Galericilerden Yeni Uygulamaya Tepki
Motorlu Araç Saticilari Federasyonu (MASFED) Genel Baskani Aydin Erkoç, ilk tescil tarihinden itibaren 6 ay ve 6 bin kilometreyi geçmeyen otomobil ve arazi tasitlarina ticari faaliyet kapsaminda pazarlama ve satis kisitlamasi getirilmesine tepki göstererek, “Motorlu araç saticilarinin üzüldügü nokta da bu. Biz devletimizin sözünü dinliyoruz, bizler cezalandiriliyoruz ama devletin sözünü dinlemeyen, kayit disi is yapanlar da ödüllendiriliyor” dedi.
Motorlu araç saticilari olarak, bir araç sattiklarinda kazandiklari 100 bin liranin 60 bin lirasini devlete vergi olarak verdiklerinin bilgisini paylasan Erkoç, devletin sözünü dinlemelerine ragmen cezalandirildiklarini ancak sahislarin yaptigi kayit disi satislarin bu uygulama ile ödüllendirildigini dile getirdi. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Baskani Kemal Kiliçdaroglu’nun, "Seçimden sonra ÖTV indirilecek. Ikinci el fiyatina yeni araba alacaksiniz. Bizler iktidara gelinceye kadar araba alimini öteleyin" ifadelerini “yersiz ve zamansiz” olarak niteleyen Erkoç, söz konusu açiklamanin piyasada durgunluga sebep oldugunu savundu.
“EGER BU UYGULAMAYA SAHISLAR VE SIRKETLER DE DAHIL EDILMIS OLSAYDI O ZAMAN BIR SÖZÜMÜZ OLMAZDI”
6 ay ve 6 bin kilometre uygulamasinin otomobil alim-satim camiasinda tepkilere yol açtigini ifade eden MASFED Baskani Erkoç, “Burada çok ciddi bir adaletsizlik olduguna inaniyoruz. Eger bu uygulamaya sahislar ve sirketler de dahil edilmis olsaydi o zaman bir sözümüz olmazdi. Bizler Türkiye’deki 70 bin tane motorlu araç saticisiyiz. Bunlar yaninda çalisan kisilerle beraber 350 bin kisi. Aileleri ile 2 milyon insan yapiyor. Beraber, ayni sektörden fayda yönüne baktigimiz zaman finansçisi, sigorta sirketi, diger yan paydaslari sayildiginda bu 20 milyona yakin insan bu isten geçimini sagliyor. Bu durum da ister istemez otomobil alip satanlari üzdü” diye konustu.
“SAHISLARIN, KENDI ADLARINA YA DA AILEDEN BIRILERININ ADINA VEKALETEN DAHI ISTER SIFIR OLSUN ISTER IKINCI EL ARAÇ OLSUN 3 ADEDI GEÇMEMESI UYGULAMASI HAYATA GEÇIRILSEYDI SORUN ZATEN ÇÖZÜLECEKTI”
Erkoç, söyle devam etti:
“Biz burada israrla sunu söylüyoruz: Ticaret Bakanligimizin çikarmis oldugu bir yönetmelik var. Sahislar, kendi adlarina ya da aileden birilerinin adina vekaleten dahi ister sifir olsun ister ikinci el araç olsun 3 adedi geçmemesi gerekiyor. Bu uygulamayi baslatsaydi Ticaret Bakanligi, zaten çözülecekti sorun. Bu uygulama baslatilmayip da motorlu araç saticilarina size gelen arabalar bin kilometrede-iki bin kilometrede bu arabayi alamazsiniz, alsaniz bile satamazsiniz seklindeki yönetmelik bizi bundan dolayi üzdü.”
Türkiye’deki yillik 850 bin aracin satildigini dile getiren Erkoç, “Bunun yaninda 9 milyona yakin da ikinci el araç alinip satiliyor. Bunun 4 milyonunu kayitsiz insanlar alip satiyor. Yani yüzdeye vurdugunuzda araçlarin yüzde 50’si kayitsiz sekilde alinip satiliyor. Bunun önüne geçilmesi için de 3 araba uygulamasinin sistem olarak hayata geçirilmesi gerekiyor. Bunlar yapilsa bizim hiçbir sözümüz yok” dedi.
