GRAFIKLI - Iran'in Yeni Cumhurbaskani Ibrahim Reisi Kimdir?
Reisi, katilim oraninin 1979'dan bu yana ilk kez yüzde 50'nin altinda kaldigi cumhurbaskanligi seçimlerini açik ara farkla kazanarak göreve geldi Ibrahim Reisi, bugün Meclis'te düzenlenen ve birçok ülkeden üst düzey davetlilerin katildigi yemin töreninin ardindan ülkenin 8. Cumhurbaskani olarak göreve resmen basladi Reisi'nin ismi, Ayetullah Ali Hamaney sonrasinda ülke liderligi makamina oturmasi muhtemel adaylarin basinda geliyor
AHMET DURSUN - Iran'da rekor düzeyde düsük katilimli cumhurbaskanligi seçimini kazandiktan sonra bugün yemin ederek resmen göreve baslayan 8. Cumhurbaskani Ibrahim Reisi, ülkenin lideri Ayetullah Ali Hamaney sonrasinda Devrim Rehberligi makamina oturmasi muhtemel isimlerin basinda geliyor.
Iran'da muhafazakar yargiç Reisi'nin cumhurbaskanligi koltuguna oturmasiyla "ilimli muhafazakar" kimligiyle bilinen ve 8 yillik iktidar süresi boyunca Bati'ya karsi ilimli politikalar izleyen Hasan Ruhani'nin dönemi resmen sona erdi. Böylece iktidarda olmasa da genel olarak ülke yönetiminde söz sahibi olan, Bati'ya mesafeli siyaseti önceleyen muhafazakarlar, 8 yil aradan sonra yeniden iktidari elde etti.
Halkin katilim oraninin 1979'dan bu yana ilk kez yüzde 50'nin altinda kaldigi 18 Haziran'daki seçimi oylarin yüzde 62'sini alarak açik ara farkla kazanan Ibrahim Reisi, bugün Meclis'te birçok ülkeden üst düzey davetlilerin katilimiyla düzenlenen yemin töreninin ardindan Iran'in 8. Cumhurbaskani olarak görevine basladi.
- Hapisteki rejim muhaliflerinin idam kararini veren komitede yer aldi
Hukukçu din adami kimligiyle bilinen Reisi, 14 Aralik 1960'ta Meshed'de dogdu. 1979'daki devrimin ardindan kariyerine 1981'de Kereç savcisi olarak basladi. Görevinde hizla yükselen Reisi, kisa sürede henüz 25 yasindayken Tahran Bassavci Vekilligi makamina oturdu.
Ibrahim Reisi, Iran devrim lideri Humeyni'nin talimatiyla 1988'de hapisteki rejim muhaliflerinin idam kararini veren 4 kisilik komitede yer aldi.
Rejim muhalifleri söz konusu heyeti "ölüm komitesi" olarak adlandiriyor. O dönemdeki mahkemeler tarafindan ölüm cezasina çarptirilanlarin kesin sayisi bilinmiyor ancak insan haklari örgütleri, 1988'de rejime tehdit olarak görülen en az 3 bin mahkumun idam edilip isimsiz toplu mezarlara gömüldügünü iddia ediyor.
- Hamaney döneminde hizla yükseldi
Humeyni'nin ölümü sonrasi Hamaney döneminde devlet makamlarinda hizla yükselen Reisi, 1989-1994 yillarinda Tahran Bassavciligi görevinde bulundu. 1994 yilinda Devlet Denetleme Kurumu Baskanligina atanan Reisi, 10 yil boyunca bu görevde kaldi.
Reisi, 2004'te Yargi Erki Baskani Birinci Yardimciligi görevine atandi. 2014 yilinda Iran Genel Bassavciligina atanan Reisi, 2016'da yine Hamaney tarafindan Meshed kentindeki Imam Riza Türbe ve Külliyesi Vakfi Baskanligina getirildi.
Ülkede 19 Mayis 2017'de yapilan cumhurbaskanligi seçimlerinde de aday olan Reisi, o dönemdeki Cumhurbaskani Hasan Ruhani'ye karsi seçimleri kaybetti.
- 2019'da Yargi Erki Baskani oldu
Reisi, kendisinden önceki Yargi Erki Baskani Ayetullah Amuli Sadik Laricani'nin Hamaney tarafindan görevden alinarak Düzenin Maslahatini Teshis Konseyi baskanligina atanmasinin ardindan Mart 2019'da bosalan Yargi Erki Baskanligina getirildi.
Laricani'nin görev yaptigi dönemle ilgili üst düzey yargi yetkililerine yönelik "yargida yolsuzluk" sorusturmalarini baslatan Reisi, görev süresi boyunca sik sik ülkenin en büyük sorunlarindan sayilan yolsuzluklarin üzerine gitme vurgusu yapti.
