin Kanunu ile Bazi Kanunlarda Degisiklik Yapilmasina Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda görüsülmeye devam ediyor. 40 maddelik düzenlemenin geçtigimiz günlerde 12 maddesinin daha TBMM’de kabul edilmesiyle su ana kadar 14 maddesi yasalasmis durumda.
“Internet haber editörleri basin karti alabilecek”
Basin karti düzenlenmesi bakimindan basin karti talep eden medya mensuplari ve enformasyon görevlileri bu kanun çerçevesine dahil ediliyor. Teklifle internet haber siteleri de süreli yayin tanimi dahiline aliniyor.
“Künyesiz haber sitesi kalmayacak”
Internet haber sitelerinde faaliyet gösterdigi is yeri adresi, ticari unvani, elektronik posta adresi, iletisim telefonu ve elektronik tebligat adresi ile yer saglayicisinin adi ve adresi kendilerine ait internet ortaminda kullanicilarin ana sayfadan dogrudan ulasabilecegi sekilde ve "iletisim" basligi altinda bulundurulacak.
“Haber degistirildiginde güncelleme tarihi belirtilecek”
Internet haber sitelerinde bir içerigin ilk kez sunulmaya baslandigi tarih ile sonraki güncelleme tarihleri, her erisildiginde degismeyecek sekilde içerigin üzerinde belirtilecek.
“Süreli yayin için beyanname basin ilan kurumuna verilecek”
Basin duyurularinin ve yargi organlarinca verilen yayin yasagi kararlarinin hizli ve etkin bir sekilde tebliginin saglanmasi amaciyla; süreli yayinlarin çikarilmasi için, kaydedilmek üzere verilecek beyanname artik Cumhuriyet Bassavciligi yerine Basin Ilan Kurumuna verilecek.
Kayit için verilen beyannamede elektronik tebligat adresi de gösterilecek. Beyanname ve eklerinin gerekli veya gerçek bilgileri içermemesi veya yayin sahibinin veya temsilcisinin veya sorumlu müdürün belirlenen sartlara sahip olmamasi halinde Basin Ilan Kurumu beyannamenin verilmesinden itibaren iki hafta içinde eksikligin giderilmesini veya gerçege aykiri bilgilerin düzeltilmesini yayin sahibinden isteyecek. Tebligi tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde yapilmamasi halinde Basin Ilan Kurumu yayimin durdurulmasini Istanbul Asliye Ceza Mahkemesinden talep edecek.
Yayim durdurma müeyyidesi internet haber siteleri bakimindan uygulanmayacak. Internet haber sitesinin hükme uymamasi halinde Basin Ilan Kurumu 2 hafta içinde eksikligin giderilmesini veya gerçege aykiri bilgilerin düzeltilmesini internet haber sitesinden isteyecek. Yapilmamasi durumunda Basin Ilan Kurumu internet haber sitesi vasfinin kazanilmadiginin tespiti amaciyla Istanbul Asliye Ceza Mahkemesine basvuracak. Mahkeme en geç 2 hafta içinde kararini verecek. Basvurunun kabul edilmesi halinde internet haber siteleri için saglanabilecek resmi ilan ve reklam ile çalisanlarinin basin kartina iliskin haklari ortadan kalkacak. Internet haber sitesi için saglanan haklarin ortadan kaldirilmasi, bu Kanun veya ilgili mevzuat uyarinca öngörülen yaptirimlarin uygulanmasina engel olmayacak.
“Içerikler 2 yil süre ile muhafaza edilecek”
Internet haber sitesinde yayinlanan içerikler, gerektiginde talep eden Cumhuriyet Bassavciligina teslim edilmek üzere dogrulugu ve bütünlügü saglanmis sekilde 2 yil süre ile muhafaza edilecek. Yargi mercileri tarafindan yayinin sorusturma ve kovusturma konusu oldugunun internet haber sitesine yazili olarak bildirilmesi halinde, bu islemlerin sonuçlandiginin bildirilmesine kadar sorusturma ve kovusturma konusu yayin kaydinin saklanmasi zorunlu olacak.