“BIZ DEVLETIMIZIN SÖZÜNÜ DINLIYORUZ, BIZLER CEZALANDIRILIYORUZ AMA DEVLETIN SÖZÜNÜ DINLEMEYEN, KAYIT DISI IS YAPANLAR DA ÖDÜLLENDIRILIYOR”
Hiçbir araç bayisinin sifir araci motorlu araç saticisina satmayacagini savunan MASFED Baskani Erkoç, “Galerici nereden bulur? Disaridan araç alanlar, üzerine kârini koyar, getirir galericiye ‘Bu arabayi satar misin’ ya da ‘Bu arabayi satin alir misin’ der. Örnegin bir arabanin degeri 1 milyon lira ise o bayiden araci alan kisi 100 bin lira kârini koyar, 1 milyon 100 bin liraya getirir, galerici arkadasimiza satar. O da 1 milyon 200 bin lira ister. 1 milyon liraya araci alip da 100 bin lira kar eden devlete bir kurus vergi ödemez. Ama motorlu araç saticisi 100 bin liranin içinden, yüzde 30 kurumlar vergisi öder, yüzde 18 KDV öder, yaninda çalistirdigi insanlar vardir. Yani 100 bin liradan motorlu araç saticisina kalacak para maksimum 40 bin liradir. Devletin istedigi bütün her seyi yerine getirmistir. Motorlu araç saticilarinin üzüldügü nokta da bu: Biz devletimizin sözünü dinliyoruz, bizler cezalandiriliyoruz ama devletin sözünü dinlemeyen, kayit disi is yapanlar da ödüllendiriliyor. Türkiye’deki 70 bin tane motorlu araç saticisinin istememe noktasi bu. Bu 6 ay ve 6 bin kilometreyi kapsayan yönetmelik genele olsaydi hiçbir sözümüz olmayacakti” degerlendirmesini yapti.
Araç fiyatlarinin yükselme sebeplerini siralayan Erkoç, sunlari söyledi:
“Birincisi döviz kurlarindaki seviyenin yükselmesi. Türkiye’deki araçlarin yüzde 80’i ithal geliyor. Yüzde 20’si yalnizca Türkiye’de montaji yapilip üretilen. Kur yükseldigi için kura göre ÖTV ve KDV aliniyor. Diger taraftan da 2 buçuk senedir yasanan pandemiden dolayi üretim eksikligi var. Buna çip krizi diyebiliriz, yedek parçalara olan ulasimda yasanan sorunlar. Araç yeterince üretilmedigi için araçlarin fiyati ister istemez yükseliyor. Arz, talebi karsilamadigi için kisacasi.”
“6 AY VE 6 BIN KILOMETRE AÇIKLAMASINDAN ÖNCE ZATEN PIYASALAR DURMUSTU”
Türkiye’deki son 2 ay boyunca piyasalarda durgunlugun meydana geldigini dile getiren MASFED Baskani Erkoç, “Buna en büyük sebeplerden biri de Kiliçdaroglu’nun çikip da ‘Araç almayin, sifir ÖTV ile biz size araç verecegiz’ demesi. Bu ifadeler insanlari bir beklenti içine soktu. Diger taraftan da artik krediye ulasimda problem yasiyoruz. Insanlar eskiden 4-5 senelik otomobil kredisi kullanabiliyordu. Bir tarafta araç fiyati yükseldi bir tarafta da kredi oranlari düsürüldü. Bankalar artik 60 aylik kredi vermiyor. Birakin 60 ayi, bankalarin çogu kredi vermekten çekiniyor. Çünkü krediye ulasimda sorun yasaniyor. Bunlar ister istemez fiyatlarin yükselmesine sebep olmustu. Otomobil de bir gida maddesi degil ki insanlar her gün tüketsin. Aracini alanlar aldi. Ihtiyaçlar bitti. 6 ay ve 6 bin kilometre açiklamasindan önce zaten piyasalar durmustu. Eskiden bir bayiye gittiginiz zaman gün veremiyorlardi. Su an bayiler telefon ediyor araç var, araç alabilirsiniz diye. Sebebi nedir bunun? Arz-talep dengesi yerine oturdu. Üretim fazla, talep de çok yok. Bundan dolayi araç bulunabiliyor” dedi.
