Marmara Denizi'ne 4 Yilda Toplam 699 Resif Atildi
Deniz canlilarini korumak için Marmara Denizi’ne 4 yilda 660 Adet Yapay Resif ve 39 Adet Anti-Trol Resif atimi olmak üzere toplam 699 resif atimi gerçeklestirildi. Deniz içinde resiflerde bulunan canlilar kameraya yansidi.
Projenin amaci ise, küçük balikçiligi desteklemek, biyolojik çesitliligi arttirmak, yasadisi balikçilik operasyonlarini engellemek, çesitli nedenler ile kaybolmus veya zarar görmüs habitatlarin eksikligini gidermek. 2019 yilinda Kinaliada’nin kuzeyinde yer alan lokasyona ilk etapta 60 adet yapay resif blogu, 2020 yilinda Kinaliada ve Burgazada-Heybeliada’da belirlenen lokasyonlara 420 adet Yapay Resif ve 36 adet Anti-Trol Resif blogu, 2021 yilinda Sarayburnu açiklarinda belirlenen lokasyona 30 adet Yapay Resif ve 3 adet Anti-Trol Resif blogu, 2022 yilinda Burgazada-Heybeliada’da bulunan lokasyona 60 adet Yapay Resif, Sarayburnu Açiklarinda bulunan lokasyona da 90 Adet Yapay Resif atimi gerçeklestirildi.
Böylece toplamda bugüne kadar 660 adet Yapay Resif ve 39 adet Anti-Trol Resif atimi yapildi.
Projenin devami çerçevesinde, Sarayburnu açiklarinda bulunan lokasyona 120 adet Yapay Resif, Heybeliada-Büyükada arasinda bulunan lokasyona da 630 adet Yapay Resif Ünitesi ve 56 adet Anti-Trol Ünitesinin deniz altina yerlestirilmesi planlandi. Böylece toplamda bin 410 adet Yapay Resif Ünitesi ve 95 adet Anti-Trol Resif atimi tamamlanmis olacak. Planlanan ve hayata geçirilen yapay resif alanlarinin öngörülen faydayi saglayip saglamadigini belirlemek amaciyla yerlestirme çalismalarinin ardindan; Istanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi ile yapilan protokolle aylik periyotlar halinde izleme çalismalarinin yapilmasi planlandi. Bu maksatla; Kinaliada ve Burgazada-Heybeliada yapay resif alaninda izleme çalismalarinin ilk fazi 01.07.2021- 31.12.2021 tarihleri arasinda, 2. fazi da 01.02.2022-31.10.2022 tarihleri arasinda olmak üzere fizikokimyasal, biyoçesitlilik ve balikçilik açisindan degisimlerinin degerlendirilmesi gerçeklestirildi.
Buna göre, Istanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi tarafindan yapilan izleme çalismasina ait bir yillik sonuç raporunda; izleme çalismasinin ilk fazinda 9 tür balik tespit edilmisken, ikinci fazda balik tür sayisinin 4 türe düstügü görüldü.
Buna ragmen, ilk fazda tespit edilen 17 bentik türün, 20 türe yükseldigi belirlenmistir. Balik tür sayisindaki düsüsün hem firtinali uzun kis mevsiminden hem de müsilaj etkisi ile yeni bireylerin stoga katiliminda yasanan muhtemel olumsuz etkilerden kaynaklandigi belirtilmistir.
Istanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi tarafindan olusturulan izleme çalismalari sonuç raporunda; Izleme çalismasinin ilk fazinda; 11 familyaya ait 9 tür balik, bentik canlilardan da 9 familyaya ait 17 tür gözlenmistir. Tespit edilen türler arasinda; kirlangiç, istavrit, isparoz, lapin, kaya baliklari gibi birçok balik ile deniz patlicanlari, deniz yildizlari ve anemonlarin yer aldigi, izleme çalismasinin 2’inci fazinda; müsilaj felaketinin etkilerinden yavas yavas kurtulan ve yogun firtinali bir kisin etkisini yasamis yapay resiflerde balik tür sayisinin önceki izleme dönemine göre düstügü, bununla beraber bentik canli çesitliliginde artis oldugu belirtildi. Tüm çalisma boyunca her iki alanda toplam 24 tür canli tespit edilmis olup, bunlardan 4 türün balik, 20 türün bentik canlidan olustugu ifade edildi. Kinaliada yapay resif alaninda 4 familyayi temsilen 4 tür balik, 8 filumu temsil eden 11 tür bentik canli tespiti yapildi. Balik tür sayisi düsük olmakla beraber tespit edilen türlerin yerlesik özellik gösterdigi, sadece istavrit türünün gezici oldugu ve sürü halinde yapay resifler etrafinda bulundugu belirtildi. Bentik canlilar arasinda özellikle tuniklerin neredeyse tüm yapay resif bloklarinin üzerini kaplayacak kadar yogun bir yerlesim gösterdigi tespit edildi.
