Çöpteki Plastik Atiklarin Geri Dönüsüm Yolculugu
Ambalaj, otomotiv, elektronik, beyaz esya ve medikal gibi birçok alanda kullanilan plastik ürünler geri dönüsüm için hurdaya ayrilirken, Türkiye'de yilda 1,1 milyon ton, günde 3 bin ton atik geri dönüstürülüyor Atiklar genellikle 'çekçekçi', 'belediye' ve 'toplamaayristirma tesisleri' araciligiyla toplaniyor ve bir plastik ilk kullanimindan sonra tekrar geri dönüsümüne kadar 9 ayri islemden geçerek granül halde ikinci sinif plastik haline geliyor Hurda toplayici Mücahit Aslan: 'Çocugumun bu isi yapmasini istemem ama ben bu isi meslegim olarak kabul ediyorum ve bu isi yapmak istiyorum. Çocuguma her zaman daha temiz bir gelecek birakmak isterim'
SEBNEM COSKUN - Türkiye'de genellikle "çekçekçi", "belediye" ve "toplama-ayristirma tesisleri" araciligiyla toplanan plastik atiklar, ilk kullanimindan sonra 9 ayri islemden geçerek ikinci sinif plastik haline getirilerek geri dönüstürülüyor.
Atildiklarinda canlilara ve topraga zarar veren plastiklerin dogaya karismasi çok uzun yillar alirken, yakilmasi hava kirliligine, denize atilmasi deniz ekosistemine zarar veriyor.
Deniz canlilarinin hayatlarini tehdit eden ve denize karisan plastikler, günes, rüzgar ve deniz tuzu gibi sebeplerle parçalanarak mikro plastiklere dönüsüyor ve bu canlilar tarafindan tüketilebiliyor.
Plastik hurdanin toplanmasi, ayristirilmasi ve tekrar ikinci sinif hammadde haline getirilmesi önem tasiyor.
Imalat sanayinin çikti ve nihai ürünlerinin çogunu olusturan ambalaj, otomotiv, elektronik, beyaz esya ve medikal gibi birçok alanda kullanilan plastik ürünler, geri dönüsüme gönderilmek üzere hurdaya ayriliyor.
Plastik Sanayicileri Dernegi (PAGDER) verilerine göre, atiklar genellikle "çekçekçi", "belediye" ve "toplama-ayristirma tesisleri" araciligiyla toplaniyor.
Bozulmus veya zarar görmüs plastik maddelerden olusan hurda plastikler, sirasiyla uygulanan islemlerin ardindan tekrar üretimde kullanilmak üzere belirli islemlerden geçirilerek hammaddeye dönüstürülüyor. Bir plastik hammadde ilk kullanimindan sonra geri dönüsümüne kadar 9 ayri islemden geçerek granül halde ikinci sinif plastik haline geliyor.
Türkiye'de bin 400 civarinda plastik geri dönüsüm lisansina sahip firma tarafindan yilda 1,1 milyon ton, günde 3 bin ton atik geri dönüstürülüyor.
Çevre, Sehircilik ve Iklim Degisikligi Bakanligi verilerine göre de 1 ton plastik, 41 kilogram sera gazi, 5 bin 774 kilovat enerji, yüzde 80 enerji tasarrufu sagliyor.
Pet sise, sise kapaklari, su damacanalari, ambalajlar, naylon poset, plastik kutu, pet bardak ve temizlik malzemelerinin ambalajlari plastik atik sinifina giriyor, ancak bütün plastikler ayni olmadigi gibi hepsi de ayni sekilde dönüstürülemiyor.
Içecek siseleri, ilaç siseleri, halatlar, kiyafetler, hali elyaflari, süt, sampuan, sabun, çamasir suyu ve deterjan siseleri, çogunlukla dönüstürülebilen plastik kategorisinde degerlendiriliyor.
Gida disi siseler, borular, pencereler, plastik torbalar, streç filmler, sandviç kutulari ve sikilabilir ürün siseleri geri dönüstürülebilir, yogurt kaplari, margarin kutulari, plastik sise kapaklari, kagit bardaklar, plastik çatal-biçaklar, paketleme köpükleri, biberonlar, kompakt diskler ve damacanalar ise nadiren dönüstürülebilir kategorisinde yer aliyor.