“BÖYLE BIR AÇIKLAMANIN YERSIZ OLDUGUNU, ZAMANSIZ OLDUGUNU DÜSÜNÜYORUZ”
CHP Genel Baskani Kemal Kiliçdaroglu’nun, “Seçimden sonra ÖTV indirilecek. Ikinci el fiyatina yeni araba alacaksiniz. Bizler iktidara gelinceye kadar araba alimini öteleyin" ifadelerini degerlendiren Erkoç, “Insanlari ister istemez üzüyor bu tür açiklama. Bugün Türkiye’de milyonlarca insan geçimini sagliyor. Daha Türkiye’de seçim starti verilmemis. Seçim olmamis. Daha 1 sene var. Siz daha iktidar olmamissiniz. Böyle bir açiklamanin yersiz oldugunu, zamansiz oldugunu düsünüyoruz. Bunu iktidar olduktan sonra söyleseydi ya da seçimlere bir ay kala söyleseydi amenna. Ama bu söylemin ardindan bu sektörden geçimini saglayan insanlar etkilendi. Piyasalar bir beklenti içine girdi. ‘Acaba ÖTV düsecek mi? ÖTV sifirlanirsa biz ucuz araba alacagiz’ diye vatandas beklentiye girdi. Bu da ister istemez bizim islerimize yansiyor. Bugün Noterler Birligi’nden ve TÜIK’ten aldigimiz verilere baktigimiz islerin beste bire düstügünü görüyoruz. Bu da çok ciddi bir rakam. Bu kadar insanin evini kim geçindirecek? Türkiye’de istihdam, issizlik diyoruz. Bunlarin sonucu ne olacak? Her is yerinde minimum bes aile geçim sagliyor. Bu kadar insan bu isten geçiniyor. Bir seyler açiklanirken bunun sonunun düsünülmesi lazim. Bunlar da esnafimizi tüccarimizi üzüyor” diye konustu.
“GÜNDE 600 NOTER ISLEMENIN 100’E INDIGINI, BIR NOTERDE GÜNLÜK 20 ISLEMIN ZOR OLDUGUNU GÖRÜYORUZ”
Sifir ve ikinci el araç alim-satimda piyasanin durgun oldugunu söyleyen Erkoç, “Bizim islerimizin düstügünü, piyasalarin durdugunun en güzel kanitini noterleri gezdiginizde görürsünüz. Ne kadar islem yapildigini görürsünüz. Bugün otomobil ticaret merkezlerinde baskanlarimizla konusuyoruz. Herkes islerin çok durdugunu söylüyor. Günde 600 noter islemenin 100’e indigini, bir noterde günlük 20 islemin zor oldugunu görüyoruz. Daha önce bu noterlerde minimum günlük noter basina 100-130 arasinda islem yapilirdi. 2022’nin sonunda görecegiz. Geçmis yillarda 8 milyon-9 milyon olan araç alim satim sayisini yil sonunda görecegiz” ifadelerini kullandi.
“MADEM HÜKÜMETIMIZ KAYIT DISINA DESTEK OLUYOR BU SEKILDE HEPIMIZ TICARET ODALARINDAN, ESNAF ODALARINDAN KAYDIMIZI SILDIRELIM’ SEKLINDE SIKAYETLER BASLADI”
Sifir araç ya da ikinci el araç fark etmeksizin bir haneden 3 araçtan fazla alim-satim yapan kisilere ceza yazilmasini talep eden MASFED Baskani Erkoç, “Biz bu konuda üzerimize düsen her türlü fedakarliga haziriz. Hazine ve Maliye Bakanimiz ‘100 bin kisi RADAR’a takildi’ dedi.
Bu RADAR’a takilanlarin cezalarinin yazilmasini istiyoruz. Bu uygulamalar yapildiktan sonra adaletsizligin ortadan kalktigini söyleyebiliriz. Diger türlü maalesef kayitli esnafimiz ve tüccarimiz da, ‘Madem hükümetimiz kayit disina destek oluyor bu sekilde hepimiz ticaret odalarindan, esnaf odalarindan kaydimizi sildirelim, bizler de kayit disi araç alim-satim yapalim’ seklinde sikayetler basladi” diye konustu.
(Mustafa Cenik - Ibrahim Berat Yilmaz - IHA)