“Düzeltme hakki 1 hafta süreyle yayimlanacak”
Internet haber sitelerinde zarar gören kisinin düzeltme ve cevap yazisini sorumlu müdür, hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksizin, yaziyi aldigi tarihten itibaren en geç bir gün içinde, ilgili yayinin yer aldigi sayfa ve sütunlarda, URL baglantisi saglanmak suretiyle, ayni puntolarla ve ayni sekilde yayimlamak zorunda olacak. Yayin hakkinda verilen erisimin engellenmesi ve/veya içerigin çikarilmasi kararinin uygulanmasi ya da internet haber sitesi tarafindan içerigin kendiliginden çikarilmasi durumunda, düzeltme ve cevap metni ilgili yayinin yapildigi internet haber sitesinin ana sayfasinda 1 hafta süreyle yayimlanacak.
Basilmis eserler veya internet haber siteleri yoluyla islenen veya bu kanunda öngörülen diger suçlarla ilgili ceza davalarinin bir muhakeme sarti olarak, günlük süreli yayinlar ve internet haber siteleri yönünden 4 ay, diger basilmis eserler yönünden 6 ay içinde açilmasi zorunlu olacak. Bu süreler basilmis eserlerin Cumhuriyet Bassavciligina teslim edildigi tarihten, internet haber siteleri için ise habere iliskin suç ihbarinin yapildigi tarihten baslayacak. Ancak bu süreler, Türk Ceza Kanunu’nun dava zaman asimina iliskin maddesinde öngörülen sürelerin yarisini asamayacak ve süre sonunda yayinin yenilenmesi hali ile suçun temadi ettiginin belirlendigi hallerde, dava zaman asimi süresi tam olarak uygulanacak.
“Basin karti basvurulari Iletisim Baskanligina yapilacak”
Teklifle basin karti basvurusu, niteligi ve türleri de belirlendi. Buna göre, basin karti basvurusu Iletisim Baskanligina yapilacak. Basin karti, resmi nitelikte bir kimlik belgesi olarak kabul edilecek.
Basin karti, Türkiye’de faaliyet gösteren medya kuruluslarinin Türk vatandasi medya mensuplarina, süreli yayinlarin sahiplerine veya tüzel kisi temsilcileri ile radyo ve televizyonlarin yönetim kurulu baskanlarina, medya kuruluslari adina hareket eden ve görev alani Türkiye’yi yabanci medya mensuplari ile görev alani Türkiye’yi beraber geçici bir süreyle Türkiye’ye haber amaçli gelen yabanci medya mensuplarina, yurt disinda yayin yapan medya kuruluslarinin, Türk vatandasi sahiplerine ve çalisanlarina, yurt disinda serbest gazetecilik yapan Türk vatandasi medya mensuplarina, medya alaninda hizmet veren kamu kurum ve kuruluslarinda ve kamu kurum ve kuruluslarinin yürüttükleri enformasyon hizmetlerinde çalisan kamu personeline, medya alaninda faaliyet göstermeleri sartiyla, sendikalar ile kamu yararina faaliyette bulundugu Cumhurbaskani karariyla tespit edilen dernek ve vakiflarin yöneticilerine verilebilecek.
“Basin karti alma sartlari”
Basin karti talep edenlerin basvuruda bulunabilmeleri için 18 yasini bitirmis olmasi, en az lise veya dengi bir egitim kurumundan mezun olmasi, kisitli veya kamu hizmetlerinden yasakli olmamasi sarti aranacak.
Ayrica basin karti talep edenlerin basvuruda bulunabilmesi için Türk Ceza Kanunu’nun 53’üncü maddesinde belirtilen süreler geçmis olsa bile; kasten islenen bir suçtan dolayi 5 yil veya daha fazla süreyle hapis cezasina ya da santaj, hirsizlik, sahtecilik, dolandiricilik, güveni kötüye kullanma, yalan taniklik, yalan yere yemin, iftira, suç uydurma, müstehcenlik, fuhus, hileli iflas, zimmet, irtikap, rüsvet, kaçakçilik, ihaleye fesat karistirma, edimin ifasina fesat karistirma, suçtan kaynaklanan malvarligi degerlerini aklama suçlari ile cinsel dokunulmazliga karsi suçlar, kamu barisina karsi suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin isleyisine karsi suçlar, milli savunmaya karsi suçlar, devlet sirlarina karsi suçlar, casusluk suçlari ve terör suçlarindan hüküm giymemis olmasi gerekiyor.
Kart talep edenlerde, Basin Mesleginde Çalisanlarla Çalistiranlar Arasindaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkinda Kanun hükümlerine uygun sözlesme yapmis olmasi ve mücbir sebepler disinda isten ayrildigi tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalismasi, medya faaliyeti disinda ticari faaliyette bulunmamasi sarti da aranacak.
