Haftanin Tarihine Bakis
Atatürk'e basögretmenlik unvani verilis tarihi olan 24 Kasim, 1981'den itibaren 'Ögretmenler Günü' olarak kutlaniyor Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Pasa'ya 24 Kasim 1934'te TBMM tarafindan 'Atatürk' soyadi verildi.
Millet Mekteplerinin 1928'deki açilis ve Atatürk'e basögretmenlik unvani verilis tarihi olan 24 Kasim, 1981'den bu yana Ögretmenler Günü olarak kutlaniyor.
Her ülkede farkli tarihlerin belirlendigi Ögretmenler Günü'nün Türkiye'de, Atatürk'e "basögretmen" unvani verilisinin yil dönümünde kutlanmasina, Büyük Önder'in 100. dogum yili olan 1981'de karar verildi.
- Büyük Önder'e Atatürk soyadi verildi
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal'e, 24 Kasim 1934'te kabul edilen kanunla "Atatürk" soyadi verildi.
Basbakan Ismet Pasa'nin kanun teklifiyle, Mustafa Kemal Pasa'ya "gerçekleri dile getiren en uygun, en güzel, en anlamli soyadinin verilmesi", Mecliste oy birligiyle alkislar arasinda kabul edildi.
TBMM'nin, Mustafa Kemal Pasa'ya "Atatürk" soyadi verilmesine iliskin oturumunu anlatan Anadolu Ajansinin haberi özetle söyleydi:
"Reis, kanun teklifinin heyeti umumiyesini okudu. Bundan sonra kürsüye gelen Ismet Pasa dedi ki: 'Arkadaslar, Büyük Önderimiz, Cumhur Reisimizin soyadi için kanun teklif ediyoruz. Düsündük ki Soyadi Kanunu tatbik olunurken Büyük Önder'in tasiyacagi adi tayin, Büyük Meclisin borcudur. Bu kanunla Atatürk adini teklif ediyoruz. Inaniyoruz ki Atatürk adiyla büyük Türk ulusu en büyük ogluna, en büyük saygili hitabini yapmis olacaktir.' (Alkislar)"
- Belli basli diger olaylar
22 Kasim
1332- Sair Asik Pasa öldü.
1617- Sultan I. Ahmet öldü; I. Mustafa tahta çikti.
1906- Öykü yazari Sait Faik Abasiyanik dogdu.
1906- SOS tehlike sinyali, Berlin'deki uluslararasi radyo telgraf konvansiyonunda kabul edildi.
1909- Istanbul'da, tip fakültesine bagli olarak "disçilik" egitimi veren yüksekokul açildi.
1948- II. Türkiye Iktisat Kongresi toplandi.
1950- Dünya Baris Konseyi, sair Nazim Hikmet'e, Ispanya'dan Pablo Picasso, Sili'den Pablo Neruda, ABD'dan Paul Robeson ve Polonya'dan Wanda Jakubowska ile beraber Uluslararasi Baris Ödülü verdi.
1962- Hükümetin davetlisi olarak Türkiye'yi ziyaret eden Kibris Cumhurbaskani Makarios'un gezisi olayli geçti.
1963- ABD Baskani John F. Kennedy, Dallas'ta suikastta öldü.
1968- Ankara'da Dr. Kemal Beyazit ve ekibi, ilk kalp naklini gerçeklestirdi. Mavis Karakurt adli hasta 18 saat yasayabildi.
1975- Monarsi Ispanya'ya geri döndü; Carlos Ispanya Krali oldu.
1976- Yazar Sevgi Soysal 40 yasinda öldü.
1982- Açikögretim uygulamasi basladi.
1982- Türkiye I. Pul Kongresi Ankara'da yapildi.
1983- TRT Genel Müdürü Macit Akman, "Yorgun Savasçi" filminin yaktirildigini açikladi.
2005- Atatürk'ün Nutuk'u orijinal metninden Rusça ve Yunancaya çevrildi.
2006- Dünya Ekonomik Forumu Türkiye Zirvesi Istanbul'da basladi.
2010- Kamboçya'da bir festivalde çikan izdihamda 345 kisi öldü, 440 kisi yaralandi.
2013- Karsilama ve ugurlama törenleri ile temel atma, açilis ve benzeri törenlerde kirmizi hali serilmesi uygulamasina son verilmesine iliskin genelge Resmi Gazete'de yayimlandi.
2013- Bilim adamlari, Güney Kutbu'nda dis uzaydan gelen ve evrenin kökenlerinin sirrini çözebilecek çok sayida nötrino buldu.
