Kalkınmada Kayıtlı İstihdamın Rolü Projesi

Gaziantep Üniversitesi, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği ortaklığında, Gaziantep İnşaat Mühendisleri Odası ve Gaziantep İnşaat Müteahhitleri Derneği’nin iştirakiyle AB İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Operasyonel Programı kapsamında GTO tarafından yürütülmekte olan "Kalkınmada Kayıtlı İstihdamın Rolü Projesi" çerçevesinde, "Kayıtdışı İstihdam ve Sosyal Diyalog" konulu konferans düzenlendi. GTO toplantı salonunda düzenlenen konferansa, GTO Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Aslan, Uluslar arası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye Direktörü Gülay Aslantepe, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Strateji Geliştirme Daire Başkanı Ahmet Açıkgöz, SGK Gaziantep İl Müdürü Ahmet Yetim, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Cafer Yılmaz, Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Fuat Özçörekçi, İŞ-KUR İl Müdür Vekili İlyas Bulduk ili diğer davetliler katıldı. Konferansın açılışında konuşan GTO Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Aslan, ekonominin kalkınması için eşit rekabet koşullarının olması gerektiğini belirterek, "Eğer bir ekonomi kalkınacaksa rekabet koşullarının eşit olması lazım. Ekonomide aktörlerin, üretim yapanların diğerlerine göre rakiplerine göre aynı avantajlara sahip olması gerek" dedi. Ekonomik ve toplumsal kalkınmanın tüm uluslar açısından büyük önem taşıdığını dile getiren Aslan, "Kayıt dışılık" istikbalimizin yani geleceğimizin temel yapıtaşlarının oluşumuna önemli ölçüde zarar veren bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Nitekim bu olgu ülkemizde de küçümsenmeyecek kadar önemli boyutlara ulaşmıştır. Kayıt dışılık, genellikle, devletten gizli yürütülen yasal ekonomik faaliyet olarak tanımlanmaktadır. Devletten gizli yürütülen bu ekonomik faaliyetler neticesinde devletin en önemli geliri olan vergiler erozyona uğramakta, makroekonomik yapıda olumsuz sonuçlar doğmakta ve sosyal refah devletinden önemli ölçüde ödün verme zorunluluğunuberaberinde getirmektedir. Devletin vergi tahsilatını azaltması sonucunda artan bütçe açıkları, doğrudan veya dolaylı vergiler ile yine vergi mükelleflerine dönmekte, kimi mükellefler de vergi yüklerindeki artışlar karşısında kayıt dışı faaliyetlerini artırarak kısırdöngüyü biraz daha kuvvetlendirmektedir" diye konuştu. Kayıt dışı ekonomik faaliyetlerin, işletmeler arasındaki rekabeti olumsuz yönde etkileyen önemli faktörlerden birisi olduğuna dikkat çeken Aslan, "Kayıt dışı alanda faaliyet gösteren işletmeler, diğerlerine göre daha az vergi ödedikleri veya hiç vergi ödemedikleri için rekabet üstünlüğüne sahip olmaktadırlar. En yaygın kayıt dışı faaliyet ise kaçak çalışma ile işgücü sektöründe ortaya çıkmaktadır. OECD verilerine göre Türkiye, kayıt dışı istihdam oranı yüksek ülkeler arasında ilk sıralarda yeralmaktadır. Ülkemizdeki kayıt dışı istihdam oranı yüzde 45 seviyelerindedir. İşgücü piyasasındaki kayıt dışılık, bir yandan işgücü rakamlarını ve dolayısıyla hükümetin istihdam politikalarını yanlış yönlendirirken, diğer yandan da, işgücü alanından edinilmesi hedeflenen vergi gelirlerinde de kayıplara yol açmaktadır" şeklinde konuştu. "Her kayıt dışı faaliyet bir yandan kayıt dışı ekonomiyi büyütürken diğer yandan da ahlaki yozlaşma ve devlete olan güvenin azalmasına neden olmaktadır" diyen Aslan sözlerini şu şekilde tamamladı: "En önemli hedefi kayıt dışılığın neden olduğu olumsuzluklar konusunda bir bilinç oluşturmak olan "Kalkınmada Kayıtlı İstihdamın Rolü Projesi" kapsamında düzenlediğimiz konferans ile kayıt dışılığın sosyal boyutunu irdelemeye çalışacağız. Ülkemizde de, kayıt dışı istihdamın ortaya çıkarmış olduğu ekonomik, siyasal, sosyal problemlerin giderilmesi amacıyla gelişmiş ülke örneklerinde olduğu gibi toplumsal bir mutabakat ve işbirliği gerekmektedir. Bu proje kapsamında gösterilen işbirliğinin toplumsalişbirliğine yol göstermesi temennisiyle proje ortaklarımıza, SGK’ya ve tüm katılımcılara teşekkür ediyorum" Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Strateji Geliştirme Daire Başkanı Ahmet Açıkgöz de, "Kayıt dışının en büyük etkisi aktüer yal dengeler üzerindeki olumsuz etkileridir. Finansal açıdan sürdürülebilir bir sosyal güvenlik sisteminin oluşturulması için kayıt dışılığın engellenmesi gerekir. Kayıt dışı olduğu için hazineden katkı alıyoruz. Bunun sonucunda kamuda yatırımlara gitmesi gereken tutarların size açık finansman olarak gelmesine sebebiyet veriyor. Bu da yatırımların azalmasına ve işsizliğin, istihdamınazaltılması yönündeki çalışmalara engel olara karşımıza çıkıyor" ifadelerini kullandı. Katılımcılara, Kalkınmada Kayıtlı İstihdamın Rolü konulu sunum yapan Uluslar arası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye Direktörü Gülay Aslantepe ise, "Kayıt dışı istihdama bakarken Türkiye’nin işgücü piyasasına iş gücü piyasası yapısına dikkat etmemiz gerekiyor. Çünkü iş gücü piyasasının yapısı kayıt dışı istihdamın hem nedeni hem de sonucudur. Kayıt dışı istihdam haksız rekabete yol açıyor. İşveren tarafından bu durum işçiye bir şekilde kabul ettiriliyor" dedi.