- ABD'nin yaptirim listesine alindi
Siyasi tutuklularin idam edilmesinde ve 2009'daki sosyal çalkantilarin bastirilmasinda oynadigi rol nedeniyle Kasim 2019'da ABD tarafindan yaptirim listesine alinan Reisi, idamlarda oynadigi rol hakkinda kamuoyunun önünde hiçbir açiklama yapmadi.
Kaynak: AA
Iran'da muhafazakar yargiç Reisi'nin cumhurbaskanligi koltuguna oturmasiyla "ilimli muhafazakar" kimligiyle bilinen ve 8 yillik iktidar süresi boyunca Bati'ya karsi ilimli politikalar izleyen Hasan Ruhani'nin dönemi resmen sona erdi. Böylece iktidarda olmasa da genel olarak ülke yönetiminde söz sahibi olan, Bati'ya mesafeli siyaseti önceleyen muhafazakarlar, 8 yil aradan sonra yeniden iktidari elde etti.
Halkin katilim oraninin 1979'dan bu yana ilk kez yüzde 50'nin altinda kaldigi 18 Haziran'daki seçimi oylarin yüzde 62'sini alarak açik ara farkla kazanan Ibrahim Reisi, bugün Meclis'te birçok ülkeden üst düzey davetlilerin katilimiyla düzenlenen yemin töreninin ardindan Iran'in 8. Cumhurbaskani olarak görevine basladi.
- Hapisteki rejim muhaliflerinin idam kararini veren komitede yer aldi
Hukukçu din adami kimligiyle bilinen Reisi, 14 Aralik 1960'ta Meshed'de dogdu. 1979'daki devrimin ardindan kariyerine 1981'de Kereç savcisi olarak basladi. Görevinde hizla yükselen Reisi, kisa sürede henüz 25 yasindayken Tahran Bassavci Vekilligi makamina oturdu.
Ibrahim Reisi, Iran devrim lideri Humeyni'nin talimatiyla 1988'de hapisteki rejim muhaliflerinin idam kararini veren 4 kisilik komitede yer aldi.
Rejim muhalifleri söz konusu heyeti "ölüm komitesi" olarak adlandiriyor. O dönemdeki mahkemeler tarafindan ölüm cezasina çarptirilanlarin kesin sayisi bilinmiyor ancak insan haklari örgütleri, 1988'de rejime tehdit olarak görülen en az 3 bin mahkumun idam edilip isimsiz toplu mezarlara gömüldügünü iddia ediyor.
- Hamaney döneminde hizla yükseldi
Humeyni'nin ölümü sonrasi Hamaney döneminde devlet makamlarinda hizla yükselen Reisi, 1989-1994 yillarinda Tahran Bassavciligi görevinde bulundu. 1994 yilinda Devlet Denetleme Kurumu Baskanligina atanan Reisi, 10 yil boyunca bu görevde kaldi.
Reisi, 2004'te Yargi Erki Baskani Birinci Yardimciligi görevine atandi. 2014 yilinda Iran Genel Bassavciligina atanan Reisi, 2016'da yine Hamaney tarafindan Meshed kentindeki Imam Riza Türbe ve Külliyesi Vakfi Baskanligina getirildi.
Ülkede 19 Mayis 2017'de yapilan cumhurbaskanligi seçimlerinde de aday olan Reisi, o dönemdeki Cumhurbaskani Hasan Ruhani'ye karsi seçimleri kaybetti.
- 2019'da Yargi Erki Baskani oldu
Reisi, kendisinden önceki Yargi Erki Baskani Ayetullah Amuli Sadik Laricani'nin Hamaney tarafindan görevden alinarak Düzenin Maslahatini Teshis Konseyi baskanligina atanmasinin ardindan Mart 2019'da bosalan Yargi Erki Baskanligina getirildi.
Laricani'nin görev yaptigi dönemle ilgili üst düzey yargi yetkililerine yönelik "yargida yolsuzluk" sorusturmalarini baslatan Reisi, görev süresi boyunca sik sik ülkenin en büyük sorunlarindan sayilan yolsuzluklarin üzerine gitme vurgusu yapti.
- ABD'nin yaptirim listesine alindi
Siyasi tutuklularin idam edilmesinde ve 2009'daki sosyal çalkantilarin bastirilmasinda oynadigi rol nedeniyle Kasim 2019'da ABD tarafindan yaptirim listesine alinan Reisi, idamlarda oynadigi rol hakkinda kamuoyunun önünde hiçbir açiklama yapmadi.