Israil'e Karsi 2000 Yilinda Baslayan Ikinci Intifada'nin Üzerinden 21 Yil Geçti
Israil Basbakani Ariel Saron'un 28 Eylül 2000'de Israil askerlerinin korumasi altinda Mescidi Aksa'nin avlusunda dolasmasi, Ikinci Intifada'nin fitilini atesledi Israil askerlerinin dogrudan atesine maruz kalan Filistinli silahsiz baba ve 11 yasindaki oglu Muhammed edDurra, intifadanin sembollerindendi Ikinci Intifada sirasinda 4 bin 412 Filistinli hayatini kaybetti, 48 bin 322 Filistinli yaralandi. Ayni zamanda 1069 Israilli öldü, 4 bin 500 Israilli de yaralandi
AVAD ER-RUCUB - Isgal altindaki Filistin topraklarinda Israil'e karsi 2000 yilinda baslayan ve 2005 yilina kadar devam eden Ikinci Intifada'nin (Aksa Intifadasi) üzerinden 21 yil geçti.
Dönemin Israil Basbakani Ariel Saron'un 28 Eylül 2000'de Israil askerlerinin korumasi altinda Mescid-i Aksa'nin avlusunda dolasmasi Ikinci Intifada'nin fitilini atesledi.
Filistinlilerle Israil askerleri arasinda, 7 Filistinlinin hayatini kaybetmesine, 250 kisinin ve 13 Israil askerinin yaralanmasina neden olan çatismalarin ardindan gerginlik, Bati Seria ve Gazze Seridi'ne siçradi. Bu bölgelerde de onlarca kisinin yaralanmasina neden olan siddet olaylari hizla yayildi.
Çatismalarin üçüncü gününde, bir duvarin dibine siginan Filistinli silahsiz baba ve 11 yasindaki oglu Muhammed ed-Durra'nin kendilerini korumaya çalisirken Israil askerlerinin dogrudan atesine maruz kalmalari ve Durra'nin babasinin gözleri önünde öldürülmesinin kameralara yansimasiyla öfke dalgasi her geçen gün büyüdü.
"Ikinci Intifada'nin" sembol ismi haline gelen Durra'nin öldürülmesinin ardindan Filistin halki sokaklara çikti ve gösteriler düzenledi. Israil askerleriyle Filistinliler arasindaki çatismalar, çok sayida kisinin ölmesine ve yaralanmasina neden oldu.
- Tasa karsi tank
Filistinlilerin isgale karsi isyani anlamina gelen Intifada'nin baslamasinin ardindan Israil güçleri, Filistinli göstericilere karsi tanklarini kullandi. Filistinli çocuk Faris Avde'nin tanklar önünde tas atarken çekilmis fotografi Gazze direnisinin sembolü haline geldi.
Israil askerleri, gösteri yapan, tas atan ve kullanilmis araç lastiklerini atese veren Filistinlilere karsi gerçek mermiler kullandi.
Ramallah kentinde bir Israil askerinin gösteriler sirasinda ölmesi üzerine Israil, siddetin boyutunu artirarak, Apaçi helikopterlerini devreye soktu; Bati Seria ve Gazze Seridi'nde Filistin yönetimine ait yerler vuruldu.
Saldirinin ardindan iki hafta süren çatismalar sirasinda yaklasik 100 Filistinli sehit oldu. 17 Ekim 2020'de yapilan ateskes anlasmasi dahil gergin durumu kontrol altina alma girisimleri basarili olamadi.
- Filistinli askeri ve siyasi yöneticilere yönelik çok sayida suikast düzenledi
Israil, 2000 yilinda baslayan Intifada'yi sonlandirmak ve Ahmed Yasin liderligindeki Hamas basta olmak üzere Filistin direnis güçlerini zayiflatmak amaciyla Filistinli askeri ve siyasi yöneticilere yönelik çok sayida suikast düzenledi.