- Geri dönüsümün zorlu mesaisi
Kullanilmis bu malzemelerin geri dönüsüm tesisine getirilmesi ise insan emegine dayanan bir süreçle saglaniyor. Bu iste çalisan insanlar, saatlerce hurda plastik ve demir topluyor.
Onlardan biri de Aksaray'dan 10 yil önce Istanbul'a gelen ve "çekçek" arabasiyla hurda toplayan 27 yasindaki Mücahit Aslan.
Aslan'in sabah 07.00'de baslayan mesaisi 15 saat sonra bitiyor. Aksam 10.00'lara kadar çalisan Aslan, plastik, demir ve karton topladigini belirterek, "Biz kagitçiyiz ama bir yandan da insaniz. Pis bir is yaptigimiz için bizi dislamaya çalisiyorlar ama biz kendimizi dislamiyoruz. Dogaya da faydamiz oluyor, onu düsünmüyorlar. Çocugumun bu isi yapmasini istemem ama ben bu isi meslegim olarak kabul ediyorum ve bu isi yapmak istiyorum. Çocuguma her zaman daha temiz bir gelecek birakmak isterim." diye konustu.
- "Plastikleri dönüstürürken yüzde 5 kayip veriyoruz"
Geri dönüsüm tesisi isletmecisi Tuncay Özer de, tesise gelen hurdalarin kirilip, yikanip, temizlendikten sonra eritilerek granül hale getirildigini anlatarak, su bilgileri verdi:
"Rami'deki tesisimizde hurda ayristirma, kirma ve yikama islemi yapiliyor. Çapak haline gelen plastikleri Hadimköy'deki tesisimizde isitip granül hale getiriyoruz. Burada insan emegi çok fazla, çogu yerde insan çalistirmayan firmalar var. Hurdalar sadece otomatik olarak islemlerden geçiyor, ancak bu maliyetli bir sistem. Ne kadar çok insan emegi olursa o kadar çok hurda kirilabilir."
Özer, aylik 150-200 ton civarinda hammadde çektiklerini dile getirerek, "Plastikleri dönüstürürken yüzde 5 kayip veriyoruz. 100 kilo hurda plastikten 95 kilo dönüstürülmüs plastik elde ediyoruz. 10 yil öncesinde hurda daha çoktu ve daha çok hurda bulma sansimiz oluyordu. Simdi gitgide azaliyor. Sebebi belediyelerin bu ise önem vermesi tabii ki. 10 yil önce bunu yapan 3 firma varsa simdi de belki 300 firma var." ifadelerini kullandi.
Belediyelerin topladigi hurdalar haricinde toplanan hurdalarin genellikle "çekçek"le toplandigini belirten Özer, "Çekçekle hurda toplayanlar depoya götürüyor. Belediye de hem kendi toplama yapiyor hem de depoculardan hurda plastik aliyor. Biz de hurda plastikleri belediyelerden aliyoruz." dedi.
Kaynak: AA
Atildiklarinda canlilara ve topraga zarar veren plastiklerin dogaya karismasi çok uzun yillar alirken, yakilmasi hava kirliligine, denize atilmasi deniz ekosistemine zarar veriyor.
Deniz canlilarinin hayatlarini tehdit eden ve denize karisan plastikler, günes, rüzgar ve deniz tuzu gibi sebeplerle parçalanarak mikro plastiklere dönüsüyor ve bu canlilar tarafindan tüketilebiliyor.
Plastik hurdanin toplanmasi, ayristirilmasi ve tekrar ikinci sinif hammadde haline getirilmesi önem tasiyor.
Imalat sanayinin çikti ve nihai ürünlerinin çogunu olusturan ambalaj, otomotiv, elektronik, beyaz esya ve medikal gibi birçok alanda kullanilan plastik ürünler, geri dönüsüme gönderilmek üzere hurdaya ayriliyor.
Plastik Sanayicileri Dernegi (PAGDER) verilerine göre, atiklar genellikle "çekçekçi", "belediye" ve "toplama-ayristirma tesisleri" araciligiyla toplaniyor.
Bozulmus veya zarar görmüs plastik maddelerden olusan hurda plastikler, sirasiyla uygulanan islemlerin ardindan tekrar üretimde kullanilmak üzere belirli islemlerden geçirilerek hammaddeye dönüstürülüyor. Bir plastik hammadde ilk kullanimindan sonra geri dönüsümüne kadar 9 ayri islemden geçerek granül halde ikinci sinif plastik haline geliyor.
