DİJİTAL İŞÇİLİK

Teknolojik ilerlemelerin hız kesmediği çağımızda yaşamımızı ilgilendiren tüm süreçler sürekli olarak bir değişim ve dönüşüm içerisindedir. Dijital çağ, bilgi çağı, post-modern çağ gibi birçok tanımlama kullanılan ve herkesin yeni bir çağ başladığına dair hem fikir olduğu bu çağın belirleyicisi şüphesiz teknoloji alanında yaşanan gelişmelerdir. Hayatımızın her alanına dahil olan dijital teknolojilerin iş gücü piyasasına da dahil olmasıyla tarihte birçok sömürünün öznesi olan emeğin yeni ekonomide varlığı dijital emek olarak güncel biçimini almıştır.

İş organizasyonu ile ilgili neredeyse tüm süreçlerin dijital teknolojiler sebebiyle değişikliğe uğraması, yeni iş modellerinin de ortaya çıkmasına yol açmıştır. Covid-19 Pandemisi kapsamında salgının bulaşma hızını azaltmak için ülkeler uzaktan dijital çalışmaya hızlı bir şekilde geçiş yapmış, böylelikle 2020 yılı tarihte yaşanan en geniş toplu uzaktan çalışmanın yapıldığı yıl olmuştur.

Küresel şirketler tarafından verimli olarak algılanan bu çalışma modeline geçiş, salgının seyri hafiflediğinde de birçok ülkede kalıcı hale getirilmiştir. Bu çalışma hemen her şeyin dijitalleştiği çağımızda dijitalleşmenin iş gücü piyasalarına etkisini, emeğin dijitalleşmesini ve yeni iş modeli olarak Türkiye ve Dünyada uzaktan çalışmadır.

Yeni teknolojilerin, süreçlerin ve yeteneklerin yaşamımızın her alanına entegre edilme durumunu ifade eden dijital dönüşüm kavramı, iş gücü piyasasını ve çalışma ilişkilerini etkileyerek iş dünyasını yeniden şekillendirmektedir. Verimliliği arttırmak için makineleşme anlamına gelen otomasyonun her alanda yaygınlaşması ile rutin işlerde artık insanlar yerine makineler kullanılmakta, iş hayatında yenilikçi,bilgiyi kullanabilen nitelikli iş gücüne duyulan ihtiyaç artmaktadır. Yakın gelecekte mavi yakalı çalışanların yerine robotların geçeceği, beyaz yakalı çalışanların yaptıkları birçok işin artık yapay zekâtarafından yapılacağı öngörülmekte ve iş gücü piyasasının ciddi boyutlarda değişeceği beklenmektedir.

Emeğin dijitalleşmesi sürecinde önemli bir nokta da son zamanlarda popülaritesi artan ve geleneksel mesai saatleri dışında çalışmaya olanak sağlayan esnek uzaktan çalışma modeli olmuştur. İşletmelerin maliyetlerini özellikle de sabit giderlerini önemli derecede azaltan uzaktan çalışma modeli, ayrıca farklı ülkelerden beyin göçü olmadan çalışmaya izin vermektedir. Algılanan fırsatlar ve faydalar günümüzde çok sayıda endüstriyel işletmelere dijital teknolojinin yenilikçi iş modelleri konusunda motivasyon sağlamaktadır. Nitekim başta gelişmiş ülkeler olmak üzere istihdam yapısı atipik istihdam yapısına göre değişmekte, kısmi çalışma ve uzaktan çalışma gibi istihdam şekilleri hızla yaygınlaşmaktadır.50 yılı aşkın süredir var olan uzaktan çalışma modeli Covid-19 salgını süresince bireylerin ve kurumların iş yaşamlarını sürdürebilmelerine imkân sağlayan bir çalışma sistemi olmuştur. Pandemi ile beraber bireyler, kurumlar ve toplumlar yeni yaşam stratejileri geliştirmeye çalışmışlar ve bu yaşam stratejilerden biri uzaktan çalışma modeli olmuştur. Zorunlu dijital dönüşümün etkisiyle uzaktan çalışma hayatın normali halini almakta, küresel ve çevresel şartlar göz önünde bulundurulduğunda doğal afet ya da salgın gibi herhangi bir kriz ortamında aksiyon alınmasını sağlayan, dijital dönüşüme uygun tüm sektörlerde uygulanmaya devam edeceği öngörülmektedir.