Milli Mücadele'nin Fitilini Atesleyen Kahraman Açiklamasi Sütçü Imam
Kahramanmaras'ta isgalci kuvvetlere 102 yil önce ilk kursunu atarak Milli Mücadele'nin fitilini atesleyenlerden biri olan Sütçü Imam, vefatinin 99. yilinda halen gönüllerde yasiyor KSÜ Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Bölümü Baskani Doç. Dr. Cengiz Savkili: '31 Ekim 1919 tarihinde Maras'in kahraman bir evladi olan Sütçü Imam, isgalci Fransiz ve Ermeni saldirganlara karsi Türk'ün namus ve serefine uzanan kirli elleri kirmis, Milli Mücadele'nin ilk kursununu atarak bu kutsal mücadelenin fitilini ateslemistir' Sütçü Imam'in torunu Op. Dr. Alaattin Türkkorur: 'Herkesin bir kursun yememek için saklandigi, gizlendigi bir zamanda, çikip Türk namusuna, Müslüman kadinin peçesine el atan Fransiz ve Ermeni askerlerine silah çekip onlari vurmak kolay bir sey degil'
IZZET MAZI - Maras'in düsman isgaline karsi ilk kursununu 102 yil önce atesleyen Sütçü Imam, vefatinin üzerinden 99 yil geçmesine ragmen gönüllerdeki yerini koruyor.
AA muhabirinin çesitli kaynaklardan derledigi bilgiye göre, Maras'ta Milli Mücadele'nin simgesi haline gelen ve süt sattigi için "Sütçü Imam" olarak bilinen milli kahraman, Fevzipasa (Bektutiye) Mahallesi'nde 1872'de dünyaya geldi.
Babasi "Kireçciogullari"ndan Ömer Efendi, annesi "Tiyekliogullari"ndan Emine Hanim olan Sütçü Imam, Uzunoluk Camisi'nde gönüllü olarak imamlik yapti.
Kentin isgal edildigi dönem 31 Ekim 1919'da düsmana ilk kursunu sikan Sütçü Imam, düsmanin kovulmasindan sonra belediyede ise basladi ve Maras Kalesi'ndeki topun idaresi de ona birakildi.
Abdülmecit halife olunca 101 pare top atmak için kaleye çikan ve barutun ates almasi sonucu vücudunda yaniklar olusan Sütçü Imam, kaldirildigi Alman Egitim Hastanesi'nde 25 Kasim 1922'de hayatini kaybetti. Üç kiz, bir erkek çocugu olan Sütçü Imam, Çinarli Camisi Mezarligi'na defnedildi.
Sütçü Imam adina, ilk kursunun atildigi Uzunoluk Meydani'nda bir anit ve çesme, Kibris Meydani'na Kurtulus Aniti yaptirildi. 1980'den sonra Sikiyönetim Komutanliginca Sütçü Imam'in Çinarli Camisi avlusundaki mezari türbe haline getirildi.
Kahramanin adi, kentte Kahramanmaras Sütçü Imam Üniversitesi ile mahalle, cadde, sokak ve okullarda yasatiliyor.
Akademik çalismalar basta olmak üzere, Sütçü Imam adina yazilmis yüzlerce kitap ve dergi bulunuyor. Kahramanmaras Kurtulus Destani Panorama Müzesi'nde panoramik (3D) özel çizilmis resimler, isik ve ses efektleriyle anlatilan Sütçü Imam olayi hafizalardaki yerini koruyor.
Kaynaklara göre, Maras'in isgal girisimi 22 Subat 1919'da Ingiliz isgal kuvvetlerinin Albay Max Andriyo komutasinda sehre girisiyle basladi. Maras, 8 ay süren Ingiliz isgalinden sonra, 29 Ekim 1919'da Fransizlar tarafindan isgal edildi.
Sehrin Fransizlar tarafindan isgal edildiginin ertesi günü sarhos Ermeni askerlerinin hamamdan çikan kadinlara sarkintilik edip "Burasi artik Fransiz ülkesi oldu, Fransa'da çarsafla gezilmez." derken kadinlar da çiglik atarak "Yok mu bir insaf eli!" diye yardim çagirir.
Ortami yatistirmak ve kadinlari kurtarmak isteyen Çakmakçi Said ve arkadaslari Ermeni askerlerince vurularak yere düstügü sirada gönüllü imamlik yaptigi mescidin altindaki dükkanda süt satan Sütçü Imam, tabancasini alarak düsmana karsi ilk kursunu 31 Ekim 1919'da atesledi.
