Dogal Yöntemlerle Üretilen 'Pülümür Tuzu'nun Havuzdan Sofralara Uzanan Yolculugu
Sahip oldugu endemik türler ve zengin florasiyla öne çikan Tunceli'nin Pülümür ilçesinde dogal yöntemlerle üretilen yeralti kaynak tuzu, yöre insanina gelir sagliyor Göneli tuzlasinda isçi olarak çalisan Erdal Uludag: 'Su dört gün boyunca havuzlarda kaliyor ve isisi degisiyor. Günesin etkisiyle havuzlardaki ham su buharlasiyor, geriye normal tuzlu su kaliyor'
SIDAR CAN EREN - Tunceli'nin Pülümür ilçesindeki havuzlarda dogal yöntemlerle üretilen kaynak tuzu, yurt içinde satisa sunuluyor.
Bitki örtüsü, verimli arazileri ve yaylalarin fazla olmasi sebebiyle tarim ve hayvanciligin yaygin yapildigi kentte, son yillarda devlet tesvikleri ve hibe yardimlariyla ceviz, bal ve dut üreticiligi de artmaya basladi.
Kente bagli Ovacik ilçesinde kuru fasulye, nohut ve barbunya ekimi yayginken, Mazgirt ilçesinde sebze ve meyve üretimi, Pertek ve Çemisgezek ilçelerinde ise bugday ve arpa gibi zengin tahillar ile dut ve ceviz yetistiriciligi dikkati çekiyor.
Sahip oldugu endemik türler ve zengin florasiyla öne çikan Pülümür ilçesinde de ariciligin yani sira dogal yöntemlerle ortaya çikarilan yeralti kaynak tuzu, yöre insani için önemli gelir kaynaklari arasinda yer aliyor.
Ilçe merkezine yaklasik 10 kilometre uzakliktaki Göneli Mezrasi'ndaki tuz isletmesinde çalisan üreticiler de yillardir ekmegini yerin altindan çikan kaynak suyu ile ürettikleri tuzdan kazaniyor.
- Yeraltindan çikarilan tuzlu su depolarda biriktiriliyor
Üreticiler, bölgedeki yeralti su kaynaklarinin kaya tuzu tabakalarini eriterek yüzeye çiktigi noktalara sondaj vurup, yüzeye çikan tuzlu suyu depo seklindeki kuyularda biriktiriyor.
Motor yardimiyla kuyudaki sulari ihtiyaca göre isletmedeki ana havuzlara tahliye eden tuz üreticileri, bu sayede suyun hem dinlendirilmesini hem de agir maddelerin zemine çökerek temizlenmesini sagliyor.
Birkaç günlük bekleyisin ardindan ana havuzlardaki sular, üreticilerce borular araciligiyla asil tuz üretiminin yapilacagi çok sayida havuza aktarilip günesin etkisiyle buharlastiriliyor.
Yaklasik bir haftalik süre sonunda suyun iyice buharlasmasiyla olusan kristal halindeki tuz, ardindan belirli araliklarla üreticiler tarafindan kürekler yardimiyla havuzun bazi noktalarina çekiliyor.
- Pülümür tuzu tüketiciden yogun talep görüyor
Tuz birikintileri neminden arindirilip beyaz rengine kavustuktan sonra isçilerce 5 kilogramlik torbalara doldurulup kent merkezi basta olmak üzere çevre il ve ilçelerde satisa sunuluyor.
Göneli tuzlasinda isçi olarak çalisan Erdal Uludag, AA muhabirine, Pülümür ilçesinde yillardir ayni geleneksel yöntemlerle yeralti kaynak tuzu üretimi yapildigini söyledi.
Yeraltindan çikan tuzlu kaynak suyunu kuyularda biriktirdiklerini belirten Uludag, daha sonra motor yardimiyla sulari ana havuzlara aktarip dinlendirmeye biraktiklarini dile getirdi.
Isletmedeki büyük havuzlarda bekletilen sularin agir maddelerden temizlenmesiyle küçük havuzlara tahliye ettiklerini ifade eden Uludag, "Su dört gün boyunca havuzlarda kaliyor ve isisi degisiyor. Günesin etkisiyle havuzlardaki ham su buharlasiyor, geriye normal tuzlu su kaliyor. Tuzlu su da üç gün daha bekletildikten sonra tuza yatiyor ve yattiktan dördüncü veya besinci günü tuz çekime hazir hale geliyor." dedi.
Uludag, havuzlarda olusan tuzu kürekler yardimiyla belirli noktalara çektigini dile getirerek, söyle konustu:
"Tuz orada kuruyor ve nemi iyice çekildikten sonra paketlemesini yapiyoruz. Satis için kilosunu ayarliyoruz. Pülümür tuzunu çevre il ve ilçelere satiyoruz. Tuz üretimine haziran ayinda basliyoruz ve eylülün sonuna kadar hava sicak olursa tuz olusumu devam ediyor. Ama havalar sogursa tuz olusumu yavasliyor, her sey günese bagli."
- "Kuraklik tuz üretimi oranini olumsuz etkiledi"
Bu yil tuz üretimi veriminin önceki yillara göre düstügü anlatan Uludag, "Kuraklik var ve kaynak suyu oldugu için çekiliyor. Önceden burada 6 kisi çalisiyorduk. Su anda verim düsük oldugu için iki kisi çalisiyoruz. Su ana kadar 100 ton tuz ya çikti ya da çikmadi. Önceki senelerde 300-350 ton tuz çikiyordu. Hiçbir katki maddesi yok ve kimyasal hiçbir sey tuza atilmiyor." dedi.