Ikinci Intifada'nin en önemli olaylarindan biri de Filistin Halk Kurtulus Cephesi'nin (FHKC) üstlendigi Israil Turizm Bakani Rehavam Zeevi'ye yönelik suikastti.
Ikinci Intifada sirasinda direnis güçlerinin silahli kanatlari ve kullandiklari savunma araçlari da gelisim gösterdi. Hamas'in silahli kanadi Izzeddin el-Kassam Tugaylari, silahlarini gelistirdi ve Israil'e karsi kullanmak üzere roket yapimina basladi. Kassam Tugaylari'nin 26 Ekim 2001'de atesledigi yerel yapim ilk roket Sedirot yerlesim birimine düstü.
- Filistin direnisinin lideri Arafat'in ev hapsine alinmasi ve süpheli ölümü
Israil güçleri 2002'de eski Filistin Devlet Baskani Yasir Arafat'i isgal altindaki Bati Seria'nin Ramallah kentinde bulunan karargahinda ev hapsine aldi.
Filistin yönetiminin merkezi olan karargahi 2 yil abluka altinda tutan Israil güçleri, burayi birçok kez tanklarla da hedef aldi.
Arafat 2004'te hastalandi ve grip teshisi konuldu ancak Filistinli lider bir türlü iyilesemedi. Israil'in izin vermesinin ardindan tedavi için 29 Ekim’de Fransa'ya götürülen Arafat, 11 Kasim 2004'te Paris’te Percy Askeri Hastanesi’nde 75 yasinda hayata gözlerini yumdu.
- Ayrim Duvari'nin insasi intifada döneminde basladi
Israil, Bati Seria ile Israil arasindaki Ayrim (Utanç) Duvari'ni da Ikinci Intifada sirasinda insa etmeye basladi.
Yine Intifada döneminde Mart 2002'de düzenlenen Arap Birligi zirvesinde Arap Baris Girisimi kabul edildi.
Arap Birligi üyesi ülkeler, 2002'de Lübnan'in baskenti Beyrut'ta kabul ettigi girisim bildirisiyle, 1967 sinirlarinda baskenti Dogu Kudüs olan bagimsiz Filistin devletini kabul etmedikçe Israil'le normallesmeyi reddetti.
- Hamas'in kurucusu Ahmed Yasin Israil saldirisinda öldürüldü
Bu süreçte Hamas'in kurucusu Seyh Ahmed Yasin, 22 Mart 2004'te Israil tarafindan düzenlenen bir hava saldirisinda sabah namazi çikisinda tekerlekli sandalyesinin üzerinde öldürüldü.
Israil, Intifada'nin son yili 2005'te ise Gazze Seridi'nden çekildi.
- Ikinci Intifada'da binlerce Filistinli hayatini kaybetti
Ikinci Intifada sirasinda 4 bin 412 Filistinli hayatini kaybetti, 48 bin 322 Filistinli yaralandi. Ayni zamanda 1069 Israilli öldü, 4 bin 500 Israilli de yaralandi.
Intifada süresince Bati Seria ve Gazze Seridi, Israil askerlerinin istilalarina, binlerce evin yikilmasina ve tarim alanlarinin tahrip edilmesine sahne oldu.
- "Filistin devleti hayali gerçeklesmeden sürdürülen müzakerelere sert tokat"
Ikinci Intifada'ya iliskin degerlendirmelerini AA muhabiriyle paylasan Kudüs Üniversitesi Iletisim Bölümü Ögretim Görevlisi Mahmud Fatafta, Intifada'ya, "Filistin'i kurtarmak için sihirli bir araç" seklinde bakilmadigini ancak Intifada'nin Filistin davasini canli tutan bir tarih olarak görüldügünü kaydetti.
Aksa Intifadasi'nin "Filistin devleti hayali gerçeklesmeden yaklasik on yil süren haksiz, adaletsiz ve absürt müzakerelere sert bir tokat gibi oldugunu" kaydeden Fatafta, Intifada'yla sembolik bir basari elde edildigini, "isgal altinda aci çeken ancak susmak yerine bedeller ödemeyi seçen bir halkin" varligini kanitladigini dile getirdi.
