Velayetin Değiştirilmesi Nasıl Mümkün Olur

Çiftlerin boşanma durumlarında en çok sorun olan noktanın şüphesiz ki reşit olmayan çocuk olması halinde, velayetin kimde kalacağı olduğunu dile getiren Avukat Samet Topçu, “Öyle ki bazen çiftler bunu karşılıklı bir intikam savaşına dönüştürüp çocuğun yararını düşünmeden velayetin kendisinde kalması yönünde hukuki mücadeleye girmektedir. Bu aşamada gözden kaçırılan nokta velayetin alınması sonrasında değiştirilemeyeceğinin düşünülmesidir. Ancak hukukumuz çocuğun üstün yararını koruma amacıyla ileride belirli durumlarda velayetin değiştirilmesine imkan vermektedir. Velayetin değiştirilmesi davası olarak adlandırabileceğimiz bu dava ile velayet hakkının anne veya babaya verilmesinden sonra velayet kendisine verilen tarafın durumunun değişmesi ve sonradan ortaya çıkan çeşitli nedenlerden ötürü velayeti alan anne ya da babanın velayet hakkını gereği gibi kullanamaması ile çocuğun menfaatinin gerektirdiği durumlarda açılan bir davadır” diye konuştu.

Avukat Samet Topçu, velayetin değiştirilmesi için bir gelişmenin olması ve bu durumun velinin velayet görevini aksatmasına sebep olması gerektiğini belirterek, “Bu durum aslında velayetin kaldırılması karıştırılmaktadır. Velayetin kaldırılması durumunda velayet görevinin ağır bir şekilde kötüye kullanılması veya aşırı bir şekilde ihmal edilmiş olması aranır. Velayetin değiştirilmesi ise daha farklı şartlara bağlanmıştır. Bu şartlar medeni kanunumuzda düzenlenmiştir. Buna göre velayet kendisinde olan anne veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim, kendiliğinden veya taraflardan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alır” hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu madde, velayetin değiştirilmesi sebeplerini hüküm altına almıştır. Buna göre; çocukla kişisel ilişki kurulmasının engellenmesi, çocuğun fiilen velayet hakkı olmayan annede ya da babada bırakılması veyahut çocuğun üçüncü kişinin yanında bırakılması, çocuğun menfaatinin gerektirdiği nedenler (örneğin sağlık, eğitim, ahlâk, güvenlik), velayeti kendisinde bulunan annenin ya da babanın yeniden evlenmesi, velayet hakkı kendisine verilen tarafın bir başka yere gitmesi, ölüm veya velayet görevinin kullanılmasının engellenmesi velayetin değiştirilmesi sebepleri olarak sayılabilir. Burada Yargıtayca da konulan ilk ve en önemli kriter çocuğun üstün yararı yani çocuğun menfaati kriteridir. Bu kapsamda alınacak psikolog veya pedagog raporu sonucunda tarafların taleplerinden öte hangi durum çocuğun yararına olacaksa hakim o yönde karar verecektir” şeklinde konuştu.