USD (Alış - Satış) : 8,31 - 8,32 EURO (Alış - Satış) : 9,70 - 9,72
KÖŞE YAZISI

MÜSLÜMANLARDA OLMASI GEREKEN TİCARET AHLAKI

İnsanlar tarih boyunca ticarete ilgi duymuş ve geliştirdikleri yöntemlerle de alışveriş yapmışlardır. Nitekim Mekke şehri o dönemde Arap Yarımadasının merkezi konumunda olduğu için de burada değişik zamanlarda panayırlar kurulmuş ve canlı bir ticaret hayatı sürdürülmüştür. Hz. Peygamber de risalet (peygamberlik) görevi verilmeden önce başarılı bir ticaret hayatı sürdürmüş, hatta Hz. Hatice`nin mallarını Şam`da, oradan getirdiği malları da Mekke`de satmıştır.

Bu konuda Kur`an-ı Kerim`de Allah “Ey insanlar, mallarınızı aranızda haksız yollarla yemeyin. Ancak kendi rızanızla yaptığınız ticaret bunun dışındadır.” (Nisa, 29.) Buyurarak insanları zorbalık ve bozgunculuktan uzak durmaları şartıyla ticaret yapmaya, üretmeye ve çalışmaya teşvik etmiştir. Çünkü bu şekilde onlar gelir elde edecek, ihtiyaçlarını temin etmek için çarşı pazara çıkacak ve kimseye de yük olmayacaklardı. Nitekim sahabe de bu anlayışla ticaret yapmıştır. Öyle ki Mekke`den Medine`ye hicret eden tüccar sahabilerden Abdurrahman bin Avf kendisine yapılan yardım tekliflerini kabul etmemiş ve “Bana, çarşının yolunu gösterin” diyerek daha hicretin ilk günlerinde ticaret yapmaya başlamıştır.

Ticaret Ahlakı ve Önemi!

Ticaret yapan taraflar arasında vicdani sorumluluk, birinci derecede önemlidir. Bundan sebep ticaret ahlakının en temel gereği de kazancın helal olmasına dikkat etmektir. Dolayısıyla ahirette yaptıklarından hesaba çekileceğine iman eden her Müslümanın kazancına haram katmamaya özen göstermesi beklenmektedir. Örneğin içki ve domuz eti gibi Allah`ın haram kıldığı şeyleri alıp satmak bir Müslüman için helal değildir. Yine faizli işlem yapmak, kumar oynamak veya oynatmak, vergi kaçırmak, müşteri kızıştırmak, stokçuluk yapmak gibi topluma zarar veren ticari usulsüzlüklerden Müslüman tüccarların uzak durması da hem dini hem de ahlaki bir sorumluluktur. Nitekim bu hususlar o kadar önemsenmiştir ki Hz. Ömer, dini konularda yeterli bilgisi olmayanlar, bizim pazarımızda satış yapmasın diyerek ticaretin sorumluluk gerektiren ciddi bir iş olduğunu belirtmiştir.

Ticarette Helal ve Haram!

Ticaret yaparken dürüst davranmayıp malın kusurunu gizlemek sadece alışverişin bereketini götürmekle kalmaz, satıcının haram kazanç elde etmesine neden olur. Bu anlamda Peygamberimizin, “Müslüman, Müslüman`ın kardeşidir. Kusurlu bir malı, kusurunu açıklamadan din kardeşine satması helal olmaz.” Buyurmuştur. Satılan maldaki bir kusuru gizlemek, bu amaçla müşterinin dikkatini başka yönlere çekerek malı satıncaya kadar durumu idare etmek ilk etapta belki kazanç sağlayabilir. Ancak meşru yolla elde edilmedikten sonra böyle bir kazancın hırsızlık ve yolsuzluk gibi haksız kazançlardan farkı yoktur.

Haram lokmadan ateşten sakınır gibi sakınan Hz. Peygamberin pazardaki satıcıya uyarısı bize bu gerçeği hatırlatmaktadır. Nitekim Hz. Peygamber bir gün çarşıda dolaşırken bir ekin yığınının yanına gelmiş ve elini kontrol amacıyla ekin yığınının içine daldırınca parmakları ıslanmıştı. Bunun üzerine, malın sahibine hitaben, “bu ne” diye sormuş, o da “malım yağmurda ıslandı ey Allah`ın elçisi” diyerek durumu kurtarmaya çalışmıştır. Ancak Rahmet Peygamberi bu izahı kabul etmeyerek, “Madem öyle, ıslak kısmını insanlar görsün diye yığının üstüne koysaydın ya” diye uyardıktan sonra “(İnsanları) aldatan benden değildir” buyurarak ona tepkisini göstermiştir.

Ticarette Yemin Etmek!

Alışveriş yaparken alıcı veya satıcının karşısındakini kendi isteği doğrultusunda ikna etmek için yemin etmesi onları hile ve yalana sevk edebilecek bir davranıştır. Bundan sebep alışveriş yaparken gereksiz yere yemin etmek, hatta gerekli bile olsa yemin etmekten sakınmak önemlidir. Bu nedenle Hz. Peygamber “Malınızı sattığınızda yemin etmekten sakının. Çünkü yemin malınıza rağbeti artırmasına artırır, ancak onun bereketini yok eder.” Diye buyurmuştur. Malı satarken edilen yemin bir de yalan olursa, bu yemin sadece kazancın bereketini yok etmekle kalmaz, o malın haram olmasına sebep olur.

Tartıda Hile Yapmak!

Ticarette dikkat edilmesi gereken bir diğer husus da ölçü ve tartı konusunda dikkatli olma hususudur. Nitekim Allah, ticaret ahlakının toplum hayatında ne kadar önemli olduğunu göstermek için, Kur`an-ı Kerim`de Hz. Şuayb peygamberin gönderildiği Medyen halkının başına gelenleri anlatmaktadır. Bu ayetlerde Medyen halkının helak edilmesine neden olan davranışların, Allah`a ibadet etmeme, ölçü ve tartıda adaletli davranmayarak haksız kazanç elde etme ve yeryüzünde bozgunculuk yaparak karışıklık çıkarma olduğu anlatılmaktadır. (Hud, 84-95.) Bütün bunlardan dolayı acıklı bir azaba uğrayan Medyen halkı, ticaret konusunda hassasiyet göstermeyen kişiler için kıyamete kadar ibret vesilesi olmuştur.

Allah bizleri ibret alan, kendisini ve çevresini düzelten kullarından eylesin. Aksi halde tarihe ibretlik olanlardan biri olarak geçeriz vesselam..16.10.2020 11:09:10


Feedback
Bu sayfa veya içerik ile ilgili bir sorun olduğunu mu düşünüyorsun?
Lütfen bir kaç saniyeni ayır ve aşağıdaki form ile bize bildir
Mail Adresiniz:
Resim Doğrulama Kodu Kodu Yenile
HABERDAR OLMAK İÇİN MAİL BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright BeyazGazete.Com ' Tüm Hakları Saklıdır. Web sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir. Kaynakları beraberinde belirtilmiştir. Haberleri kopyalamayınız. Norm Yazılım
Ajanslar
yukarı