2015- Myanmar'in kuzeyindeki Kaçin eyaletinde bir yesim tasi madeninde meydana gelen heyelanda 113 kisi yasamini yitirdi, 100'den fazla kisi kayboldu.
2017- Eski Yugoslavya Uluslararasi Ceza Mahkemesi, eski Sirp Komutan Ratko Mladic hakkinda, 1995 yilinda Srebrenitsa soykiriminda 8 binden fazla Bosnali erkegin öldürülmesi suçu, insanliga karsi suç ve savas kanunlarini ihlal suçundan müebbet hapis cezasi verdi.
23 Kasim
1918- Fransiz generali Franchet d'Esperey, isgal ordulari komutani olarak Istanbul'a girdi. Beyaz ata binen d'Esperey'e, "bir kral gibi" tören yapilmasi tepki çekti.
1925- Surayi Devlet (Danistay) kanunu kabul edildi.
1936- Henry R. Luce tarafindan yayinlanan Life dergisinin ilk sayisi çikti.
1942- "Casablanca" filminin ilk gösterimi New York'ta yapildi.
1967- ABD Baskani Johnson'in Kibris Özel Temsilcisi Cyrus Vance, Kibris krizini görüsmek üzere Ankara'ya geldi. Daha sonra Türkiye'ye gelen BM Genel Sekreteri U. Thant'in özel temsilcisi Rolz Bennet ile Vance, temaslarindan sonuç alamayinca Atina'ya geçti.
1970- Türkiye'nin Ortak Pazar'a üyeligi için 22 yillik geçis dönemi öngören Katma Protokol, Brüksel'de imzalandi.
1976- Fransiz düsünür Andre Malraux öldü.
1985- DSP Genel Baskanligina Rahsan Ecevit seçildi.
1990- Prof. Dr. Tansu Çiller, DYP'den siyasete atildi.
1992- Türk tiyatrosunun önemli isimlerinden sanatçi Vasfi Riza Zobu 90 yasinda vefat etti.
2003- Çin'de yapilan Dünya Liseler Futbol Sampiyonasi'nda Trabzon Lisesi, ev sahibi ülke temsilcisini 1-0 yenerek ilk kez sampiyon oldu.
2011- Basbakan Erdogan, Dersim olaylariyla ilgili, "Eger devlet adina özür dilemek gerekiyorsa ve böyle bir literatür varsa ben özür dilerim ve diliyorum." dedi. Erdogan, Dersim olaylarina iliskin bazi belgeleri de açikladi.
2011- Türk Sanat Müzigi sanatçisi Sükran Ay, Istanbul'da 78 yasinda vefat etti.
2012- Misir Cumhurbaskani Muhammed Mursi'nin yeni anayasal düzenlemeler çerçevesinde aldigi kararlari protesto amaciyla ülke genelinde düzenlenen gösterilerde olaylar çikti.
2013 - Türkiye ile Misir arasinda büyükelçilerin karsilikli geri çagrilmasiyla diplomatik temsil düzeyi düsürüldü. Misir'in Kahire büyükelçisini gönderme kararina Türkiye ayni sekilde karsilik verdi.
2015- Türk siyasetinin önemli isimlerinden, hukukçu, eski Devlet Bakani Kamran Inan, 86 yasinda hayatini kaybetti.
2018- Eski basbakanlardan Necmettin Erbakan'in oglu Fatih Erbakan, Haci Bayram Camisi'nde kildigi cuma namazi sonrasi "Yeniden Refah Partisi" adiyla bir parti kurduklarini açikladi.
24 Kasim
1870- Türkiye'nin ilk mizah gazetesi "Diyojen" yayimlandi.
1927- Ankara'da, Heinrinck Krippel tarafindan yapilan Zafer Abidesi açildi.
1934- Cumhurbaskani Gazi Mustafa Kemal, Meclisten çikan kanunla "Atatürk" soyadini aldi.
1941- II. Dünya Savasi ortaminda; pasta ve unlu yiyeceklerin yapimi yasaklandi.
1961- BM, nükleer silah yasagini ABD'nin protestosuna karsin kabul etti.
1963- ABD Baskani John Kennedy'nin katil zanlisi Lee Harvey Oswald, Jack Ruby tarafindan öldürüldü.
1976- Van ve çevresinde, Çaldiran-Muradiye'de etkili olan 7,2 büyüklügündeki depremde 3 bin 840 kisi öldü.
1977- Yunanistan, Büyük Iskender'in babasi Kral II. Philip'in mezarinin bulundugunu açikladi.
