Buğdaydaki fiyat artışı risk oluşturacak mı?

Petrol, altın, borsalar derken para şimdi buğday, soya fasulyesi ve mısır kontratlarında çoğalıyor. Buğday kontratları temmuz başından bu yana yüzde 47.27 oranında arttı. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), buğday üretimi ve tüketimi konusunda bir açıklama yaparak son günlerdeki fiyat hareketlerini değerlendirdi: "Ülkemizin bu yılki toplam buğday stoku tüketimimizi fazlasıyla karşılayacak düzeydedir. Yurtiçindeki buğday fiyatlarının TMO'nun belirlediği fiyatların üzerine çıkması durumunda her türlü tedbir alınarak spekülasyonlara meydan  verilmeyecek."
Gelişmelere baktığımızda buğday fiyatlarındaki dalgalanmadan Türkiye için şu an için bir riskin olduğunu söylemek zor. Türkiye buğday üretim ve tüketiminde kendi kendine yeten bir ülke. Bununla birlikte Türkiye buğday piyasası büyük ölçüde dünyaya kapalı. Ancak dünyadaki fiyat artışlarının devamı diğer emtiaları da hareketlendirecektir. Bunun etkilerini de yurtiçinde orta vadede görebiliriz.

Rusya ihracatı öteleyebilir
Buğday fiyatlarındaki yükseliş Rusya kaynaklı. Rusya'nın dünyanın önde gelen üretici ve ihracatçısı olduğu biliniyor. Ancak aşırı sıcak geçen havaların yol açtığı kuraklık yüzünden Rusya, 15 Ağustos-31 Aralık tarihleri arasında tahıl ve tahıl ürünleri ihracatını geçici olarak iptal etmişti. Rusya'nın ihracatı yasaklaması fiyatların bir anda yükselmesine neden oldu. Buğdayın fiyatının yükselmesi diğer ürünler için de olası bir fiyat artışını getirebileceği kaygısı ve bu yöndeki spekülasyonlar nedeniyle diğer tarımsal emtia fiyatlarında yükseliş görülmeye başladı. Bu durum borsa spekülatörleri için yeni bir oyun alanı olacak mı izleyeceğiz.
"Büyük para" nereye yönelirse, piyasa aktörleri de orada yerini almaya başlıyor. Borsa, altın, petrol gibi bir çok piyasa aracının yanı sıra emtialardaki harekette son günlerde fazlasıyla dikkat çekiyor. Dün yapılan açıklamalarda Rusya'nın, tahıl ihracatına getirdiği yasağı uzatabileceği belirtildi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, yasağın 31 Aralık'ın ötesine kadar uzanabileceğini ancak karar vermeden önce mahsulü görmek gerektiğini söyledi ve Rusya'da bazı bölgelerin ekim yapmaya başlayacak durumda olmadığına dikkat çekti.
Putin, bazı bakanlarla yaptığı toplantıda, tarım bakanlığının tahminlerine göre tahıl üretiminin bu yıl 60-65 milyon ton civarında olacağını belirterek, ''iyimser senaryolara göre" 60 milyon ton tahılın tüm iç ihtiyacı karşılayacak miktarda olduğunu söyledi. Açıklamalara bakılırsa bir süre daha buğday fiyatlarını yakından izleyeceğiz.

Hareket kalıcı mı?
Buğday fiyatları ve buna bağlı olarak hareket eden emtialar hareketli. Para bu yöne doğru kayıyor. Ancak piyasalarda emtiaya olası bir kayış kalıcı olmayabilir. Derinlik ve işlem büyüklüğü olarak hisse, bono, petrol ve altın gibi piyasanın çokça kullandığı işlem alanlarının yerini tarımsal emtianın doldurması zor. Petrolde olduğu gibi buğday belli bir süre öne çıkabilir. 



BORSADA KÂR SATIŞLARI ETKİLİ ANCAK ORTA VADELİ TREND KORUNUYOR
ABD Merkez Bankası'nın (FED) faiz kararı öncesi parite gerilerken kur ve faiz yükseldi. Dolar/TL 1.50 seviyesine yaklaşırken, gösterge tahvilin faizi de yüzde 8.41 seviyesine kadar yükseldi.
Dün piyasalar FED'in faiz kararına odaklı bir seyir geçirdi. Gerilimin arttığı dikkat çekerken, borsada kâr satışlarının ağır bastığı görüldü. Borsanın son dönemdeki seyrine baktığımızda 60.000 seviyesinin üzerine birkaç kez hamle yaptığını fakat her defasında satışla karşılaştığını görüyoruz. Bu seviyelerdeki dirençler kısa dönem için güç kazanmış görülüyor. Ancak orta dönemli çıkış trendi gücünü koruyor. Kısa dönemde  endeks kâr satışlarının etkisinde kalsa da 60.000 seviyesinin üzerini tekrar görme potansiyeli devam ediyor. Özellikle yaz durgunluğu ve yaklaşan referandum baskısı piyasada  gerilimi artırıyor. Tatilin sona ermesiyle sonbaharın gelmesi ve referandumun geçmesi piyasalar üzerindeki baskıyı azaltabilir. Alternatif piyasalardaki (faiz-döviz) hareketsizlik borsaya ilginin devamını sağlayabilir. 

 

EURO YERİNE DOLAR
Döviz kurları artık rakamsal verilerle olan korelasyonunu minimum seviyeye düşürdü. Piyasalarda gerilim varsa kurlar yukarı, piyasa iyimser ise düşüş söz konusu. Bir diğer etkileşim ise euro/dolar paritesinin seyrine göre gerçekleşiyor. Euro'nun değer kazanması ve doların yurt dışında değer kaybetmesi iç piyasada az da olsa hissediliyor. Dolar/TL paritesi 1.50-1.49 destek seviyesinde tutunuyor. Desteğin kırılması 1.45'lere doğru çekilmeye neden olabilir. Doların 1.49'un üzerinde güçlenmesi doğru tepki alımlarını güçlendirecektir. Euro ile dolar arasında tercih yapacaklar için doların bulunduğu seviyeler daha cazip.