E-Ticaret Platformlarinin Büyümesine Lisans Bedeli Engeli

E-ticaret sektöründe 7 Temmuz 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayimlanan Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkinda Kanun’da degisiklikler öngören Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkinda Kanunda Degisiklik Yapilmasina Dair Kanun konusuluyor. Sektör temsilcileri, düzenlemenin bazi olumsuz durumlar olusturabilecegine dikkat çekti.

Bir televizyon kanalinin canli yayininda açiklamalarda bulunan Rekabet Ekonomisi Danismani Dr. Ekrem Kalkan, düzenlemenin, e-ticaret piyasasinda özellikle aracilik hizmeti sunan isletmelerin ve platformlarin üzerine bazi kisitlamalar getirdigini, e-ticaret pazaryerlerinin yillik bazda üzerlerine lisans bedeli yüklendigi söyledi.

Kalkan, bunun piyasaya yansiyacak finansal sonuçlari olabilecegine dikkat çekerek, "Belli bir hacme ulasmis pazaryerlerinin reklam harcamalarina bazi kisitlamalar getiriliyor. Kendi ürünlerini de kendi siteleri üzerinden satanlara kisit getiriliyor. Saglik, konaklama turizm gibi faaliyet alanlarina girisleri engelleniyor. Kendilerine ait baska web sitelerine de link veremeyecekler, yani baglanti kuramayacaklar. Tüketiciye yansiyacak olumsuz taraflar olabilir; örnegin e-cüzdan uygulamalari da kaldiriliyor. Bu durum sunulan ürünlerin miktarinda bir düsüse neden olabilir. Kademeli bir düzenleme var. Satilamayan ürünler olusabilir, dolayisiyla saticilar da bundan olumsuz etkilenebilir" diye konustu.



Lisans bedelinin uygulanacagi matrahin platformun satisina aracilik yaptigi net islem bedeline uygulanacagini söyleyen Kalkan, "Ürünün satis bedelini satici belirliyor, fiyati satici belirliyor, ürünler pahalilastikça platformun ödemesi gereken lisans ücreti de aratacak" dedi.



E-ticaret araci hizmet saglayicilarina yeni yükümlülükler

Resmi Gazete’de yayimlanan kanuna göre, e-Ticaret Degisiklik Kanunu ile elektronik araci hizmet saglayicilara yeni yükümlülükler ve yeni sorumluluklar yüklenmis. Bu kapsamda genel yükümlülüklere yer verilirken, islem hacmi ayrimina da basvurularak bazi yükümlülükler için belirli islem hacimlerinin asilmasi beklenecek. Bu dogrultuda;

E-ticaret araci hizmet saglayicisinin ekonomik bütünlük içinde bulundugu ödeme hizmeti saglayicisina yapacagi ödemeler, e-ticaret araci hizmet saglayiciya yapilmis kabul edilecek.

Araci hizmet saglayicilarin ekonomik bütünlügü içerisinde bulunan markalar ve kullanim hakkina sahip oldugu markalarla arasindaki bag aracilik hizmeti sundugu e-ticaret pazaryerlerinde ortadan kaldirilacak ve araci hizmet saglayici bu mallari satisa sunamayacak ve bu mallarin satisina aracilik edemeyecek. Bu mallarin, farkli e-ticaret ortaminda satisa sunulmasi halinde de bu ortamlar arasinda erisim imkâni sunulamayacak ve birbirinin tanitimini yapamayacak.

Hukuka aykiri içerikler hakkinda; diger kanun ve düzenlemelerde aksine bir hüküm bulunmadikça, araci hizmet saglayici, hizmet saglayici tarafindan sunulan içerik ve içerige konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykiri konulardan sorumlu olmayacak. E-ticaret araci hizmet saglayici, e-ticaret hizmet saglayici tarafindan sunulan içerigin hukuka aykiri oldugundan haberdar olmasi halinde bu içerigi gecikmeksizin yayimdan kaldirarak hukuka aykiri hususu ilgili kamu kurum ve kuruluslarina bildirmekle yükümlü olacak.