Basin karti talep eden süreli yayin sahipleri veya tüzel kisi temsilcileri ile radyo ve televizyonlarin yönetim kurulu baskanlarinda, kamu kurum ve kuruluslarinda basin karti alabilecek çalisanlarda ve yabanci basin-yayin kuruluslarinda çalisan Türk vatandasi medya mensuplarindan basin karti talep edenlerde "Basin Mesleginde Çalisanlarla Çalistiranlar Arasindaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkinda Kanun hükümlerine uygun sözlesme yapmis olmasi ve mücbir sebepler disinda isten ayrildigi tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalismasi, medya faaliyeti disinda ticari faaliyette bulunmamasi" sartlari aranmayacak.
Sürekli ve serbest basin karti talep edenler ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) araciligiyla göreve bagli basin karti talep edenlerde ise "Basin Mesleginde Çalisanlarla Çalistiranlar Arasindaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkinda Kanun hükümlerine uygun sözlesme yapmis olmasi ve mücbir sebepler disinda isten ayrildigi tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalismasi" sarti aranmayacak.
Basin karti talep eden yabanci medya mensuplarina, medya kurulusu tarafindan görevlendirildiklerini belgelendirmeleri, Türkiye’de çalisma izinlerinin olmasi, bagli bulunduklari kurulusun idare merkezinin bulundugu ülkenin Türkiye’deki büyükelçilik, elçilik veya konsolosluklarindan aldiklari takdim mektubunu ibraz etmeleri halinde, karsiliklilik esasi da gözetilerek Baskanlikça basin karti verilebilecek.
“Basin komisyonu 9 üyeden olusacak”
Basin Karti Komisyonu 9 üyeden olusacak. Komisyonda, Baskanligi temsilen 2 üyenin yani sira isçi sendikasi seklinde faaliyet gösteren sendikalardan basin karti sahibi üyesi en fazla olan sendika tarafindan belirlenecek bir üye ile iletisim fakültesi dekanlari veya basin karti sahibi gazeteciler arasindan Baskanlikça belirlenecek bir üye de yer alacak. Üyelerin görev süresi 2 yil olacak. Süresi dolan üyeler yeniden seçilebilecek.
Komisyon; basvuru sahibinin niteliklerini, mesleki çalismalarini, eserlerini, ödüllerini degerlendirerek basin karti tasiyip tasimayacagina karar verecek. Komisyonun kararlari, Baskan tarafindan onaylandiktan sonra uygulanacak.
"Basin Kanunu ile Bazi Kanunlarda Degisiklik Yapilmasina Dair Kanun Teklifi" ile basin kartinin iptal edilecegi durumlar belirleniyor.
Buna göre, basin karti sahibinin, kanunda belirtilen niteliklere sahip olmadiginin veya bu nitelikleri sonradan kaybettiginin anlasilmasi halinde basin karti Iletisim Baskanliginca iptal edilecek.
Basin karti sahibinin, basin ahlak esaslarina aykiri davranislarda bulunmasi halinde Basin Karti Komisyonu karariyla basin karti iptal edilecek.
Basin karti sahibinin sahip olmasi gereken niteliklere sahip olmadigin veya bu nitelikleri sonradan kaybettiginin anlasilmasi sebebiyle Iletisim Baskanliginca basin kartinin iptali halinde; kart almaya engel durum ortadan kalksa dahi iptal tarihinden itibaren bir yil geçmedikçe yeniden basin karti verilmeyecek.
Basin ahlak esaslarina aykiri davranislarda bulunulmasi nedeniyle basin kartinin iptali halinde, iptal tarihinden itibaren 5 yil geçmedikçe yeniden basin karti verilmeyecek.
Belirtilen süreler, iptal edilen basin kartinin iade edildigi tarihten itibaren islemeye baslayacak.
Adli sicil kaydinda basin karti verilmesine engel bir suçtan mahkumiyeti bulunan kisilere bu mahkumiyetler adli sicil kaydindan silinmedikçe veya yasaklanmis haklarin geri verilmesine karar verilmedikçe basin karti düzenlenmeyecek.
Iletisim Baskanliginca düzenlenecek olan basin kartlarinin sekli, medya kuruluslarinda aranacak sartlar, kontenjanlar, Komisyon üyelerinin belirlenmesi, çalisma ve karar alma usulleri, basvuru türleri ile basvuruda istenilecek belgeler Baskanlik tarafindan çikarilacak yönetmelikle düzenlenecek.