- Torunu dedesini anlatti
Sütçü Imam'in torunu Göksun Devlet Hastanesi Bashekimi Op. Dr. Alaattin Türkkorur, AA muhabirine, dedesinin vefatinin üzerinden 99 yil geçtigini ancak Sütçü Imam ruhunun, Türk milletinin her bir ferdinde yasamaya devam ettigini söyledi.
Türkkorur, Sütçü Imam'in 40 torunundan birisi oldugunu, hayatinin her evresinde bunun gururunu yasadigini, ona layik bir torun olmak için de çaba sarf ettigini belirtti.
Türk milletinin her neferinin Sütçü Imam'in birer torunu olduguna inandigini aktaran Türkkorur, "Edirne'nin Kesan ilçesinde astegmen olarak görev yaptigim sirada bir toplulukta Sütçü Imam'in torunu oldugumu söyleyince tüm salon ayaga kalkti. Kimileri agladi kimileri kucakladi. Yani Sütçü Imam'in torunu olmaktan dolayi gerek sehrimizin içerisinde gerek bütün Türkiye'de milletimiz tarafindan hep bas taci edildik." diye konustu.
Sütçü Imam olayinin unutulacak veya es geçilmeyecek kadar önemli olduguna isaret eden Türkkorur, dedesi olmasa bile Sütçü Imam ile gurur duyacagini ifade etti.
Dedesinden bahsederken sesi titreyen ve duygularina hakim olamayan Türkkorur, söyle devam etti:
"Herkesin bir kursun yememek için saklandigi gizlendigi bir zamanda, askerlerin önüne çikmamak için yolunu degistirdigi bir zamanda çikip Türk namusuna, Müslüman kadinin peçesine el atan Fransiz ve Ermeni askerlerine silah çekip onlari vurmak kolay bir sey degil. 'Ne olacak bir silahi herkes sikiyor' denilebilir ama o ortami düsünecek olursak, bunun çok büyük bir olay oldugunu, bu kursunun sadece oradaki Fransiz askerine ya da Ermeni askerine degil gerisindeki büyük bir devletler topluluguna, düsünce, fikir ve siyaset topluluguna atilan bir kursun oldugunu düsünüyorum."
- Atilan kursun Anadolu'da direnis kivilcimini atesledi
Atilan kursunun sadece Maras'in kurtulusu için bir vesile olmadigini Anadolu'da da bir kivilcimin baslamasina neden olduguna inandigini anlatan Türkkorur, olaylarin sadece göründügü kismiyla degil her yönüyle degerlendirmek gerektigini vurguladi.
Isgal edilen Anadolu topraklarinin kurtulusunun fitilini atesleyen Maras Milli Mücadelesi'nin dünyada esine az rastlanan bir kahramanlik destani oldugunu anlatan Türkkorur, sözlerini söyle sürdürdü:
"Bütün Anadolu isgal altinda düsmanlar her bir köseyi tutmus. Müslüman insanimiza, kadinlarimiza her yerde eziyet var. Ölüm, kalim, yaralanma ve asagilanma var. Bunlari bu millet yasadi. Bu kursunun sadece o iki bacimiza, annemize degil bütün Müslüman Türk kadinlarinin namusunun kurtulusuna vesile olan bir kursun oldugunu düsünüyorum. Bunun tüm dünya çapinda da düsünülmesini çok arzu ediyorum. Yani Müslüman Türk kadininin namusuna uzanan el, her yerde ve her zaman bu fikir ve düsünce yasadikça kirilacaktir ve asla o eller basarili olamayacaktir."
Türkiye'nin maruz kaldigi terör olaylari karsisinda büyük basarilar elde ettigine dikkati çeken Türkkorur, "Türk ordumuzun ve bu 15 Temmuz'da olan kalkismanin akamete ugratilmasi için yapilan kahramanliklarin Ömer Halis Demir gibi Fethi Sekin gibi daha birçok isimsiz kahramanlarin her birinin bir Sütçü Imam oldugunu düsünüyorum. Bunlari da gördükçe çok iftihar ediyorum. Dedemin ruhu yasiyor diye seviniyorum. Bana kismet olmadi diye belki üzülüyorum ama onlara kismet oldugu için de seviniyorum. Nice Sütçü Imam'lar gizlidir. Allah öyle bir ani gerek etmesin diye dua edelim ama gerek oldugunda da Sütçü Imam'lar çikaracaktir bu millet çikarir da hamdolsun." diye konustu.