1981- Millet Mekteplerinin 1928'deki açilis ve Atatürk'e basögretmenlik unvani verilis tarihi olan 24 Kasim, Ögretmenler Günü olarak kutlanmaya baslandi.
1988- Sürgünde Bagimsiz Filistin Devleti kuruldu.
1989- Hakkari'nin Yüksekova ilçesi Ikiyaka köyünde, çogu kadin ve çocuk olmak üzere 28 vatandas teröristlerce öldürüldü.
1991- Queen toplulugunun solisti Freddy Mercury, AIDS ile gelen zatürre yüzünden Londra'da öldü.
1996- ANAP Genel Baskani Mesut Yilmaz'a Budapeste'de Hilton Oteli lobisinde yumruklu saldirida bulunuldu.
2011- Sporda sike, spor alanlarina yasak madde sokma, hakaret içeren tezahüratta bulunma cezalarini azaltan yasa teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalasti.
2012- Uluslararasi Atletizm Federasyonlari Birligi, erkeklerde Jamaikali sprinter Usain Bolt'u, kadinlarda ABD'li sprinter Allyson Felix'i "Yilin Atleti" seçti.
2013- Anadolu Ajansi Amerika Bölge Direktörlügü New York Ofisi hizmete açildi.
2013- Iran ile BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi ve Almanya (5+1) arasinda, Iran'in nükleer programina iliskin müzakerelerde 6 aylik geçici anlasmaya varildi.
2015- Türkiye Cumhuriyeti'nin 64. Hükümeti kuruldu. Cumhurbaskani Erdogan, AK Parti Genel Baskani ve Basbakan Ahmet Davutoglu baskanliginda kurulan 64.Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ni onayladi.
2015- Suriye sinirinda Türk hava sahasini ihlal eden milliyeti bilinmeyen bir uçak, 10 kez ikaz edilmesine ragmen ihlale devam edince angajman kurallari çerçevesinde Hava Kuvvetleri Komutanligina ait iki F-16 uçagi tarafindan düsürüldü. Uçagin, Rusya'ya ait Su 24 tipi jet oldugu ortaya çikti.
2016- Avrupa Parlamentosu Türkiye'nin AB ile sürdürdügü müzakerelerin geçici süre ile dondurulmasini tavsiye eden ve hukuki baglayiciligi olmayan tasariyi 37'ye karsi 479 oyla kabul etti. 107 üye ise çekimser kaldi.
2017- Misir'in Aris kentinde Ravda Camisi'ne cuma namazi sirasinda terör örgütü DEAS üyesi 25-30 terörist tarafindan düzenlenen bombali ve silahli saldirida 310 kisi öldü, 128 kisi yaralandi. Saldiri nedeniyle Misir'da 3 gün, Türkiye'de de 1 gün milli yas ilan edildi.
25 Kasim
1893- Orhun Kitabeleri, Kopenhag Üniversitesi Genel Dil Bilimi Profesörü ve Danimarka Kraliyet Ilimler Akademisi üyesi Wilhelm Ludwig Thomsen tarafindan okundu. Thomsen, Orhun alfabesini çözdügünü, 15 Aralik 1893'te Danimarka Kraliyet Ilimler Akademisinde sundugu bildiriyle bilim dünyasina açikladi.
1925- Sapka giyilmesi konusundaki kanun, TBMM'de kabul edildi. Kanun, 28 Kasim'da yürürlüge girdi.
1958- Ahmet Adnan Saygun'un besteledigi Yunus Emre Oratoryosu, BM'nin yeni çalisma dönemi dolayisiyla New York'ta seslendirildi.
1967- ABD Baskani Johnson'un Kibris Özel Temsilcisi Cyrus Vance, Atina'nin önerilerini Ankara'ya getirdi. NATO Genel Sekreteri Brosio da arabuluculuk için Ankara'ya geldi. BM Güvenlik Konseyi, savastan kaçinilmasi çagrisi yapti.
1973- Yunanistan'daki ayaklanmalar sonunda Basbakan Georgios Papadopulos, cunta tarafindan devrildi.
1979- Abdi Ipekçi cinayeti sanigi Mehmet Ali Agca, Kartal Maltepe Askeri Ceza ve Tutukevi'nden kaçti.
1998- 55. Hükümet, gensoruyla düsürüldü. Devlet Bakani Günes Taner'in bakanlik görevi sona erdi. Basbakan Mesut Yilmaz, istifasini Cumhurbaskani Süleyman Demirel'e sundu.
1999- Yargitay 9. Ceza Dairesi, terör örgütünün elebasi Abdullah Öcalan hakkinda verilen ölüm cezasini onadi.
