'Çorak Yerler'de 24 Yilda 5 Binin Üzerinde Fosil Bulundu
Ankara Üniversitesi Dil ve TarihCografya Fakültesi Antropoloji Bölümü Ögretim Üyesi Prof. Dr. Ayla Sevim Erol: 'Bu alanda simdiye kadar türünü tanimlayabilecegimiz nitelikte numaralandirilmis fosiller 4 binin üzerindedir. Onun disinda numarasiz bazi önemli fosiller de diger sedimanlar (tortu) içinde bulunabiliyor. Hepsini topladigimiz zaman 5 binin üzerinde fosil ele geçmistir' 'Gergedangiller, atlar, yaban atlari, testere disli kedigiller ile degisik türden etçillerin yani sira antilop, geyik, yaban koyunu ve keçisi, bizon türü hayvanlar, filgiller, zürafalar gibi 40'in üzerinde türe ait fosil buluntu ortaya çikarildi'
MUHAMMED KAYGIN - Çankiri'daki "Çorak Yerler Omurgali Fosil Lokalitesi"nde 1997 yilindan beri yürütülen kazi çalismalarinda 5 binin üzerinde fosile ulasildi.
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Cografya Fakültesi Antropoloji Bölümü Baskani Prof. Dr. Ayla Sevim Erol baskanliginda, Fatih Mahallesi'ndeki bölgede omurgali hayvanlara ait fosillerin ortaya çikarilmasi için kazi çalismalari 24 yildir titizlikle sürdürülüyor.
Prof. Dr. Ayla Sevim Erol, AA muhabirine, kazi çalismalarina basladiklari ilk yillarda çok karmasik ve yogun bir fosil potansiyeliyle karsilastiklarini sonraki yillarda daha homojen ve eklemli fosiller çikmaya basladigini söyledi.
- "Igneyle kuyu kazar gibi disçi aletleriyle yaptigimiz kazilardi"
Ilk yillarda çok sayida gergedan kafatasi bulduklarini, bunlarin da Çankiri Müzesi'nde sergilendigini belirten Erol, sunlari kaydetti:
"1997 yilinda bu alana girdigimiz zaman ilk yaklasik 100 metre uzunlugundaki bir alanda kazi çalismasi yaptik. Kazilar her yil igneyle kuyu kazar gibi disçi aletleriyle yaptigimiz kazilardi çünkü fosillerin bulundugu ortamlar ne yazik ki çok sertlesmis kil tabakalari, çok taslasmis hatta kayaç haline gelmis kil tabakalari halindeydi. Kazilarda kullandigimiz disçi aletleri bile zaman zaman dayanamiyor. Biz dis hekimlerini biktirdik, disçi aletleri alacagiz diye ne kadar dis hekimi tanidigimiz varsa kullanmadiklari bütün disçi aletlerini ellerinden alarak kazi yapmaya geliyoruz çünkü alana gerçekten kazi aletleri dayanmiyor. Çekiçler, kürekler çok çabuk kiriliyor."
Fosilli alanlarin genellikle ulasimi oldukça zor ve sikintili yüksek daglik ve tepelik alanlarda bulundugunu belirten Erol, "Oysa bizim çalistigimiz alan sehrin göbeginde yer alan bir alan. Tabii bu iyi mi kötü mü? Bir taraftan artilari var, kolay çalisilabilecek bir alan, bir taraftan eksileri var çok kolay tahrip edilebilen bir alan çünkü yol üzerinde bulundugu için korunmasi oldukça sikintili." diye konustu.
Bugüne kadar yaklasik 5 bin metrekare alanda kazi çalismasi yaptiklarini, alandaki kazi çalismalarina ilk basladiklarinda fosilleri 7,5-8 milyon yila kadar tarihlendirdiklerini anlatan Erol, son zamanlarda yapilan kazi çalismalarinda çikan hayvanlara ait fosillerin ise 9 milyon yil öncesine kadar gittigine vurgu yapti.
- "Her an yeni bir türle karsilasabiliriz"
Ortaya çikan fosillerle, Çankiri'nin milyonlarca yil önce ormanlarla kapli, sulak alanlari olan fillerin, gergedanlarin, atlarin, yirticilarin oldugu zengin bir dogaya sahip oldugunu söyleyebileceklerini anlatan Prof. Dr. Erol, su bilgileri verdi:
"Dolayisiyla 9 milyon ile 8 milyon yil arasinda tarihlendirilen bir grup hayvan faunasinin yasadigi bir lokalite ki burada ormanlik alanlarinin oldugu, bol miktarda tatli su göletlerinin ve nehir yataklarinin bulundugu, çok sayida ele geçen atlarin atalarina ait fosillerden açik otlakli savan ortamlari ile bol ormanlik alanlarla birlikte 3 farkli ekolojik ortami tespit ediyoruz. Bu çerçevede en fazla sayida yasayanlar gergedangiller dedigimiz hayvanlar, atlar, yaban atlari, onun disinda etçiller içinde hyena (sirtlan), testere disli kedigiller ile degisik türden etçillerin yani sira antilop, geyik, yaban koyunu ve keçisi, bizon türü hayvanlar ve filgiller ile zürafalar gibi 40'in üzerinde türe ait fosil buluntu ele geçmistir. Bu çalismalarda her an yeni bir türle karsilasabiliriz. Bu alanda simdiye kadar toplam numarali olarak yani türünü tanimlayabilecegimiz nitelikte numaralandirilmis fosiller 4 binin üzerindedir. Onun disinda numarasiz bazi önemli fosiller de diger sedimanlar (tortu) içinde bulunabiliyor. Hepsini topladigimiz zaman 5 binin üzerinde fosil ele geçmistir."