- Maras Milli Mücadelesi
Kahramanmaras Sütçü Imam Üniversitesi (KSÜ) Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Bölümü Baskani Doç. Dr. Cengiz Savkili da Fransiz askerlerinin hamamdan çikan Türk kadinlarinin peçesini açmaya tesebbüs etmesi sonucu Sütçü Imam'in silahini ateslemesiyle Maras Milli Mücadelesi'nin basladigini hatirlatti.
Yasanan bu olayda Türk kadininin peçesine uzanan elin Sütçü Imam tarafindan kirildigini vurgulayan Savkili, olayin ardindan Ermenilerin Sütçü Imam'in pesine düstügünü ancak tüm aramalarina ragmen bulamadigini aktardi.
Sütçü Imam hadisesinin Maras Milli Mücadelesi'nde sanli bir direnisin basladigi gün oldugunu aktaran Savkili, sunlari ifade etti:
"31 Ekim 1919 tarihinde Maras'in kahraman bir evladi olan Sütçü Imam, isgalci Fransiz ve Ermeni saldirganlara karsi Türk'ün namus ve serefine uzanan kirli elleri kirmis, Milli Mücadele'nin ilk kursununu atarak bu kutsal mücadelenin fitilini ateslemistir.
Sütçü Imam'in attigi ilk kursun Maras'ta 72 gün sürecek olan bir mücadeleyi baslatirken, Maras halki kadini, erkegi, genci, yaslisiyla tek bir yürek olmustur. Sütçü Imam olayi ayni zamanda Maraslilarin kemiklesmis cesaretinin, yigitliginin en güzide sekilde ortaya konuldugu gündür. Maras halkinin bu cesareti, Sütçü Imam'in sahsinda tecelli etmistir. Bugünden sonra nice yigitler Sütçü Imam'in açtigi bu yoldan kutsal bir mücadeleye girismek için, meydanlara çikmislar, Fransiz ve Ermenilere karsi 'Maras bize mezar olmadan düsmana gülizar olmaz' parolasiyla amansiz bir savasa girismislerdir."
Sütçü Imam olayinin, Istiklal Mücadelesi'nde büyük bir devletin üstün silah gücüne karsi, büyük imkansizliklar içinde varini yogunu, canini, kanini ve her seyini özgürlük ve bagimsizlik yolunda gözünü kirpmadan veren bir halkin destan yazdigi bir günün habercisi olduguna isaret eden Savkili, o gün tüm insanligi hayrete düsürecek bir var olus mücadelesine girisildiginin altini çizdi.
Savkili, Sütçü Imam'in cesaret ve kahramanligin essiz bir timsali oldugunu vurgulayarak, "Sütçü Imam attigi ilk kursunla zalime kasi mazlumun yaninda durmus, O'nun bu hareketi sadece Maraslilara degil tüm mazlum milletlere umut kaynagi olmustur. Hiç kusku yok ki, binlerce yillik ecdadimizin namusunu koruyan, zalime karsi 'dur' diyen Sütçü Imam'in ruhu günümüzde de hepimize isik tutacaktir." ifadelerini kullandi.
Kaynak: AA
AA muhabirinin çesitli kaynaklardan derledigi bilgiye göre, Maras'ta Milli Mücadele'nin simgesi haline gelen ve süt sattigi için "Sütçü Imam" olarak bilinen milli kahraman, Fevzipasa (Bektutiye) Mahallesi'nde 1872'de dünyaya geldi.
Babasi "Kireçciogullari"ndan Ömer Efendi, annesi "Tiyekliogullari"ndan Emine Hanim olan Sütçü Imam, Uzunoluk Camisi'nde gönüllü olarak imamlik yapti.
Kentin isgal edildigi dönem 31 Ekim 1919'da düsmana ilk kursunu sikan Sütçü Imam, düsmanin kovulmasindan sonra belediyede ise basladi ve Maras Kalesi'ndeki topun idaresi de ona birakildi.
Abdülmecit halife olunca 101 pare top atmak için kaleye çikan ve barutun ates almasi sonucu vücudunda yaniklar olusan Sütçü Imam, kaldirildigi Alman Egitim Hastanesi'nde 25 Kasim 1922'de hayatini kaybetti. Üç kiz, bir erkek çocugu olan Sütçü Imam, Çinarli Camisi Mezarligi'na defnedildi.
Sütçü Imam adina, ilk kursunun atildigi Uzunoluk Meydani'nda bir anit ve çesme, Kibris Meydani'na Kurtulus Aniti yaptirildi. 1980'den sonra Sikiyönetim Komutanliginca Sütçü Imam'in Çinarli Camisi avlusundaki mezari türbe haline getirildi.