2011- Türkiye, Kadinlara Yönelik Siddet ve Aile Içi Siddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Iliskin Avrupa Konseyi Sözlesmesi'ni parlamentosunda onaylayan ilk ülke oldu.
2013- Endonezya'nin batisinda Sinabung yanardagi güçlü patlamalarla kül ve lav püskürttü.
2013- Türkiye, Birlesmis Milletler Uluslararasi Denizcilik Örgütünün (IMO) daimi temsilcisi olarak 2013-2015 dönemi için Genel Kurul Baskanligina seçildi.
2016- Halep'te muhaliflerin bulundugu bölgelere düzenlenen saldirilarda 59 kisi yasamini yitirdi, 137 kisi yaralandi.
2016- Küba devriminin lideri ve eski Devlet Baskani Fidel Castro, 90 yasinda öldü. 1976-2008 arasinda devlet baskani olarak Küba'yi yöneten Castro görevini 2008'de kardesi Raul Castro'ya devretmisti.
2018- AB üyesi 27 ülke lideri, Brexit anlasmasini ve Ingiltere ile gelecekteki iliskileri belirleyecek siyasi deklarasyon belgesini onayladi.
2019- Haluk Bilginer, 47. Uluslararasi Emmy Ödülleri'nde Sahsiyet dizisindeki performansiyla en iyi erkek oyuncu seçildi.
2020- Arjantinli efsane futbolcu Diego Armando Maradona 60 yasinda hayatini kaybetti.
26 Kasim
1548- Kanuni Sultan Süleyman komutasindaki Osmanli ordusu, Halep'e girdi.
1812- Napolyon Bonapart komutasindaki Fransiz ordusu, büyük kayba ugrayarak Rusya topraklarini terk etmek zorunda kaldi.
1926- Türkiye'nin ilk seker fabrikasi, Alpullu'da faaliyete geçti.
1934- Atatürk'ün önerisiyle Ismet Pasa'ya, "Inönü" soyadi verildi.
1934- Lakap ve unvanlar kaldirildi. Kanunla "aga, haci, hafiz, hoca, molla, efendi, bey, beyefendi, pasa, hanim, hanimefendi, hazretleri" gibi lakap ve unvanlar kaldirildi, bütün yurttaslarin, kadin, erkek kanun karsisinda ve resmi belgelerde yalniz adlariyla anilacagi hükmü getirildi.
1935- Afyon-Isparta demir yolu açildi.
1943- Tosya ve Ladik'te 7,2 büyüklügündeki depremde 2 bin 824 kisi öldü.
1947- Eski milli egitim bakanlarindan, Köy Enstitülerinin baslangici sayilan okullari kuran Saffet Arikan öldü.
1954- Kapaliçarsi'daki yanginda 1394 dükkan harap oldu. Çarsi yanindaki 3 han ve birkaç bina büyük hasar gördü.
1986- Eski Disisleri Bakanlarindan Prof. Dr. Gündüz Ökçün öldü.
1993- Almanya, PKK'yi terör örgütü ilan ederek bütün yan kuruluslariyla birlikte kapatti.
1996- Basbakan Yardimcisi ve Disisleri Bakani Tansu Çiller, Susurluk kazasindan söz ederken "Devlet ugruna kursun atan da yiyen de sereflidir." dedi.
2013- Özellestirme Idaresi Baskanligi, Milli Piyango Idaresine ait sans oyunlarinin 10 yillik lisans verilmesi suretiyle özellestirilmesi için ihaleye çikti.
2016- Rusya'nin Saint Petersburg kentinde yapilan Dünya Gençler Boks Sampiyonasi'nda 64 kiloda Tugrulhan Erdemir altin madalya kazandi.
2017- Dünya 23 Yas Alti Güres Sampiyonasi 21-26 Kasim'da Polonya'nin Bydgoszcz kentinde yapildi. Türk sporcular, 3 altin ve 5 gümüs madalya kazandi.
2018- NASA'nin sismik inceleme araci "InSight" Mars yüzeyine indi.
2018- ABD'den 25 Kasim'da Türkiye'ye getirilen Çingene Kizi mozaiginin 1960'li yillarda yurt disina kaçirilan parçalari, THY'ye ait uçakla Gaziantep'e gönderildi.
2018- Istanbul Sancaktepe'de askeri helikopterin bir mahalleye düsmesi sonucu 4 asker sehit oldu, 1 asker yaralandi.