Türkiye'de bin 400 civarinda plastik geri dönüsüm lisansina sahip firma tarafindan yilda 1,1 milyon ton, günde 3 bin ton atik geri dönüstürülüyor.
Çevre, Sehircilik ve Iklim Degisikligi Bakanligi verilerine göre de 1 ton plastik, 41 kilogram sera gazi, 5 bin 774 kilovat enerji, yüzde 80 enerji tasarrufu sagliyor.
Pet sise, sise kapaklari, su damacanalari, ambalajlar, naylon poset, plastik kutu, pet bardak ve temizlik malzemelerinin ambalajlari plastik atik sinifina giriyor, ancak bütün plastikler ayni olmadigi gibi hepsi de ayni sekilde dönüstürülemiyor.
Içecek siseleri, ilaç siseleri, halatlar, kiyafetler, hali elyaflari, süt, sampuan, sabun, çamasir suyu ve deterjan siseleri, çogunlukla dönüstürülebilen plastik kategorisinde degerlendiriliyor.
Gida disi siseler, borular, pencereler, plastik torbalar, streç filmler, sandviç kutulari ve sikilabilir ürün siseleri geri dönüstürülebilir, yogurt kaplari, margarin kutulari, plastik sise kapaklari, kagit bardaklar, plastik çatal-biçaklar, paketleme köpükleri, biberonlar, kompakt diskler ve damacanalar ise nadiren dönüstürülebilir kategorisinde yer aliyor.
- Geri dönüsümün zorlu mesaisi
Kullanilmis bu malzemelerin geri dönüsüm tesisine getirilmesi ise insan emegine dayanan bir süreçle saglaniyor. Bu iste çalisan insanlar, saatlerce hurda plastik ve demir topluyor.
Onlardan biri de Aksaray'dan 10 yil önce Istanbul'a gelen ve "çekçek" arabasiyla hurda toplayan 27 yasindaki Mücahit Aslan.
Aslan'in sabah 07.00'de baslayan mesaisi 15 saat sonra bitiyor. Aksam 10.00'lara kadar çalisan Aslan, plastik, demir ve karton topladigini belirterek, "Biz kagitçiyiz ama bir yandan da insaniz. Pis bir is yaptigimiz için bizi dislamaya çalisiyorlar ama biz kendimizi dislamiyoruz. Dogaya da faydamiz oluyor, onu düsünmüyorlar. Çocugumun bu isi yapmasini istemem ama ben bu isi meslegim olarak kabul ediyorum ve bu isi yapmak istiyorum. Çocuguma her zaman daha temiz bir gelecek birakmak isterim." diye konustu.
- "Plastikleri dönüstürürken yüzde 5 kayip veriyoruz"
Geri dönüsüm tesisi isletmecisi Tuncay Özer de, tesise gelen hurdalarin kirilip, yikanip, temizlendikten sonra eritilerek granül hale getirildigini anlatarak, su bilgileri verdi:
"Rami'deki tesisimizde hurda ayristirma, kirma ve yikama islemi yapiliyor. Çapak haline gelen plastikleri Hadimköy'deki tesisimizde isitip granül hale getiriyoruz. Burada insan emegi çok fazla, çogu yerde insan çalistirmayan firmalar var. Hurdalar sadece otomatik olarak islemlerden geçiyor, ancak bu maliyetli bir sistem. Ne kadar çok insan emegi olursa o kadar çok hurda kirilabilir."
Özer, aylik 150-200 ton civarinda hammadde çektiklerini dile getirerek, "Plastikleri dönüstürürken yüzde 5 kayip veriyoruz. 100 kilo hurda plastikten 95 kilo dönüstürülmüs plastik elde ediyoruz. 10 yil öncesinde hurda daha çoktu ve daha çok hurda bulma sansimiz oluyordu. Simdi gitgide azaliyor. Sebebi belediyelerin bu ise önem vermesi tabii ki. 10 yil önce bunu yapan 3 firma varsa simdi de belki 300 firma var." ifadelerini kullandi.
Belediyelerin topladigi hurdalar haricinde toplanan hurdalarin genellikle "çekçek"le toplandigini belirten Özer, "Çekçekle hurda toplayanlar depoya götürüyor. Belediye de hem kendi toplama yapiyor hem de depoculardan hurda plastik aliyor. Biz de hurda plastikleri belediyelerden aliyoruz." dedi.