12 Eylül referandumu ile Türkiye'de neler değişti
Türkiye, bir yıl önce demokrasi ve özgürlüklerin alanını genişleten yepyeni bir döneme adım attı. 12 Eylül 1980 askeri darbesinin 30. yıldönümünde referanduma sunulan anayasa değişikliği paketi, halkın yüzde 58'inin 'evet' oyuyla kabul edildi.
Referandumun 1 yıllık bilançosu şöyle:
- Kişisel verilerin korunması: Kişisel verilerin korunması konusunda, yasalarda öngörülen durumlar ya da kişinin açık rızası dışında anayasal güvence getiren bu düzenlemenin etkin bir biçimde hayata geçirilebilmesi için uygulama yasasının yürürlüğe girmesi bekleniyor.
- Sendikal değişiklikler: Grev hakkının önündeki engellerin kaldırılmasından memura toplusözleşme hakkı, birden fazla sendikaya üye olabilme olanağı da sağlayan sendikal değişiklikler, uygulama yasalarını bekliyor.
- Yurtdışına çıkış özgürlüğü: Yurtdışına çıkış özgürlüğünün ancak suç soruşturması ya da kovuşturması nedeniyle hâkim kararıyla sınırlandırılabileceğine ilişkin düzenleme hayata geçirildi.
- Anayasa Mahkemesi: Anayasa Mahkemesi’nin yapısı yenilendi bireysel başvuru hakkı tanınmasına ilişkin altyapı oluşturulmadı.
- Askeri yargıya ilişkin yeni düzenlemelerle YAŞ kararıyla ordudan atılanlara yeniden kamu görevine dönüş olanağı sağlandı. Ancak, başvuruları Milli Savunma Bakanlığı’nca uygun bulunanlar için TSK yerine diğer kurumlarda “araştırmacı” kadrosu tahsis edildi. Başvurusu kabul görmeyenler için ise Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’ne başvuru olanağı tanındı.
- Siyasi partilerin kapatılması ve milletvekilliklerinin düşürülmesi konularındaki yenilik: Siyasi partiler yasası değişikliği henüz gerçekleşmedi. Son seçimlerde CHP’den 2, MHP’den 1 ve BDP’den de 5 milletvekilinin seçilmelerine karşın tutukluluklarının sürmesi tartışma nedeni oldu.