Pelemir Otu, Bilim Dünyasina Kazandiriliyor
Düzce’nin Gölyaka ilçesi Elmacik Daglari’nda ilk kez rastlanilan ve bilim dünyasi için tanimlanan lokal endemik bitki türü Cephalaria duzcensis bilim dünyasina kazandiriliyor.
Halk arasinda “Pelemir Otu” olarak da bilinen Cephalaria türlerinin, ates düsürücü, iltihap giderici ve sakinlestirici etkileriyle kullanildigi biliniyor. Bunun yani sira, yapilan çalismalarla, bu türlerin antioksidan, antibakteriyel, antifungal etkileri de tespit edilmistir. Endemik olmasi dolayisiyla, C. duzcensis üzerinde yapilan çalismalarin kisitli olusu, Ankara Üniversitesi Eczacilik Fakültesi’nden arastirmacilari harekete geçirdi. Ankara Üniversitesi Eczacilik Fakültesi Farmakognozi Anabilim Dali Baskani Prof. Dr. H. Gülçin Saltan Iscan önderliginde gerçeklestirilen bilimsel çalismalarda endemik bitkinin, toprak üstü kismindan hareketle, farkli çözücülerle hazirlanan ekstrelerin fitokimyasal içerigi aydinlatildi. Antioksidan kapasiteleri de aydinlatilan bitki esktrelerinin, antienflamatuvar aktiviteleri deney hayvanlari üzerinde yürütülen çalismalarla kanitlandi. Endemik türün tohumlarindan elde edilen sabit yagin da içerigi aydinlatilarak literatüre kazandirildi.
Sonuçlar; bitkinin fenolik bilesik içerigi bakimindan zengin oldugu yönündedir. Ayrica ekstrelerin antioksidan içeriklerinin de deney hayvanlari üzerinde yürütülen çalismalar ile elde edilen sonuçlarla paralellik gösterdigi bildirildi.
Endemik tür üzerinde yürütülen fitokimyasal çalismalar ve biyoaktivite testleriyle elde edilen veriler, bitkinin antienflamatuvar ve antioksidan etkinligini dogruluyor. Ayrica söz konusu türün biyolojik aktivitesinin tespiti, Cephalaria türleri ile ilerleyen çalismalarin yapilmasi için bir basamak niteligindedir. Söz konusu endemik tür üzerinde yürütülen farmakognozik çalismalar devam etmekte olup, uzun vadede, hem halk arasinda kullanimi olan bir bitkiye dair yeni verilerin bilim dünyasina kazandirilmasi, hem de halk sagligini koruyucu/tedavi edici yeni ürünler piyasaya çikarilarak ülkemiz için katma degeri yüksek ürünlerin ekonomiye kazandirilmasi hedefleniyor.
Bu amaçla bitkinin dogadan toplanmasi, yasam döngüsü açisindan kritik olacagindan dolayi; biyolojik aktivite açisindan yüksek potansiyel tasiyan ancak sinirli alanda yetisen bu bitkinin, arastirmacilar tarafindan kültüre alinarak, tibbi bitki olarak kullanilmasi amaciyla Düzce Üniversitesi Süs ve Tibbi Bitkiler Botanik Bahçesi’nde üretim çalismalari sürdürülüyor.