2020- FETÖ'nün darbe girisimi sirasinda komuta merkezi olarak kullanilan Akinci Üssü'ndeki eylemlere iliskin, örgütün "sivil imamlar"i ile Ankara'ya bomba yagdiran pilotlarin da yargilandigi davada, 291 sanik en az bir kez agirlastirilmis müebbet hapse çarptirilirken, 70 sanik bütün suçlamalardan beraat etti.
27 Kasim
1526- Kanuni Sultan Süleyman, Avusturya seferine çikti.
1780- Divan Edebiyati'nin kadin sairi Fitnat Hanim Istanbul'da öldü.
1895- Fransiz romanci Alexandre Dumas 71 yasinda öldü.
1919- Bulgaristan, Müttefikler ile baris anlasmasi imzaladi.
1942- Alman ordulari, Toulon Limani'na girerken buradaki Fransiz donanmasi kendini yok etti.
1947- Istanbul Inönü Stadyumu açildi.
1950- Kore'de Kunuri Savasi basladi.
1967- ABD Baskani Johnson'un Kibris Özel Temsilcisi Cyrus Vance, üçüncü kez Ankara'ya gelerek Disisleri Bakani Ihsan Sabri Çaglayangil ile görüstükten sonra Türkiye'nin yeni önerilerini götürdü. Yunan cuntasindan kesin cevabini vermesi istendi.
1970- Istanbul Kültür Sarayi yandi.
1994- Bestekar, edebiyatçi, gazeteci, yazar ve 1983-1987'de Halkçi Partiden milletvekili olan Rüstü Sardag öldü.
2012- Milli Egitim Bakanligina bagli okullarda, belirli kosullarda ögrencilerin kilik kiyafetlerinin serbest olmasina iliskin yönetmelik Resmi Gazete'de yayimlandi.
2012- Kamu Basdenetçiligine eski Yargitay Üyesi Mehmet Nihat Ömeroglu seçildi.
2013- Türkiye Spor Yazarlari Dernegi eski baskanlarindan Necmi Tanyolaç, 85 yasinda Istanbul'da vefat etti.
2015- Anadolu 9. Sulh Ceza Hakimliginin karari dogrultusunda, Kaynak Holding'e bagli oldugu tespit edilen 12 sirkete de kayyum atandi.
2016- Terör örgütü KCK'nin sözde "Türkiye sorumlusu" Sara Aktas, Istanbul Atatürk Havalimani'nda yurt disina çikmak isterken yakalandi.
2016- Uganda güvenlik güçleri ile Rwenzururu Kralligi'na mensup silahli güçler arasinda çikan çatismada 54 kisi hayatini kaybetti.
2017- FETÖ'nün para kasasi olarak bilinen is adami Memduh Çikmaz, MIT operasyonuyla Sudan'dan Türkiye'ye getirildi.
28 Kasim
1912- Arnavutluk bagimsizligini ilan etti.
1920- Mehmet Akif (Ersoy) ve Esref Edip "Sebilü'r-Resad" dergisini Kastamonu'da çikarmaya basladi.
1924- Futbolda ilk Fenerbahçe-Besiktas maçinda Fenerbahçe, rakibini 2-0 yendi.
1928- Ilk kadin avukat Beyhan Hanim, Istanbul 1. Ticaret Mahkemesinde bir kadin sanigi savundu.
1934- Hakimiyeti Milliye gazetesi "Ulus" adiyla çikmaya basladi.
1935- Bursa'da Merinos Fabrikasi ile Gemlik'te Suni Ipek Fabrikasinin temeli atildi.
1936- Eregli Kömür Sirketinin hükümetçe satin alinmasina dair Ankara'da sözlesme imzalandi.
1938- Atatürk'ün vasiyetnamesi açildi. Atatürk, vasiyetinde, parasinin nemasindan yakinlarina, manevi evlatlarina aylik, Inönü'nün çocuklarina yüksekögrenim ödenegi baglanmasi kosuluyla parasini ve Çankaya'daki mülkünü CHP'ye birakti. Nemadan kalacak miktarin her yil Türk Dil ve Tarih kurumlarinca paylasilmasini istedi.
1940- Ikinci Dünya Savasi ortaminda 500 kilogramdan fazla tahil stoklarina Ticaret Bakanliginca el konulmasi kararlastirildi.
1943- Churchill, Stalin ve Roosevelt, Tahran'da bir araya geldi.
1951- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kabul edildi. Kanun, 1 Ocak 1952'de yürürlüge girdi.
1961- Fenerbahçe'nin milli futbolcusu Can Bartu, Italya'nin Fiorentina takimina transfer oldu. Bartu, 11 Temmuz'da Lazio takimiyla anlasmis ancak askerligi nedeniyle bu transfer gerçeklesememisti.