Burgazada-Heybeliada yapay resif alaninda 3 familyaya ait 3 balik türü ve 9 filuma ait 19 bentik tür kaydedildi. Balik türlerinin resif bloklari arasinda yerlesim gösterdigi ve tüm süreç boyunca gözlendi. Bentik çesitliligin oldukça yogun oldugu ve hizli gelisim ve degisim gösterdigi bu alanda, bentik canlilarin bazilarinin resif bloklarini üreme alani olarak kullandigi da bildirildi.
Ayrica raporda; "Bunlarin yani sira, yapay resif kümelerinin iç ve blok arasi kisimlarinda pinalarin (Pinna nobilis) tespiti mümkün olmustur. Akdeniz’de hastalik sebebi ile stoklari çökme asamasina gelen ve sadece Çanakkale Bogazi’nin kuzey kiyilarinda ve Marmara Denizi’nin güney kiyilarinda saglikli bireylerine rastlanan ekolojik önemi yüksek türün genç bireylerinin yapay resif alanlarinda tespiti oldukça önemlidir. Hem korunma hem beslenme hem de üreme imkanlari bulduklari ortadadir. Istanbul yapay resif alanini olusturmasi planlanan alanlarda yapilan ön çalismalar sirasinda hiçbir bireyine rastlanmayan pinalarin, yapay resif yerlesiminden sonra bölgede nasil bir popülasyona sahip olacagi, saglikli olma durumlari ve hastaliktan etkilenip etkilenmeyecekleri de ayrica incelenmelidir. Akdeniz’de çöken pina stoklarinin tekrar saglikli duruma getirilmesinde Istanbul yapay resif alanindaki bu yeni popülasyona faydali olabilir ve bu durumun degerlendirilmesi gerekmektedir” ifadeleri kullanildi.
Yine; yapay resiflerin yerlestirilmesi sirasindan baslayarak 1 yil boyunca etkin olan müsilaj felaketinin etkisi altinda kalan ve henüz bu etkiden yeni kurtulmaya baslayan yapay resif alanlarinda özellikle ekolojik dengenin sürdürülebilirligini saglayan bentik canlilarinin tür sayilarinin ve yogunlugunun artisi önemlidir. Yapay resifler olusturduklari habitat ile müsilaj gibi bir felaketin izlerini ortadan kaldirmak açisindan önemli bir rol oynamistir. Bölge gerek degisken ve kuvvetli akintilar, gerek yasanan müsilaj felaketi ve gerekse de kuvvetli firtinalarin yasandigi bir dönemde birçok canli türüne ev sahipligi yapmaktadir ancak dönemsel olarak görülen istavrit, kirlangiç gibi balik türlerinin birey sayilarinin daha da artmasinin zaman alacagi açiktir. Saglikli bir ekolojik dengenin olmasinin bu beklentiyi daha kisa vadede gerçeklestirebilir ancak, Marmara Denizi’nde yasanan kirlilik ve degisken fiziksel sartlar sebebi ile bu beklentinin gerçeklesmesi biraz zaman alacaktir" seklinde belirtilmistir.
Öte yandan, yapay resifler üzerindeki biyoçesitlilik artisi, Marmara Denizi için önemli bir gelisme saglamis olup, yapay resiflerdeki canliligin her geçen gün artmasi beklenmektedir. Proje ile barinma ve üreme alani saglanarak sürdürülebilir balikçiliga ve biyoçesitlilige önemli katki saglanacak.