Dede Mirasi Dokuma Halilari Çocuklarina Miras Birakacak

Çaycuma ilçesinde bir tekstil firmasi isleten 54 yasindaki Gökhan Gözbasi, 13 yasindan beri dedelerden kalma hali mirasini devam ettirdigini, ileride çocuklarina bu mirasi birakmak istedigini belirtti.

Aile gelenegini devam ettirerek yaklasik 3 bin haliya sahip oldugunu söyleyen Gökhan Gözbasi, Yahyali yöresine ait halilariyla hobisini sürdürüyor. Senede bir yil günese serdigi halilari yurtdisindan getirdigi özel ilaçlarla korudugunu ifade eden Gökhan Gözbasi, söyle dedi:

"Ben hali sevdalisi bir insanim. Çünkü dededen kalma aile mirasidir bizde. ‘Kayseri Yahyali Halilari’ Türkiye’nin hali sektörünün ilkleri arasindadir. El emegi göz nurudur. 13 yasimdan beri bende kalan bir ata mirasidir. Dedemle beraber hali pazarlarinda dolasmak, onlari imal ettirmek, tamir edip sergilemek benim için ayri bir zevkti. Bu içimde kalan ukdeyi son 5 senedir yaptigim çalismalarla asagi yukari 3 bin civarinda hali ve kilim topladim Türkiye’nin çesitli yörelerinden. Türkiye’de Yahyali yöresinin en çok halisina sahip insanim. El emegi, göz nuru halilarimizi depoluyoruz. En büyük derdimiz güvedir. Senede 1defaya mahsus olmak üzere güneslendiriyoruz. Yatak seklinde serip her yataga bunlarin özel güve ilaçlarini getirtip ilaçlayip aralarina naftalin koyuyoruz. Sonrasinda üst üste dizerek bloklar halinde muhafaza ediyoruz. 15 günde bir camlari açarak havalandiriyoruz, güve ilaci sikiyoruz. Güve disinda sikinti olmaz. Bizim Yahyali halilarimiz asagi yukari 25 senedir dokunmuyor. Çünkü halilar is makinalarina döndü. Kiymeti harbiyesin kalmadi ama bu mirasi gelecek kusaklara tasimak babinda bir çalismam var. Insallah basarili olurum. Benden sonrada çocuklarim bu isi devam ettirir. Biraz pahali fakat bu baglamda böyle güzel bir hobimdir".

“Kültürel bir miras olan hali isimiz emek ve sabir isidir”

Her halinin bir hikayesi oldugu ifade eden Gökhan Gözbasi, “Dokuma halilar Türklerin Orta Asya’dan binlerce yillik kültürünü yansitan bir sanattir. El dokumasi Anadolu halilarinin nasil yapildigini çocuklugumdan itibaren yasayarak ögrendim. O kadar zahmetli bir istir ki. O halilarda bir kadinin göz yaslari var, çilesi var, anilari var. Her halinin kendine göre bir hikayesi var. El dokumasi halilara ‘Kirman’ diye tabir ederiz. Kirman dönen bir topaç seklinde bir alettir. Koyunun sirt kismi kirpildiktan sonra alinir akarsuda yikanir. Tel tarakla tiftik haline getirilir. Torbalara konup kirmanla ip haline getirilir. Yapilan bu ipler kök boya dedigimiz natürel boyalarla boyanir. Mesela beyaz rengi elde etmek için çamura yatirilir, yesil olmasi için ceviz kabuguyla kaynatiriz. 130’a 260 haliyi bir kadin 2 ayda anca dokur. Bunun zahmetini, emegini bildigim için benim için çok kiymetli. Çünkü benim çocuklugum, hatiralarim, büyük emek demek. Yabancilar bu halilarin kiymetini biliyor. Bizim piyasamizda 5 bine, 10 bine alinan bir hali yurtdisinda 10 bin, 20 bin dolara satiliyor. Maalesef Türkiye sartlarinda suan için iç piyasa bulamiyor ama dis piyasa ciddi alicisi olan sektör. Anadolu halilari Amerika’ya, Avrupa’ya, Japonya’ya gitti, bizde kalmadi. Suan son demlerini yasiyor. Çünkü üretmiyoruz, bitti olay. Kültürümüz kayboluyor. Bende buna binaen isin ucundan tutmak istedim. Benimki bir sevda" seklinde konustu.