1967- NATO Genel Sekreteri Brosio Ankara'da Disisleri Bakani Ihsan Sabri Çaglayangil ile görüstü ve Atina'ya geçti. Türk jetleri Kibris üzerinde uyari uçuslari yapti.
1979- Vatikan Devlet Baskani Papa 2. Jean Paul resmi ziyaret için Türkiye'ye geldi.
1995- Yahudi asilli is adami Nesim Malki, Bursa'da ugradigi silahli saldirida öldü.
2002- Abdullah Gül baskanliginda kurulan 58. Hükümet güvenoyu aldi.
2002- Türk siirinin büyük ustalarindan, "Garip" siir akiminin yasayan son temsilcisi Melih Cevdet Anday, Istanbul'da 87 yasinda vefat etti.
2006- Papa 16. Benediktus, Cumhurbaskani Ahmet Necdet Sezer'in davetlisi olarak Türkiye'ye geldi.
2008- Cep telefonu kullanicilarina yeni iletisim olanaklari saglayacak üçüncü nesil mobil iletisim sistemleri (3G) ihalesi Ankara'da yapildi.
2011- Türkiye'de dügün, cenaze, asker ugurlama gibi toplumsal olaylarda geleneksel olarak ikram edilen keskek, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne alindi.
2015- Diyarbakir'in Sur ilçesinde 2 polisin sehit oldugu terör saldirisinin ardindan çikan çatismada Diyarbakir Barosu Baskani Tahir Elçi hayatini kaybetti.
2017- BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura, Esed rejiminin yogun saldirilarini sürdürdügü Dogu Guta'da ateskes ilan edildigini duyurdu.
2018- "Dede Korkut " UNESCO Insanligin Somut Olmayan Kültür Mirasi Listesi'ne oy birligiyle kabul edildi.
2020- Kadin Ritmik Cimnastik Grup Milli Takimi, "3 çember 2 labut" aletinde Avrupa sampiyonu oldu.
Kaynak: AA
Her ülkede farkli tarihlerin belirlendigi Ögretmenler Günü'nün Türkiye'de, Atatürk'e "basögretmen" unvani verilisinin yil dönümünde kutlanmasina, Büyük Önder'in 100. dogum yili olan 1981'de karar verildi.
- Büyük Önder'e Atatürk soyadi verildi
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal'e, 24 Kasim 1934'te kabul edilen kanunla "Atatürk" soyadi verildi.
Basbakan Ismet Pasa'nin kanun teklifiyle, Mustafa Kemal Pasa'ya "gerçekleri dile getiren en uygun, en güzel, en anlamli soyadinin verilmesi", Mecliste oy birligiyle alkislar arasinda kabul edildi.
TBMM'nin, Mustafa Kemal Pasa'ya "Atatürk" soyadi verilmesine iliskin oturumunu anlatan Anadolu Ajansinin haberi özetle söyleydi:
"Reis, kanun teklifinin heyeti umumiyesini okudu. Bundan sonra kürsüye gelen Ismet Pasa dedi ki: 'Arkadaslar, Büyük Önderimiz, Cumhur Reisimizin soyadi için kanun teklif ediyoruz. Düsündük ki Soyadi Kanunu tatbik olunurken Büyük Önder'in tasiyacagi adi tayin, Büyük Meclisin borcudur. Bu kanunla Atatürk adini teklif ediyoruz. Inaniyoruz ki Atatürk adiyla büyük Türk ulusu en büyük ogluna, en büyük saygili hitabini yapmis olacaktir.' (Alkislar)"
- Belli basli diger olaylar
22 Kasim
1332- Sair Asik Pasa öldü.
1617- Sultan I. Ahmet öldü; I. Mustafa tahta çikti.
1906- Öykü yazari Sait Faik Abasiyanik dogdu.
1906- SOS tehlike sinyali, Berlin'deki uluslararasi radyo telgraf konvansiyonunda kabul edildi.
1909- Istanbul'da, tip fakültesine bagli olarak "disçilik" egitimi veren yüksekokul açildi.
1948- II. Türkiye Iktisat Kongresi toplandi.
1950- Dünya Baris Konseyi, sair Nazim Hikmet'e, Ispanya'dan Pablo Picasso, Sili'den Pablo Neruda, ABD'dan Paul Robeson ve Polonya'dan Wanda Jakubowska ile beraber Uluslararasi Baris Ödülü verdi.
