Doç. Dr. Yalav Açiklamasi '50 Yasin Üstündeki Herkes Kolonoskopi Yaptirmali'
Genel Cerrahi Uzmani Doç. Dr. Orçun Yalav, fazla tüketilen kirmizi et ve hayvansal yaglarin, islenmis ve paketlenmis gidalarin kalin bagirsak kanseri riskini artirdigina dikkat çekerek 50 yas üzerindeki herkesin diskida gizli kan testi ve kolonoskopi tetkiklerini yaptirmasini önerdi.
Son bir yil içerisinde 1,9 milyon yeni kalin bagirsak kanseri tanisi konulduguna ve bu kansere bagli 935 bin ölüm vakasi tespit edildigine deginen Doç. Dr. Yalav, Türkiye Veri Tabani’na göre de Türkiye’de kalin bagirsak kanseri görülme sikliginin kadin ve erkeklerde üçüncü sirada bulundugunu söyledi.
“Diskida ki degisiklikle baslica belirtilerden”
Doç. Dr. Yalav, özellikle erken evrelerde herhangi bir belirti göstermeyen kolon kanserinin ileri evrelerdeki belirtilerini “Kabizlik, ishal, diski renginde ve seklindeki degisiklikler, diskida kan ve rektumdan kanama” olarak siraladi.
Bir kiside kolon kanseri gelisme riskini artiran faktörlerden bazilarinin hastaya ait olup degistirilemeyen risk faktörleri olarak adlandirildigini belirten Yalav, “Yas bu faktörlerden biridir. 50 yasina geldikten sonra bu kansere yakalanma riskiniz artar. Diger bazi degistirilemez risk faktörleri ise geçmiste kolonda polip varligi, ailede veya kendisinde kolorektal kanser varligi, ailevi adenomatöz polipozis (FAP) gibi belirli genetik sendromlar sayilabilir" dedi.
Önlenebilir risk faktörlerinin ise asiri kilolu veya obez olmak, sigara içmek, alkol kullanmak ve hareketsiz bir yasam tarzi oldugunu dile getiren Doç. Dr. Yalav “Beslenme aliskanliklarimiz çok önemlidir. Lifsiz beslenme ile kolon kanseri arasinda dogrudan iliski vardir. Bitkisel ürünlerin hemen hepsi yüksek oranda lif içerirken, hayvansal ürünler ve kirmizi et lif yönünden fakirdir. Kirmizi etin ve hayvansal yaglarin çok tüketimi, islenmis ve paketlenmis gidalarin tercih edilmesi kolon kanseri riskini dogrudan arttiran nedenlerdir” diye konustu.
“Hastaligin tedavisinde evresinin belirlenmesi önemli”
Erken taninin kolon kanseri tedavisinin seyrini önemli ölçüde degistirdiginin altini çizen Doç. Dr. Yalav, tani için ilk basamagin endoskopik inceleme oldugunu, süpheli lezyondan alinan biyopsi örneklerinin patoloji laboratuvarinda degerlendirilerek tani konuldugunu anlatti.
Tedavide kanserin evresinin belirlenmesinin önemini vurgulayan Doç. Dr. Yalav, bu asamada açik ameliyat, laparoskopik veya robotik cerrahi yöntemlerinden birinin tercih edilecegini, hastaligin evresine göre de ameliyat öncesinde veya sonrasinda kemoterapi uygulanacagini ifade etti.
“Geceleri 7-9 saat uyuyarak yasam kalitenizi artirin”
Gelisen teknoloji ile erken tani koymanin günümüzde daha kolay oldugunu ve bunun da tedavi sürecini hizlandirdigini vurgulayan Doç. Dr. Yalav, “Bireyin yasam kalitesine dikkat etmesi ve özellikle risk faktörleri içinde bulunmamasi kolon kanserine yakalanmama açisindan çok önemlidir. Yasam kalitesini arttirmak için mümkünse geceleri 7-9 saat araliginda uyumak, yeterli miktarda su tüketmek, islenmis ve paketli gidalari tüketmemek, yasa ve kondisyona uygun düzenli egzersiz yapmak, alkol ve sigaradan uzak durmak olarak özetlenebilir” dedi.
Doç. Dr. Yalav, kolon kanserinden korunmak için yapilmasi gerekenleri söyle anlatti:
“Saglikli beslenme aliskanliklari edinmek önemlidir. Hayvansal ürünlerin ve kirmizi etin tüketimi sinirlandirilmali, günlük lif alimi artirilmalidir. Islenmis ve paketlenmis gidalardan uzak durulmalidir. Sigara ve yogun alkol kullanimindan kaçinmak; stresi yönetmeyi ögrenmek; ideal kiloyu korumak; yasa ve kondisyona uygun bir egzersiz programi olusturmak önemlidir.”
Yalav, özellikle risk grubundaki kisiler için tarama testlerini yaptirmanin önemli oldugunu, herhangi bir sikayet olmaksizin 50 yas üzerinde herkesin diskida gizli kan testi ve kolonoskopi tetkiklerini yaptirmasini tavsiye etti.