Fikri ve sinai mülkiyet haklarina iliskin olarak ise; e-ticaret araci hizmet saglayici, fikri ve sinai mülkiyet hakki ihlaline dair bilgi ve belgeye dayanan sikâyet üzerine, e-ticaret hizmet saglayicinin sikâyete konu ürününü yayimdan kaldirarak durumu e-ticaret hizmet saglayicisina ve hak sahibine bildirmekle yükümlü olup e-ticaret hizmet saglayicisi tarafindan sikâyetin aksini gösteren bilgi ve belgelerin araci hizmet saglayiciya sunulmasi üzerine sikâyete konu ürün yeniden yayimlanabilecek.

10 milyar liranin üzerinde islem hacmine sahip araci hizmet saglayicilar

Bir takvim yili içerisindeki net islem hacmi 10 milyar liranin üzerinde olan e-ticaret araci hizmet saglayicilari için;

E-ticaret araci hizmet saglayici, e-ticaret hizmet saglayici ve alicidan elde ettigi verileri, yalnizca aracilik hizmetlerinin sunulmasi amaciyla kullanabilecek ve aracilik hizmeti sundugu e-ticaret pazaryerleri veya diger e-ticaret ortamlarinda e-ticaret hizmet saglayicilarla rekabet ederken kullanamayacak.

E-ticaret hizmet saglayicinin satislari dolayisiyla elde ettigi verileri bedelsiz tasimasina ve bu veriler ile bunlardan elde ettigi islenmis verilere bedelsiz ve etkin sekilde erisim saglamasina teknik imkân sunacak olup birden fazla e-ticaret ortaminda faaliyet gösterilmesi halinde bu ortamlar arasinda erisim imkâni sunulmayacak.

E-ticaret sirketlerinin borsada kayden izlenen paylar hariç olmak üzere, sirket ortaklarinin yüzde bes ve katlarina ulasan pay devir veya edinimlerini, bu oranlara ulasilmasini saglayan devrin veya edinimin pay defterine islendigi tarihten itibaren bir ay içinde Bakanliga bildirilecekler ticaret araci hizmet saglayicisinin faaliyetlerini, yönetim ve organizasyon yapisini, mevcut pay sahipleri ve bunlarin pay oranlari ile istirakleri ve istirakleri nezdindeki pay oranlarini, ekonomik bütünlük içinde bulundugu kisi bilgilerini, finansal tablolarini içerecek sekilde finansal durumunu gösterir bagimsiz denetçi raporu Ticaret Bakanligi’na sunulacak.

30 milyar liranin üzerinde islem hacmine sahip araci hizmet saglayicilar

Bir takvim yilindaki net islem hacmi 30 milyar liranin üzerinde ve iptal ve iadeler hariç islem sayisi 100 bin adedin üzerinde olan e-ticaret araci hizmet saglayicilari için;

E-ticaret araci hizmet saglayicilari, pazaryerlerinin piyasadaki rakipleri dislayici sekilde reklam ve indirim faaliyetlerinde bulunmayacak.

E-ticaret hizmet saglayicisinin ticari iliskilerini, alternatif kanallardan ayni ya da farkli fiyattan mal veya hizmet sunmasini ya da reklam yapmasini kisitlayamayacak, herhangi bir kisiden mal veya hizmet teminine zorlayamayacak. Ayrica buna imkân saglayan herhangi bir hükme aracilik sözlesmesinde yer veremeyecek.

60 milyar liranin üzerinde islem hacmine sahip araci hizmet saglayicilar

Bir takvim yilindaki net islem hacmi 60 milyar liranin ve iptal ve iadeler hariç islem sayisi 100 bin adedin üzerinde olan e-ticaret araci hizmet saglayicilari için;

E-ticaret araci hizmet saglayicilari, aracilik hizmeti sundugu e-ticaret pazaryerlerinde, kredi kartiyla yapilan kredili ödeme islemleri ile diger ödeme islemleri hariç ekonomik bütünlük içinde bulundugu bankalarin ya da sirketlerin, kredi verme islemleri dahil sunduklari her türlü hizmete iliskin faaliyette bulunmasina imkân saglayamayacak.