Isletmeden tuz satin alan Gündogan Çag da Pülümür tuzunun dogal yöntemlerle üretildigini anlatti.
Gündogan, yeralti kaynak tuzunun insan sagligina yararli oldugunu belirterek, "Yemeklere ayri bir tat katiyor ve herkese tavsiye ederim." ifadesini kullandi.
Kaynak: AA
Bitki örtüsü, verimli arazileri ve yaylalarin fazla olmasi sebebiyle tarim ve hayvanciligin yaygin yapildigi kentte, son yillarda devlet tesvikleri ve hibe yardimlariyla ceviz, bal ve dut üreticiligi de artmaya basladi.
Kente bagli Ovacik ilçesinde kuru fasulye, nohut ve barbunya ekimi yayginken, Mazgirt ilçesinde sebze ve meyve üretimi, Pertek ve Çemisgezek ilçelerinde ise bugday ve arpa gibi zengin tahillar ile dut ve ceviz yetistiriciligi dikkati çekiyor.
Sahip oldugu endemik türler ve zengin florasiyla öne çikan Pülümür ilçesinde de ariciligin yani sira dogal yöntemlerle ortaya çikarilan yeralti kaynak tuzu, yöre insani için önemli gelir kaynaklari arasinda yer aliyor.
Ilçe merkezine yaklasik 10 kilometre uzakliktaki Göneli Mezrasi'ndaki tuz isletmesinde çalisan üreticiler de yillardir ekmegini yerin altindan çikan kaynak suyu ile ürettikleri tuzdan kazaniyor.
- Yeraltindan çikarilan tuzlu su depolarda biriktiriliyor
Üreticiler, bölgedeki yeralti su kaynaklarinin kaya tuzu tabakalarini eriterek yüzeye çiktigi noktalara sondaj vurup, yüzeye çikan tuzlu suyu depo seklindeki kuyularda biriktiriyor.
Motor yardimiyla kuyudaki sulari ihtiyaca göre isletmedeki ana havuzlara tahliye eden tuz üreticileri, bu sayede suyun hem dinlendirilmesini hem de agir maddelerin zemine çökerek temizlenmesini sagliyor.
Birkaç günlük bekleyisin ardindan ana havuzlardaki sular, üreticilerce borular araciligiyla asil tuz üretiminin yapilacagi çok sayida havuza aktarilip günesin etkisiyle buharlastiriliyor.
Yaklasik bir haftalik süre sonunda suyun iyice buharlasmasiyla olusan kristal halindeki tuz, ardindan belirli araliklarla üreticiler tarafindan kürekler yardimiyla havuzun bazi noktalarina çekiliyor.
- Pülümür tuzu tüketiciden yogun talep görüyor
Tuz birikintileri neminden arindirilip beyaz rengine kavustuktan sonra isçilerce 5 kilogramlik torbalara doldurulup kent merkezi basta olmak üzere çevre il ve ilçelerde satisa sunuluyor.
Göneli tuzlasinda isçi olarak çalisan Erdal Uludag, AA muhabirine, Pülümür ilçesinde yillardir ayni geleneksel yöntemlerle yeralti kaynak tuzu üretimi yapildigini söyledi.
Yeraltindan çikan tuzlu kaynak suyunu kuyularda biriktirdiklerini belirten Uludag, daha sonra motor yardimiyla sulari ana havuzlara aktarip dinlendirmeye biraktiklarini dile getirdi.
Isletmedeki büyük havuzlarda bekletilen sularin agir maddelerden temizlenmesiyle küçük havuzlara tahliye ettiklerini ifade eden Uludag, "Su dört gün boyunca havuzlarda kaliyor ve isisi degisiyor. Günesin etkisiyle havuzlardaki ham su buharlasiyor, geriye normal tuzlu su kaliyor. Tuzlu su da üç gün daha bekletildikten sonra tuza yatiyor ve yattiktan dördüncü veya besinci günü tuz çekime hazir hale geliyor." dedi.
Uludag, havuzlarda olusan tuzu kürekler yardimiyla belirli noktalara çektigini dile getirerek, söyle konustu:
"Tuz orada kuruyor ve nemi iyice çekildikten sonra paketlemesini yapiyoruz. Satis için kilosunu ayarliyoruz. Pülümür tuzunu çevre il ve ilçelere satiyoruz. Tuz üretimine haziran ayinda basliyoruz ve eylülün sonuna kadar hava sicak olursa tuz olusumu devam ediyor. Ama havalar sogursa tuz olusumu yavasliyor, her sey günese bagli."
- "Kuraklik tuz üretimi oranini olumsuz etkiledi"
Bu yil tuz üretimi veriminin önceki yillara göre düstügü anlatan Uludag, "Kuraklik var ve kaynak suyu oldugu için çekiliyor. Önceden burada 6 kisi çalisiyorduk. Su anda verim düsük oldugu için iki kisi çalisiyoruz. Su ana kadar 100 ton tuz ya çikti ya da çikmadi. Önceki senelerde 300-350 ton tuz çikiyordu. Hiçbir katki maddesi yok ve kimyasal hiçbir sey tuza atilmiyor." dedi.
Isletmeden tuz satin alan Gündogan Çag da Pülümür tuzunun dogal yöntemlerle üretildigini anlatti.
Gündogan, yeralti kaynak tuzunun insan sagligina yararli oldugunu belirterek, "Yemeklere ayri bir tat katiyor ve herkese tavsiye ederim." ifadesini kullandi.