Kaynak: AA
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Cografya Fakültesi Antropoloji Bölümü Baskani Prof. Dr. Ayla Sevim Erol baskanliginda, Fatih Mahallesi'ndeki bölgede omurgali hayvanlara ait fosillerin ortaya çikarilmasi için kazi çalismalari 24 yildir titizlikle sürdürülüyor.
Prof. Dr. Ayla Sevim Erol, AA muhabirine, kazi çalismalarina basladiklari ilk yillarda çok karmasik ve yogun bir fosil potansiyeliyle karsilastiklarini sonraki yillarda daha homojen ve eklemli fosiller çikmaya basladigini söyledi.
- "Igneyle kuyu kazar gibi disçi aletleriyle yaptigimiz kazilardi"
Ilk yillarda çok sayida gergedan kafatasi bulduklarini, bunlarin da Çankiri Müzesi'nde sergilendigini belirten Erol, sunlari kaydetti:
"1997 yilinda bu alana girdigimiz zaman ilk yaklasik 100 metre uzunlugundaki bir alanda kazi çalismasi yaptik. Kazilar her yil igneyle kuyu kazar gibi disçi aletleriyle yaptigimiz kazilardi çünkü fosillerin bulundugu ortamlar ne yazik ki çok sertlesmis kil tabakalari, çok taslasmis hatta kayaç haline gelmis kil tabakalari halindeydi. Kazilarda kullandigimiz disçi aletleri bile zaman zaman dayanamiyor. Biz dis hekimlerini biktirdik, disçi aletleri alacagiz diye ne kadar dis hekimi tanidigimiz varsa kullanmadiklari bütün disçi aletlerini ellerinden alarak kazi yapmaya geliyoruz çünkü alana gerçekten kazi aletleri dayanmiyor. Çekiçler, kürekler çok çabuk kiriliyor."
Fosilli alanlarin genellikle ulasimi oldukça zor ve sikintili yüksek daglik ve tepelik alanlarda bulundugunu belirten Erol, "Oysa bizim çalistigimiz alan sehrin göbeginde yer alan bir alan. Tabii bu iyi mi kötü mü? Bir taraftan artilari var, kolay çalisilabilecek bir alan, bir taraftan eksileri var çok kolay tahrip edilebilen bir alan çünkü yol üzerinde bulundugu için korunmasi oldukça sikintili." diye konustu.
Bugüne kadar yaklasik 5 bin metrekare alanda kazi çalismasi yaptiklarini, alandaki kazi çalismalarina ilk basladiklarinda fosilleri 7,5-8 milyon yila kadar tarihlendirdiklerini anlatan Erol, son zamanlarda yapilan kazi çalismalarinda çikan hayvanlara ait fosillerin ise 9 milyon yil öncesine kadar gittigine vurgu yapti.
- "Her an yeni bir türle karsilasabiliriz"
Ortaya çikan fosillerle, Çankiri'nin milyonlarca yil önce ormanlarla kapli, sulak alanlari olan fillerin, gergedanlarin, atlarin, yirticilarin oldugu zengin bir dogaya sahip oldugunu söyleyebileceklerini anlatan Prof. Dr. Erol, su bilgileri verdi:
"Dolayisiyla 9 milyon ile 8 milyon yil arasinda tarihlendirilen bir grup hayvan faunasinin yasadigi bir lokalite ki burada ormanlik alanlarinin oldugu, bol miktarda tatli su göletlerinin ve nehir yataklarinin bulundugu, çok sayida ele geçen atlarin atalarina ait fosillerden açik otlakli savan ortamlari ile bol ormanlik alanlarla birlikte 3 farkli ekolojik ortami tespit ediyoruz. Bu çerçevede en fazla sayida yasayanlar gergedangiller dedigimiz hayvanlar, atlar, yaban atlari, onun disinda etçiller içinde hyena (sirtlan), testere disli kedigiller ile degisik türden etçillerin yani sira antilop, geyik, yaban koyunu ve keçisi, bizon türü hayvanlar ve filgiller ile zürafalar gibi 40'in üzerinde türe ait fosil buluntu ele geçmistir. Bu çalismalarda her an yeni bir türle karsilasabiliriz. Bu alanda simdiye kadar toplam numarali olarak yani türünü tanimlayabilecegimiz nitelikte numaralandirilmis fosiller 4 binin üzerindedir. Onun disinda numarasiz bazi önemli fosiller de diger sedimanlar (tortu) içinde bulunabiliyor. Hepsini topladigimiz zaman 5 binin üzerinde fosil ele geçmistir."