Saat Deyip Geçme; 5 Padisah, 12 Cumhurbaskani, 27 Basbakan Gördü

Osmanli ustalarinin yaptigi saatler, ilk günkü gibi muntazam sekilde çalisiyor. Kadranlarindan yelkovanlarina, akreplerinden saniyelerine kadar her isçiligi bir sanat eseri olan ustalardan Ahmet Eflâkî Dede’nin yetistirdigi Mehmed Sükrü’nün 1864 yilinda yapmis oldugu saat, tam 157 yildir tikir tikir çalisiyor. 5 padisah, 12 cumhurbaskani ve 27 basbakanini geride birakan sanat eseri, 1,5 asirdir zamani sasirmadan muntazam bir sekilde isliyor.

Saat ustasi Mehmet Sükrü’nün yapmis oldugu 7-8 saatten 2 tanesini restore etme imkâni bulan antika saat restoratörü Fatih Yurtdakal, “Bu cografyada Osmanli döneminde maalesef çok az sayida Türk saat ustasi yetismistir. Bu ustalarin sayisi bir elin parmaklarini geçmemektedir. Bunlarin en bilineni Eflâkî Dede’dir. Onun yetistirdigi saat ustalarinda bir tanesi de Mehmed Sükrü’dür. Mehmed Sükrü, en iyi saat ustasidir. Çünkü yaptigi saatler gerçekten de bir birinden farkli ve muazzam sistemlere sahiptir. Mehmed Sükrü’nün 7-8 tane bilenen saati vardir. Bunlardan 3 tanesine koleksiyonerler sahipken, digerleri Dolmabahçe ve Topkapi Sarayi müzelerinde teshir ediliyor. Su ân Bursa’daki is adami Mehmet Demiralay’in cep ve masa saatini restore etme firsati buldum. Bu saatler artik bulunmuyor. Bu saatler artik bizim saatçiligimiz için önemli parçalardir. Maalesef yurt disina gitmis çok saatimiz var” dedi.

Mehmed Sükrü’nün imâl ettigi saatlerde kendine has özellikler kullandigini anlatan Fatih Yurtdakal, “Her saati bir birinden farklidir. Her saatinin çalisma sistemini degisik yapmistir. Her saatin kadranlarini farkli yapmistir. Bilenen ve müzelerde görünen bütün saatleri birbirinden çok farklidir. Hakikaten saatçilik dünyasi için çok önemli komplikasyonlar kullanmistir” diye konustu.

Bursa’nin saatçilik konusunda çok sansli oldugunu belirten Fatih Yurtdakal, “Saatçilik ve mikromekanik okulunun ilk defa Bursa’da açilmasi ve Saatçilik Vakfi’nin Bursa’da kurulmasi gibi güzel adimlar atilmistir. Iyi saat koleksiyonerlerinin de Bursa’da toplanmasi gibi güzel isler Bursa’da hayata geçmektedir” ifadelerini kullandi.

Mehmed Sükrü’nün yapmis oldugu bu saatin en büyük özelliginin esapman sistemi oldugunu ifade eden Fatih Yurtdakal, “Denizci kronometresi, marinler gibi dedent esapman sistemi kullanmis. Bunu da bizim görebilecegimiz bir yere koymustur. Kadranlarda saatin ne kadar dakik oldugunu görmemiz için saniye ignesi kullanmistir. Bir kadranda akrep ve yelkovan ignesi kullanmistir. Simetrik kadranlarda ise miladî ve hicrî takvimleri kullanmistir. Bunun yani sira en altta da haftanin 7 gününü gösteren kadran kullanmistir. Bunlari göstermekle kalmamis, her kadrani kendi içerisinde çok güzel bir kalem isçiligi ile yaparak, bir saheser ortaya çikarmistir. Saatlerinde genellikle bu tarz sütunlar kullanmistir” dedi.

(Abdullah Çibir/IHA)