Kahramanin adi, kentte Kahramanmaras Sütçü Imam Üniversitesi ile mahalle, cadde, sokak ve okullarda yasatiliyor.
Akademik çalismalar basta olmak üzere, Sütçü Imam adina yazilmis yüzlerce kitap ve dergi bulunuyor. Kahramanmaras Kurtulus Destani Panorama Müzesi'nde panoramik (3D) özel çizilmis resimler, isik ve ses efektleriyle anlatilan Sütçü Imam olayi hafizalardaki yerini koruyor.
Kaynaklara göre, Maras'in isgal girisimi 22 Subat 1919'da Ingiliz isgal kuvvetlerinin Albay Max Andriyo komutasinda sehre girisiyle basladi. Maras, 8 ay süren Ingiliz isgalinden sonra, 29 Ekim 1919'da Fransizlar tarafindan isgal edildi.
Sehrin Fransizlar tarafindan isgal edildiginin ertesi günü sarhos Ermeni askerlerinin hamamdan çikan kadinlara sarkintilik edip "Burasi artik Fransiz ülkesi oldu, Fransa'da çarsafla gezilmez." derken kadinlar da çiglik atarak "Yok mu bir insaf eli!" diye yardim çagirir.
Ortami yatistirmak ve kadinlari kurtarmak isteyen Çakmakçi Said ve arkadaslari Ermeni askerlerince vurularak yere düstügü sirada gönüllü imamlik yaptigi mescidin altindaki dükkanda süt satan Sütçü Imam, tabancasini alarak düsmana karsi ilk kursunu 31 Ekim 1919'da atesledi.
- Torunu dedesini anlatti
Sütçü Imam'in torunu Göksun Devlet Hastanesi Bashekimi Op. Dr. Alaattin Türkkorur, AA muhabirine, dedesinin vefatinin üzerinden 99 yil geçtigini ancak Sütçü Imam ruhunun, Türk milletinin her bir ferdinde yasamaya devam ettigini söyledi.
Türkkorur, Sütçü Imam'in 40 torunundan birisi oldugunu, hayatinin her evresinde bunun gururunu yasadigini, ona layik bir torun olmak için de çaba sarf ettigini belirtti.
Türk milletinin her neferinin Sütçü Imam'in birer torunu olduguna inandigini aktaran Türkkorur, "Edirne'nin Kesan ilçesinde astegmen olarak görev yaptigim sirada bir toplulukta Sütçü Imam'in torunu oldugumu söyleyince tüm salon ayaga kalkti. Kimileri agladi kimileri kucakladi. Yani Sütçü Imam'in torunu olmaktan dolayi gerek sehrimizin içerisinde gerek bütün Türkiye'de milletimiz tarafindan hep bas taci edildik." diye konustu.
Sütçü Imam olayinin unutulacak veya es geçilmeyecek kadar önemli olduguna isaret eden Türkkorur, dedesi olmasa bile Sütçü Imam ile gurur duyacagini ifade etti.
Dedesinden bahsederken sesi titreyen ve duygularina hakim olamayan Türkkorur, söyle devam etti:
"Herkesin bir kursun yememek için saklandigi gizlendigi bir zamanda, askerlerin önüne çikmamak için yolunu degistirdigi bir zamanda çikip Türk namusuna, Müslüman kadinin peçesine el atan Fransiz ve Ermeni askerlerine silah çekip onlari vurmak kolay bir sey degil. 'Ne olacak bir silahi herkes sikiyor' denilebilir ama o ortami düsünecek olursak, bunun çok büyük bir olay oldugunu, bu kursunun sadece oradaki Fransiz askerine ya da Ermeni askerine degil gerisindeki büyük bir devletler topluluguna, düsünce, fikir ve siyaset topluluguna atilan bir kursun oldugunu düsünüyorum."
- Atilan kursun Anadolu'da direnis kivilcimini atesledi
Atilan kursunun sadece Maras'in kurtulusu için bir vesile olmadigini Anadolu'da da bir kivilcimin baslamasina neden olduguna inandigini anlatan Türkkorur, olaylarin sadece göründügü kismiyla degil her yönüyle degerlendirmek gerektigini vurguladi.
