Sosyal Medyada Begeni Tehlikesi

Günümüzde teknolojinin gelismesi ile birlikte sosyal medya kullaniminin da yayginlastigini ifade eden Medicana Bursa Hastanesi Psikiyatri Uzmani Dr. Gamze Yüksel, özellikle pandemi döneminde fiziksel mesafe ile ilgili sorunlarin internet üzerinden yapilan paylasimlari arttirdigini ifade etti.

Yüksel, "Özellikle genç yas grubunun sosyal medyayi siklikla kullanildigi görülmektedir. Gençler genellikle oyun oynama, video izleme gibi sebeplerle sosyal medyayi tercih etmektedir. Sosyal medya araçlari, bilgi edinmeyi, toplulugun bir parçasi olmayi, görüs bildirmeyi, fotograf, resim ve video paylasmayi, kisisel albüm ve ani biriktirmeyi, tanidik yüzleri bir araya getirebilmeyi, eglenmeyi mümkün kilan bir ortak alan saglamaktadir. Sosyal medya sayesinde ilgilendigimiz içeriklere ulasip, diger insanlarla hizlica baglanti kurabiliyoruz. Ancak sosyal medya, insanlardan kaçmak ya da onay kabul almak, begeni almak için de kullanilabilmektedir" dedi.

Sosyal medya kullaniminin sagladigi faydalar olmakla birlikte asiri kullanimlarinin ortaya çikardigi durus bozuklugu, görmede bozulma, uykusuzluk, zamani yönetmekte zorluk, etkinliklere katilamama, sosyal medya disinda iletisim kurarken zorlanma, ders basarisinda ve çalisma veriminde düsüs gibi fiziksel ve sosyal sorunlarda artis oldugunu belirten Yüksel, "Teknoloji araçlarina ve sosyal medya hesaplarina hizlica ulasabiliyor olmak sosyal medya kullanimina ilgiyi artirmaktadir. Bununla birlikte sosyal medya uygulamalari kullanim amacindan çikarak bagimlilik haline de gelebilmektedir. Saglikli sosyal medya kullanimi, sosyal medyayi istedigimiz hedefe ulasmak için rahatsizlik duymadan uygun zamanda kullanmaktir. Bagimliligi ise bir nesne veya eylem üzerinde kontrol saglayamama ve onsuz yasamini sürdürememe durumu seklinde tanimlayabiliriz. Her ne kadar çalismalarda sosyal medya bagimliligi yer alsa da teshis kilavuzlarinda sosyal medya bagimliligi tanimlanmamistir. Internet bagimliligi tanimindan yola çikarak bir tanim yapmaya çalisabiliriz. Sosyal medya bagimliligi sosyal medyayi kullanma isteginin önüne geçememe, sürekli sosyal medyayi düsünme, sosyal medyaya bagli olmadan geçirilen zamanin önemini yitirmesi, sosyal medya kullanimini kontrol etme, azaltma ya da birakma girisimlerinin sonuçsuz kalmasi, planlanandan daha uzun süre sosyal medyada kalma, kullanimdan yoksun kalindiginda asisi sinirlilik hali, saldirganlik olmasi ve kisinin sosyal ve aile hayatinin giderek bozulmasi ile kendisini gösterir" diye konustu.

Kontrolsüz sosyal medya kullaniminin yalnizlik, sosyal beceri eksikligi, depresyon, benlik saygisinda düsüklük ve algilanan sosyal destek azligiyla baglantili oldugunu gösterdigini belirten Yüksel, "Duygu durum bozukluklari, sosyal anksiyete bozuklugu, madde kullanim bozuklugu da problemli internet kullanimina eslik edebilmektedir. Begenilmek, sevilmek, kabul görmek, onaylanmak insanlarin evrensel ihtiyaçlaridir. Fakat bireyler bazen begenilme, onay alma, kabul görme ihtiyaçlari sebebiyle kendilerini fiziksel ya da kisisel olarak oldugundan farkli göstermeye ve baska insanlarin beklentilerine göre davranmaya, kendilerinden ödün vermeye baslamaktadirlar. Paylasim yaparken ’mükemmel’ olma, ’toplumun güzellik standartlarina uyma’ gerekliligi hissedebilmektedir. Bunun için asiri, kati, sagliksiz diyetler yapabilmekte, kendilerini daha farkli göstermek için bazi fotograf uygulamalari kullanabilmekte ya da sürekli mutluymus izlenimi vermeye çalisabilmektedirler. Bu sekilde davranildiginda kisi oldugu haliyle kabul edilme deneyimini yasayamamaktadir. Çözüm olarak, paylasimlarin altinda yatan ihtiyaçlara odaklanmak faydali olabilir. Paylasim yapmadan ya da sosyal medyada vakit geçirmeden önce durup ’Su an gerçekte neye ihtiyacim var?’ sorusu kisilere yardimci olabilir. ’Onay almaya mi, kabul görmeye mi, ait hissetmeye mi, bag kurmaya mi ihtiyacim var ve bunu sosyal medyadan almak yerine, daha saglikli olarak hangi yoldan alabilirim’ diye kendinize sorabilirsiniz. Ayrica bireylerle kisisel ihtiyaçlari üzerine çalisilmasi, beden memnuniyetini gelistirmeye, sosyal becerileri ve benlik saygisini güçlendirmeye yönelik destek verilmesi bu konuda faydali olabilir. Günlük yasamin içerisinde, yüz yüze etkilesimlere olanak saglayacak sosyal ve fiziksel aktivitelere yer vermek sosyal medya bagimliligini önlemede yardimci olabilir. Kisinin sosyal, ailevi, mesleki, islevselligi bozulmaya basladiysa bir uzmandan yardim alinabilir" dedi.