Filistinliler her yil eylül ayinda Intifada'yi anmak için gösteriler düzenliyor.
Israil isgaline karsi ilk Intifada ise bir Israillinin kamyonetiyle Filistinli isçilere çarparak ölümlerine neden olmasi üzerine 8 Aralik 1987'de baslamisti. 1991'de gerileyen direnis, 1993'teki Oslo Anlasmasi'nin imzalanmasi ile sona ermisti.
Kaynak: AA
Dönemin Israil Basbakani Ariel Saron'un 28 Eylül 2000'de Israil askerlerinin korumasi altinda Mescid-i Aksa'nin avlusunda dolasmasi Ikinci Intifada'nin fitilini atesledi.
Filistinlilerle Israil askerleri arasinda, 7 Filistinlinin hayatini kaybetmesine, 250 kisinin ve 13 Israil askerinin yaralanmasina neden olan çatismalarin ardindan gerginlik, Bati Seria ve Gazze Seridi'ne siçradi. Bu bölgelerde de onlarca kisinin yaralanmasina neden olan siddet olaylari hizla yayildi.
Çatismalarin üçüncü gününde, bir duvarin dibine siginan Filistinli silahsiz baba ve 11 yasindaki oglu Muhammed ed-Durra'nin kendilerini korumaya çalisirken Israil askerlerinin dogrudan atesine maruz kalmalari ve Durra'nin babasinin gözleri önünde öldürülmesinin kameralara yansimasiyla öfke dalgasi her geçen gün büyüdü.
"Ikinci Intifada'nin" sembol ismi haline gelen Durra'nin öldürülmesinin ardindan Filistin halki sokaklara çikti ve gösteriler düzenledi. Israil askerleriyle Filistinliler arasindaki çatismalar, çok sayida kisinin ölmesine ve yaralanmasina neden oldu.
- Tasa karsi tank
Filistinlilerin isgale karsi isyani anlamina gelen Intifada'nin baslamasinin ardindan Israil güçleri, Filistinli göstericilere karsi tanklarini kullandi. Filistinli çocuk Faris Avde'nin tanklar önünde tas atarken çekilmis fotografi Gazze direnisinin sembolü haline geldi.
Israil askerleri, gösteri yapan, tas atan ve kullanilmis araç lastiklerini atese veren Filistinlilere karsi gerçek mermiler kullandi.
Ramallah kentinde bir Israil askerinin gösteriler sirasinda ölmesi üzerine Israil, siddetin boyutunu artirarak, Apaçi helikopterlerini devreye soktu; Bati Seria ve Gazze Seridi'nde Filistin yönetimine ait yerler vuruldu.
Saldirinin ardindan iki hafta süren çatismalar sirasinda yaklasik 100 Filistinli sehit oldu. 17 Ekim 2020'de yapilan ateskes anlasmasi dahil gergin durumu kontrol altina alma girisimleri basarili olamadi.
- Filistinli askeri ve siyasi yöneticilere yönelik çok sayida suikast düzenledi
Israil, 2000 yilinda baslayan Intifada'yi sonlandirmak ve Ahmed Yasin liderligindeki Hamas basta olmak üzere Filistin direnis güçlerini zayiflatmak amaciyla Filistinli askeri ve siyasi yöneticilere yönelik çok sayida suikast düzenledi.
Ikinci Intifada'nin en önemli olaylarindan biri de Filistin Halk Kurtulus Cephesi'nin (FHKC) üstlendigi Israil Turizm Bakani Rehavam Zeevi'ye yönelik suikastti.
Ikinci Intifada sirasinda direnis güçlerinin silahli kanatlari ve kullandiklari savunma araçlari da gelisim gösterdi. Hamas'in silahli kanadi Izzeddin el-Kassam Tugaylari, silahlarini gelistirdi ve Israil'e karsi kullanmak üzere roket yapimina basladi. Kassam Tugaylari'nin 26 Ekim 2001'de atesledigi yerel yapim ilk roket Sedirot yerlesim birimine düstü.
