Çocuklar En Çok Para Yutuyor
Medical Point Gaziantep Hastanesi Çocuk Gastroenterolojisi Uzm. Dr. Meltem Gülsan, çocuklarin en çok para yuttugunu belirterek, para, oyuncak, miknatis ve pil gibi yabanci cisimler konusunda uyarilarda bulundu.
Dr. Gülsan yabanci cisim yutan çocuklarda en sik yutulan yabanci cisimlerin para, oyuncak, miknatis ve pil olarak siralandigini kaydetti.
Gülsan, "Uzak Dogu Asya ülkelerinde balik kilçigi yutulmasi sik görülürken, ülkemizde ise çengelli igne, toplu igne, para yutulmasi daha sik görülmektedir. Yumusak uçlu yabanci cisimler sorun olusturmazken, keskin kenarli olanlar ciddi sorunlara yol açmaktadir. Yabanci cisimlerin çogu (yaklasik yüzde 80 oraninda) sindirim kanalini rahatlikla geçerken, yüzde 20’si sindirim sisteminin anatomik geçis bölgelerinde takilmaktadir. Yemek borusunun üst, orta ve alt darliklari, pilor, ileoçekal kapak ve rektosigmoid kolon anatomik darlik bölgeleridir. Bazen de yemek borusunda perde, halka, malignite ya da eozinofilik özofajite bagli darliklar günlük beslenme sonrasinda bile sindirim sisteminde yabanci cisim gibi tikanikliklara yol açabilmektedir. Endoskopik girisimlerin çocukluk çaginda da kullanilmaya baslanmasi, yutulan cisimlerin cerrahi olmayan yollarla çikarilmasini mümkün kilmaktadir. Endoskopik yöntem yüzde 10-20 kullanilirken, yüzden 1’den az oranda da cerrahi girisime ihtiyaç duyulmaktadir. Yabanci cisim yutan çocuklarin ilk basvuru anindaki yakinmalari sindirim sisteminde tikanma hissi, agizdan salya akmasi, öksürük, kusma, kanli salya, yiyecegi reddetme, agri (boyun, gögüs ya da karin bölgesinde) ve solunum sikintisi seklinde olmaktadir. Yutulan yabanci cisimler ülke ve bölgelere göre degismekle beraber genellikle ilk siralarda madeni para, oyuncak, miknatis ve pil yer almaktadir. Toplu igne yutan olgularin büyük kismi 10 yas üstünde basörtüsü takan genç kizlar olusturmaktadir. Bunun nedeni basörtüsünün uçlarini birlestirmek amaciyla toplu igne kullanirken derin nefes alma ya da gülmeye bagli kazayla yutma olarak bildirilmistir. Yine benzer olarak bes yas alti çocuklarda toplu igne yutulmasinin nedeninin bebek elbiselerine degisik maksatla takilan ignelerin kazara yutulmasi oldugu düsünülmektedir. Yabanci cisimlerin sindirim sisteminde takildiklari bölgelere bakildiginda yemek borusunun ve özellikle yemek borusunun üst bölümünün ilk sirada yer aldigi görülmektedir. Birçok çalismada servikal yemek borusu olarak da bilinen üst anatomik bölge yabanci cisim takilmasi açisindan en sik bildirilen yerdir. Yemek borusunun önemi madeni para gibi basi yapan cisimlerin dört-alti saat sonrasinda nekroza yol açabilmesidir. Yutulan yabanci cisimler ikinci siklikta midede tespit edilir. Mide ve sindirim sistemi boyunca tehlike olusturabilecek bir yabanci cisim ise pildir. Bunun nedeni alkali olan pillerin sindirim sistemi mukozasinda yerel erozyona ve içerigine göre bazen sistemik zehirlenme belirtilerine yol açmasidir. Miknatislar da özellikle çok sayida yutulmussa birbirine yapisip doku nekrozuna yol açacagindan acil çikarilmasi gereken yabanci cisimlerdendir. Duodenumda belirlenen yabanci cisimler ise genellikle sorun olmadan sindirim sistemini terk ederler. Yabanci cisimler yerine göre endoskopik olarak çikarilabilmektedir. Endoskopi islemi sirasinda çocuklarin ekseriyatina anestezi uygulanmaktadir. Eriskin yas grubunda endoskopi islemi sirasinda önerilen hafif sedasyon çogu zaman yeterlidir. Yabanci cisimleri çikarmak için farkli teknik ve yardimci aletler kullanan merkezler bulunmakla birlikte en sik kullanilan yöntem endoskopi ve yardimci aletler ise forseps, tuzak ve baskettir. Sonuç olarak çocukluk çaginda özellikle de bes yas alti dönemde yabanci cisim yutulmasi bütün dünyada önemli bir toplum sagligi sorunudur. Yabanci cisim yutma olgularinin ve buna bagli gelisebilecek daha ciddi sorunlarin önlenmesi için ebeveynlerin egitilmesi ve çocuklarin oyun oynadigi yerlerde önlemler alinmasi gerekmektedir" diye konustu.