1962- Hükümetin davetlisi olarak Türkiye'yi ziyaret eden Kibris Cumhurbaskani Makarios'un gezisi olayli geçti.
1963- ABD Baskani John F. Kennedy, Dallas'ta suikastta öldü.
1968- Ankara'da Dr. Kemal Beyazit ve ekibi, ilk kalp naklini gerçeklestirdi. Mavis Karakurt adli hasta 18 saat yasayabildi.
1975- Monarsi Ispanya'ya geri döndü; Carlos Ispanya Krali oldu.
1976- Yazar Sevgi Soysal 40 yasinda öldü.
1982- Açikögretim uygulamasi basladi.
1982- Türkiye I. Pul Kongresi Ankara'da yapildi.
1983- TRT Genel Müdürü Macit Akman, "Yorgun Savasçi" filminin yaktirildigini açikladi.
2005- Atatürk'ün Nutuk'u orijinal metninden Rusça ve Yunancaya çevrildi.
2006- Dünya Ekonomik Forumu Türkiye Zirvesi Istanbul'da basladi.
2010- Kamboçya'da bir festivalde çikan izdihamda 345 kisi öldü, 440 kisi yaralandi.
2013- Karsilama ve ugurlama törenleri ile temel atma, açilis ve benzeri törenlerde kirmizi hali serilmesi uygulamasina son verilmesine iliskin genelge Resmi Gazete'de yayimlandi.
2013- Bilim adamlari, Güney Kutbu'nda dis uzaydan gelen ve evrenin kökenlerinin sirrini çözebilecek çok sayida nötrino buldu.
2015- Myanmar'in kuzeyindeki Kaçin eyaletinde bir yesim tasi madeninde meydana gelen heyelanda 113 kisi yasamini yitirdi, 100'den fazla kisi kayboldu.
2017- Eski Yugoslavya Uluslararasi Ceza Mahkemesi, eski Sirp Komutan Ratko Mladic hakkinda, 1995 yilinda Srebrenitsa soykiriminda 8 binden fazla Bosnali erkegin öldürülmesi suçu, insanliga karsi suç ve savas kanunlarini ihlal suçundan müebbet hapis cezasi verdi.
23 Kasim
1918- Fransiz generali Franchet d'Esperey, isgal ordulari komutani olarak Istanbul'a girdi. Beyaz ata binen d'Esperey'e, "bir kral gibi" tören yapilmasi tepki çekti.
1925- Surayi Devlet (Danistay) kanunu kabul edildi.
1936- Henry R. Luce tarafindan yayinlanan Life dergisinin ilk sayisi çikti.
1942- "Casablanca" filminin ilk gösterimi New York'ta yapildi.
1967- ABD Baskani Johnson'in Kibris Özel Temsilcisi Cyrus Vance, Kibris krizini görüsmek üzere Ankara'ya geldi. Daha sonra Türkiye'ye gelen BM Genel Sekreteri U. Thant'in özel temsilcisi Rolz Bennet ile Vance, temaslarindan sonuç alamayinca Atina'ya geçti.
1970- Türkiye'nin Ortak Pazar'a üyeligi için 22 yillik geçis dönemi öngören Katma Protokol, Brüksel'de imzalandi.
1976- Fransiz düsünür Andre Malraux öldü.
1985- DSP Genel Baskanligina Rahsan Ecevit seçildi.
1990- Prof. Dr. Tansu Çiller, DYP'den siyasete atildi.
1992- Türk tiyatrosunun önemli isimlerinden sanatçi Vasfi Riza Zobu 90 yasinda vefat etti.
2003- Çin'de yapilan Dünya Liseler Futbol Sampiyonasi'nda Trabzon Lisesi, ev sahibi ülke temsilcisini 1-0 yenerek ilk kez sampiyon oldu.
2011- Basbakan Erdogan, Dersim olaylariyla ilgili, "Eger devlet adina özür dilemek gerekiyorsa ve böyle bir literatür varsa ben özür dilerim ve diliyorum." dedi. Erdogan, Dersim olaylarina iliskin bazi belgeleri de açikladi.
2011- Türk Sanat Müzigi sanatçisi Sükran Ay, Istanbul'da 78 yasinda vefat etti.
2012- Misir Cumhurbaskani Muhammed Mursi'nin yeni anayasal düzenlemeler çerçevesinde aldigi kararlari protesto amaciyla ülke genelinde düzenlenen gösterilerde olaylar çikti.
2013 - Türkiye ile Misir arasinda büyükelçilerin karsilikli geri çagrilmasiyla diplomatik temsil düzeyi düsürüldü. Misir'in Kahire büyükelçisini gönderme kararina Türkiye ayni sekilde karsilik verdi.