Kargo ve lojistik hizmetlerinde söz sahibi olmasinin diger isletmelerin rekabet edebilirligini sekteye ugratmasi nedeniyle e-ticaret araci hizmet saglayicilar; aracilik hizmeti sundugu e-ticaret pazar yerlerindeki satislar, kendisinin veya ekonomik bütünlük içinde bulundugu kisilerin e-ticaret hizmet saglayici olarak yaptigi satislar ve e-ticaret disindaki satislari hariç esya tasimaciligi, tasima isleri organizatörlügü ve posta hizmet saglayiciligi faaliyetlerinde bulunamayacak.

Mal veya hizmet ilanlarinin yayimlanmasina elektronik ortam saglayan araci hizmet saglayicilari, ayni ortamda mal veya hizmet teminine yönelik sözlesme yapilmasina veya siparis verilmesine imkân saglayamayacak. Bu hizmetlerin kendisi veya ekonomik bütünlük içinde bulundugu kisiler tarafindan farkli elektronik ortamlarda verilmesi halinde ise bu ortamlar arasinda erisim imkâni sunulamayacak ve tanitimi yapilamayacak.

E-ticaret pazaryerlerinde satisa sunulan dergi ve gazete gibi süreli yayinlar ile kitap ve elektronik kitap okuyucularinin, herhangi bir kisitlamaya tabi olmadan satisa sunulmasina imkân saglanacak.

E-Ticaret lisansi

Bir takvim yilindaki net islem hacmi 10 milyar liranin, iptal ve iadeler hariç islem sayisi 100 bin adedin üzerinde olan e-ticaret araci hizmet saglayicilari, faaliyetlerine devam edebilmek için Ticaret Bakanligindan lisans almak ve lisansini yenilemek zorunda olacaklardir.

Lisans ücreti, e-ticaret araci hizmet saglayicilardan, bunlarin e-ticaret pazaryerlerinde bir önceki takvim yilinda gerçeklesen net islem hacimleri oraninda tahsil edilecek. Ticaret Bakanliginca lisans ücreti pesin olarak tahsil edilecek ve söz konusu parasal esikler, her yil ETBIS verileri kullanilarak hesaplanan e-ticaret hacminin yillik degisim oranina göre artirilacak.

Lisans ücretinin hesaplanmasinda, e-ticaret araci hizmet saglayici ve ekonomik bütünlük içinde bulundugu e-ticaret pazar yerleri üzerinden yurt disina yapilan satislar hesaba dahil edilmeyecek.

Yilbasinda yürürlüge girecek

E-Ticaret Degisiklik Kanunu, 1 Ocak 2023 tarihi itibariyle yürürlüge girecek. Aracilik hizmeti sundugu e-ticaret pazaryerlerinde kendisinin veya ekonomik bütünlük içinde bulundugu kisilerin markasini tasiyan veya kullanim hakkini haiz oldugu mallari satisa sunan veya satisina aracilik eden e-ticaret araci hizmet saglayicilar, elektronik para kurulusu olarak yetkilendirilen isletmelerin ekonomik bütünlük içinde bulundugu e-ticaret araci hizmet saglayicilar, esya tasimaciligi faaliyetinde bulunan isletmeler, tasima isleri organizatörü veya posta hizmet saglayici olarak yetkilendirilen isletmelerin ekonomik bütünlük içinde bulundugu e-ticaret araci hizmet saglayicilar, yükümlülüklere 1 Ocak 2024’e kadar uyum saglayacak olup lisans alma yükümlülügü 1 Ocak 2025 tarihi itibariyle yürürlüge girecek.

Yürürlük tarihinden önce yapilan ve ayni tarihten itibaren 6 ay içinde bu düzenlemeye uygun hale getirilmeyen aracilik sözlesmelerinin ilgili hükümleri geçersiz sayilacak.