Kanun teklifinin yürürlüge girdigi tarihten önce faaliyet gösteren internet haber siteleri, kanunun yürürlüge girdigi tarihten itibaren üç ay içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olacak.
Düzenlemenin yürürlüge girdigi tarihten önce yayimlanmakta olan süreli yayinlarla ilgili olarak Cumhuriyet Bassavciliklarinda bulunan kayitlar, Basin Ilan Kurumuna üç ay içinde devredilecek.
Düzenlemenin yürürlüge girdigi tarihten önce usulünce verilmis olan basin kartlari, gerekli sartlari tasimalari kaydiyla geçerliligini korumaya devam edecek.
“Genel kurul üye sayisi 42’ye çikacak”
Teklifle, 36 kisiden olusan Basin Ilan Kurumu Genel Kuruluna, resmi ilan yayinlayacak internet haber sitelerinden 2, Cumhurbaskaninca belirlenecek 2, radyo, televizyon ve internet siteleriyle ilgili islemler gerçeklestiren Bilgi Teknolojileri ve Iletisim Kurumu (BTK) ile Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan (RTÜK) 2 temsilci eklenecek. Genel Kurul üye sayisi 42’ye çikacak.
Teklifle, Kurumun ülke genelinde görevli olmasiyla tüm Anadolu gazetelerinin kayitlari Basin Ilan Kurumunda tutuldugundan, Anadolu gazete sahipleri temsilcileri seçiminin Cumhurbaskanligi Iletisim Baskanligi yerine Basin Ilan Kurumu Genel Müdürlügü tarafindan düzenlenmesi amaçlaniyor.
Anadolu gazete sahiplerinin Genel Kurula katilacak temsilcileri resmi ilan yayinlayan Anadolu gazete sahiplerinin ya da bu gazetelerin ayri ayri gösterecekleri temsilcilerinin Genel Müdürlügün çagrisi üzerine katilacaklari toplantida farkli cografi bölgelerden olmak üzere seçilecek.
Yeni üyeler belirlenene kadar mevcut üyelerin görevleri devam edecek
“Resmi Ilan alabilecek haber siteleri Basin Ilan Kurumunun Sitesi üzerinden duyurulacak”
Kurum Genel Müdürlügü, her ayin sonunda resmi ilan ve reklam verilebilecek olan mevkuteler ile internet haber sitelerinin isimlerini ve vasiflarini ihtiva eden birer listeyi, Kurumun internet siteleri üzerinden duyuracak.
Teklifle, internet haber sitelerinde yayinlanacak resmi ilan ve reklamlarin esaslari da belirleniyor. Böylece internet haber sitelerinde resmi ilan ve reklamlarin Basin Ilan Kurumu araciligiyla yayinlanabilmesine imkan saglaniyor.
Yapilacak olan düzenlemeyle, kurum araciligiyla yayinlanan ilanlarin kopyalanmasi veya ticari faaliyete konu edilmesi durumlarina dair usul ve esaslarin tespit edilmesi için Genel Kurula yetki veriliyor, kamuya ait ilanlara vatandaslarin tek merkezden kolayca ulasabilmesi ve Basin Ilan Kurumu Ilan portalina hukuki statü kazandiriliyor.
Buna göre; Resmi Gazetede yayimlananlar hariç olmak üzere; Kanun, Cumhurbaskanligi Kararnamesi ve yönetmelikler uyarinca yayinlatilmasi mecburi olan resmi ilanlar ile daire ve tesekküller, kanun veya Cumhurbaskanligi Kararnamesiyle kurulan sair müesseseler veya bunlarin istiraklerinin internet haber sitelerinde yayinlatacaklari ilan ve reklamlar ancak Basin Ilan Kurumu araciligi ile yayinlanacak. Kurum araciligiyla yayinlanan ilan ve reklamlarin, kopyalanmasi, yayinlanmasi, yayinlattirilmasi ve ticari faaliyete konu edilmesi Kurumun verecegi izne bagli olacak.
Cumhurbaskanligina bagli kurum ve kuruluslar ile Bakanliklar, bagli, ilgili veya iliskili kurum ve kuruluslar, diger kurum ve kuruluslarin kendi internet sitesinde yayini zorunlu olan ilanlarinin ayrica Basin Ilan Kurumu Ilan Portalinda yayinlatilmasi zorunlu olacak. Bu ilanlarin Basin Ilan Kurumu Ilan portalindaki yayinindan ücret alinmayacak.