- Filistin direnisinin lideri Arafat'in ev hapsine alinmasi ve süpheli ölümü
Israil güçleri 2002'de eski Filistin Devlet Baskani Yasir Arafat'i isgal altindaki Bati Seria'nin Ramallah kentinde bulunan karargahinda ev hapsine aldi.
Filistin yönetiminin merkezi olan karargahi 2 yil abluka altinda tutan Israil güçleri, burayi birçok kez tanklarla da hedef aldi.
Arafat 2004'te hastalandi ve grip teshisi konuldu ancak Filistinli lider bir türlü iyilesemedi. Israil'in izin vermesinin ardindan tedavi için 29 Ekim’de Fransa'ya götürülen Arafat, 11 Kasim 2004'te Paris’te Percy Askeri Hastanesi’nde 75 yasinda hayata gözlerini yumdu.
- Ayrim Duvari'nin insasi intifada döneminde basladi
Israil, Bati Seria ile Israil arasindaki Ayrim (Utanç) Duvari'ni da Ikinci Intifada sirasinda insa etmeye basladi.
Yine Intifada döneminde Mart 2002'de düzenlenen Arap Birligi zirvesinde Arap Baris Girisimi kabul edildi.
Arap Birligi üyesi ülkeler, 2002'de Lübnan'in baskenti Beyrut'ta kabul ettigi girisim bildirisiyle, 1967 sinirlarinda baskenti Dogu Kudüs olan bagimsiz Filistin devletini kabul etmedikçe Israil'le normallesmeyi reddetti.
- Hamas'in kurucusu Ahmed Yasin Israil saldirisinda öldürüldü
Bu süreçte Hamas'in kurucusu Seyh Ahmed Yasin, 22 Mart 2004'te Israil tarafindan düzenlenen bir hava saldirisinda sabah namazi çikisinda tekerlekli sandalyesinin üzerinde öldürüldü.
Israil, Intifada'nin son yili 2005'te ise Gazze Seridi'nden çekildi.
- Ikinci Intifada'da binlerce Filistinli hayatini kaybetti
Ikinci Intifada sirasinda 4 bin 412 Filistinli hayatini kaybetti, 48 bin 322 Filistinli yaralandi. Ayni zamanda 1069 Israilli öldü, 4 bin 500 Israilli de yaralandi.
Intifada süresince Bati Seria ve Gazze Seridi, Israil askerlerinin istilalarina, binlerce evin yikilmasina ve tarim alanlarinin tahrip edilmesine sahne oldu.
- "Filistin devleti hayali gerçeklesmeden sürdürülen müzakerelere sert tokat"
Ikinci Intifada'ya iliskin degerlendirmelerini AA muhabiriyle paylasan Kudüs Üniversitesi Iletisim Bölümü Ögretim Görevlisi Mahmud Fatafta, Intifada'ya, "Filistin'i kurtarmak için sihirli bir araç" seklinde bakilmadigini ancak Intifada'nin Filistin davasini canli tutan bir tarih olarak görüldügünü kaydetti.
Aksa Intifadasi'nin "Filistin devleti hayali gerçeklesmeden yaklasik on yil süren haksiz, adaletsiz ve absürt müzakerelere sert bir tokat gibi oldugunu" kaydeden Fatafta, Intifada'yla sembolik bir basari elde edildigini, "isgal altinda aci çeken ancak susmak yerine bedeller ödemeyi seçen bir halkin" varligini kanitladigini dile getirdi.
Filistinliler her yil eylül ayinda Intifada'yi anmak için gösteriler düzenliyor.
Israil isgaline karsi ilk Intifada ise bir Israillinin kamyonetiyle Filistinli isçilere çarparak ölümlerine neden olmasi üzerine 8 Aralik 1987'de baslamisti. 1991'de gerileyen direnis, 1993'teki Oslo Anlasmasi'nin imzalanmasi ile sona ermisti.