Isgal edilen Anadolu topraklarinin kurtulusunun fitilini atesleyen Maras Milli Mücadelesi'nin dünyada esine az rastlanan bir kahramanlik destani oldugunu anlatan Türkkorur, sözlerini söyle sürdürdü:
"Bütün Anadolu isgal altinda düsmanlar her bir köseyi tutmus. Müslüman insanimiza, kadinlarimiza her yerde eziyet var. Ölüm, kalim, yaralanma ve asagilanma var. Bunlari bu millet yasadi. Bu kursunun sadece o iki bacimiza, annemize degil bütün Müslüman Türk kadinlarinin namusunun kurtulusuna vesile olan bir kursun oldugunu düsünüyorum. Bunun tüm dünya çapinda da düsünülmesini çok arzu ediyorum. Yani Müslüman Türk kadininin namusuna uzanan el, her yerde ve her zaman bu fikir ve düsünce yasadikça kirilacaktir ve asla o eller basarili olamayacaktir."
Türkiye'nin maruz kaldigi terör olaylari karsisinda büyük basarilar elde ettigine dikkati çeken Türkkorur, "Türk ordumuzun ve bu 15 Temmuz'da olan kalkismanin akamete ugratilmasi için yapilan kahramanliklarin Ömer Halis Demir gibi Fethi Sekin gibi daha birçok isimsiz kahramanlarin her birinin bir Sütçü Imam oldugunu düsünüyorum. Bunlari da gördükçe çok iftihar ediyorum. Dedemin ruhu yasiyor diye seviniyorum. Bana kismet olmadi diye belki üzülüyorum ama onlara kismet oldugu için de seviniyorum. Nice Sütçü Imam'lar gizlidir. Allah öyle bir ani gerek etmesin diye dua edelim ama gerek oldugunda da Sütçü Imam'lar çikaracaktir bu millet çikarir da hamdolsun." diye konustu.
- Maras Milli Mücadelesi
Kahramanmaras Sütçü Imam Üniversitesi (KSÜ) Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Bölümü Baskani Doç. Dr. Cengiz Savkili da Fransiz askerlerinin hamamdan çikan Türk kadinlarinin peçesini açmaya tesebbüs etmesi sonucu Sütçü Imam'in silahini ateslemesiyle Maras Milli Mücadelesi'nin basladigini hatirlatti.
Yasanan bu olayda Türk kadininin peçesine uzanan elin Sütçü Imam tarafindan kirildigini vurgulayan Savkili, olayin ardindan Ermenilerin Sütçü Imam'in pesine düstügünü ancak tüm aramalarina ragmen bulamadigini aktardi.
Sütçü Imam hadisesinin Maras Milli Mücadelesi'nde sanli bir direnisin basladigi gün oldugunu aktaran Savkili, sunlari ifade etti:
"31 Ekim 1919 tarihinde Maras'in kahraman bir evladi olan Sütçü Imam, isgalci Fransiz ve Ermeni saldirganlara karsi Türk'ün namus ve serefine uzanan kirli elleri kirmis, Milli Mücadele'nin ilk kursununu atarak bu kutsal mücadelenin fitilini ateslemistir.
Sütçü Imam'in attigi ilk kursun Maras'ta 72 gün sürecek olan bir mücadeleyi baslatirken, Maras halki kadini, erkegi, genci, yaslisiyla tek bir yürek olmustur. Sütçü Imam olayi ayni zamanda Maraslilarin kemiklesmis cesaretinin, yigitliginin en güzide sekilde ortaya konuldugu gündür. Maras halkinin bu cesareti, Sütçü Imam'in sahsinda tecelli etmistir. Bugünden sonra nice yigitler Sütçü Imam'in açtigi bu yoldan kutsal bir mücadeleye girismek için, meydanlara çikmislar, Fransiz ve Ermenilere karsi 'Maras bize mezar olmadan düsmana gülizar olmaz' parolasiyla amansiz bir savasa girismislerdir."
Sütçü Imam olayinin, Istiklal Mücadelesi'nde büyük bir devletin üstün silah gücüne karsi, büyük imkansizliklar içinde varini yogunu, canini, kanini ve her seyini özgürlük ve bagimsizlik yolunda gözünü kirpmadan veren bir halkin destan yazdigi bir günün habercisi olduguna isaret eden Savkili, o gün tüm insanligi hayrete düsürecek bir var olus mücadelesine girisildiginin altini çizdi.
Savkili, Sütçü Imam'in cesaret ve kahramanligin essiz bir timsali oldugunu vurgulayarak, "Sütçü Imam attigi ilk kursunla zalime kasi mazlumun yaninda durmus, O'nun bu hareketi sadece Maraslilara degil tüm mazlum milletlere umut kaynagi olmustur. Hiç kusku yok ki, binlerce yillik ecdadimizin namusunu koruyan, zalime karsi 'dur' diyen Sütçü Imam'in ruhu günümüzde de hepimize isik tutacaktir." ifadelerini kullandi.