“Gazete ve dergiler için uygulanan müeyyideler haber sitelerine de uygulanacak”
Internet haber sitelerinde resmi ilan ve reklam yayinlatilmasi görevi Basin Ilan Kurumuna verildiginden, gazete ve dergiler için uygulanan müeyyideler internet haber sitelerine de uygulanacak.
Öte yandan müeyyide uygulanan gazete, dergi ve internet haber sitelerinin basvuracagi yargi mercii konusunda tereddütlerin giderilmesi amaciyla basvurulacak mahkeme yeri, Kurum Genel Müdürlügünün bulundugu yerdeki en yüksek dereceli asliye hukuk hakimligi olarak degistiriliyor, 15 gün olan mahkemenin karar verme süresi kaldirilarak konuya iliskin basit yargilama usulü olacak.
Yönetim Kurulu Kararina karsi, kararin tebliginden itibaren 10 gün içinde Kurum Genel Müdürlügünün bulundugu yerdeki en yüksek dereceli Asliye Hukuk Hakimligine itiraz edilebilecek.
Internet haber sitelerinde resmi ilan ve reklam yayinlayacaklarin sorumluluklarina da teklifte yer veriliyor.
Internet haber sitelerinde resmi ilan ve reklam yayinlayacaklarin tasimasi gereken vasiflar ve gereken sorumluluklar ile yayina iliskin usul ve esaslar teklifin yürürlüge girdigi tarihten itibaren Kurum Genel Kurulu tarafindan 6 ay içinde çikarilacak yönetmelikle belirlenecek.
Icra ve Iflas Kanunu dahilindeki tasinir, tasinmaz satislarinin gazete yoluyla ilan edilip edilemeyeceginin takdir yetkisi icra memurluklarinin tasarrufuna birakiliyor. Icra memurlari tarafindan ifa edilen bu yetkiden kaynaklanan uygulamalardaki farkliliklarin giderilmesi, bu ilanlarin internet haber sitelerinde de yayinlatilmasi amaçlaniyor.
Elektronik satis portali ve Basin Ilan Kurumu Ilan Portalinda yapilacak ilan, artirmanin bitimine kadar erisime açik tutulacak.
Toplam muhammen bedeli 500 bin Türk lirasina kadar olan satislar için gazete veya internet haber sitesi ile ilan yapilip yapilmayacagina icra dairesince alakadarlarin menfaatleri dikkate alinarak karar verilecek ancak toplam muhammen bedeli 500 bin Türk lirasinin üzerinde ve 2 milyon Türk lirasinin altinda olanlar, satisin yapilacagi yerde yayinlanan resmi ilan yayinlama hakkini haiz bir yerel gazete veya bir internet haber sitesinde ilan edilecek.
Satisin yapilacagi yerde resmi ilan yayinlama hakkini haiz yerel gazete veya internet haber sitesi yönetimi bulunmamasi halinde ilan, icra dairesinin belirleyecegi ayni il mülki sinirlari içerisinde bulunan baska bir yayin yerinde resmi ilan yayinlama hakkini haiz bir yerel gazete veya bir internet haber sitesi araciligiyla duyurulacak.
Toplam muhammen bedeli 2 milyon Türk lirasi ve üzerinde olanlar ise bir internet haber sitesinde veya yurt genelinde dagitilip satisa sunulan ve ilan talebi tarihinde günlük fiili satisi 50 bin adedin üzerinde olan resmi ilan yayinlama hakkini haiz bir gazetede yayinlatilacak.
Gazete veya internet haber sitesinde yayinlanacak ilanlar es zamanli olarak Basin Ilan Kurumu Ilan portalinda da duyurulacak. Basin Ilan Kurumu Ilan portalinda yayinlanacak ilanlardan ücret alinmayacak. Parasal limitler bir önceki yilin aralik ayindaki yillik üretici fiyat endeksi esas alinarak Adalet Bakanligi tarafindan güncellenecek ve her yil 1 Subat tarihinden geçerli olmak üzere ayni tarihe kadar Resmi Gazete’de ilan edilecek. Sözü edilen parasal limitler olaganüstü hallerde yine Adalet Bakanliginin teklifi üzerine Cumhurbaskani karari ile güncellenebilecek. Gazetede, internet haber sitesinde, elektronik satis portalinda veya Basin Ilan Kurumu Ilan Portalinda ilani yapilan metindeki hatalar, ihale tarihi degistirilmeksizin sadece elektronik satis portalinda ilanen düzeltilecek.