2015- Türk siyasetinin önemli isimlerinden, hukukçu, eski Devlet Bakani Kamran Inan, 86 yasinda hayatini kaybetti.
2018- Eski basbakanlardan Necmettin Erbakan'in oglu Fatih Erbakan, Haci Bayram Camisi'nde kildigi cuma namazi sonrasi "Yeniden Refah Partisi" adiyla bir parti kurduklarini açikladi.
24 Kasim
1870- Türkiye'nin ilk mizah gazetesi "Diyojen" yayimlandi.
1927- Ankara'da, Heinrinck Krippel tarafindan yapilan Zafer Abidesi açildi.
1934- Cumhurbaskani Gazi Mustafa Kemal, Meclisten çikan kanunla "Atatürk" soyadini aldi.
1941- II. Dünya Savasi ortaminda; pasta ve unlu yiyeceklerin yapimi yasaklandi.
1961- BM, nükleer silah yasagini ABD'nin protestosuna karsin kabul etti.
1963- ABD Baskani John Kennedy'nin katil zanlisi Lee Harvey Oswald, Jack Ruby tarafindan öldürüldü.
1976- Van ve çevresinde, Çaldiran-Muradiye'de etkili olan 7,2 büyüklügündeki depremde 3 bin 840 kisi öldü.
1977- Yunanistan, Büyük Iskender'in babasi Kral II. Philip'in mezarinin bulundugunu açikladi.
1981- Millet Mekteplerinin 1928'deki açilis ve Atatürk'e basögretmenlik unvani verilis tarihi olan 24 Kasim, Ögretmenler Günü olarak kutlanmaya baslandi.
1988- Sürgünde Bagimsiz Filistin Devleti kuruldu.
1989- Hakkari'nin Yüksekova ilçesi Ikiyaka köyünde, çogu kadin ve çocuk olmak üzere 28 vatandas teröristlerce öldürüldü.
1991- Queen toplulugunun solisti Freddy Mercury, AIDS ile gelen zatürre yüzünden Londra'da öldü.
1996- ANAP Genel Baskani Mesut Yilmaz'a Budapeste'de Hilton Oteli lobisinde yumruklu saldirida bulunuldu.
2011- Sporda sike, spor alanlarina yasak madde sokma, hakaret içeren tezahüratta bulunma cezalarini azaltan yasa teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalasti.
2012- Uluslararasi Atletizm Federasyonlari Birligi, erkeklerde Jamaikali sprinter Usain Bolt'u, kadinlarda ABD'li sprinter Allyson Felix'i "Yilin Atleti" seçti.
2013- Anadolu Ajansi Amerika Bölge Direktörlügü New York Ofisi hizmete açildi.
2013- Iran ile BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi ve Almanya (5+1) arasinda, Iran'in nükleer programina iliskin müzakerelerde 6 aylik geçici anlasmaya varildi.
2015- Türkiye Cumhuriyeti'nin 64. Hükümeti kuruldu. Cumhurbaskani Erdogan, AK Parti Genel Baskani ve Basbakan Ahmet Davutoglu baskanliginda kurulan 64.Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ni onayladi.
2015- Suriye sinirinda Türk hava sahasini ihlal eden milliyeti bilinmeyen bir uçak, 10 kez ikaz edilmesine ragmen ihlale devam edince angajman kurallari çerçevesinde Hava Kuvvetleri Komutanligina ait iki F-16 uçagi tarafindan düsürüldü. Uçagin, Rusya'ya ait Su 24 tipi jet oldugu ortaya çikti.
2016- Avrupa Parlamentosu Türkiye'nin AB ile sürdürdügü müzakerelerin geçici süre ile dondurulmasini tavsiye eden ve hukuki baglayiciligi olmayan tasariyi 37'ye karsi 479 oyla kabul etti. 107 üye ise çekimser kaldi.
2017- Misir'in Aris kentinde Ravda Camisi'ne cuma namazi sirasinda terör örgütü DEAS üyesi 25-30 terörist tarafindan düzenlenen bombali ve silahli saldirida 310 kisi öldü, 128 kisi yaralandi. Saldiri nedeniyle Misir'da 3 gün, Türkiye'de de 1 gün milli yas ilan edildi.
25 Kasim
1893- Orhun Kitabeleri, Kopenhag Üniversitesi Genel Dil Bilimi Profesörü ve Danimarka Kraliyet Ilimler Akademisi üyesi Wilhelm Ludwig Thomsen tarafindan okundu. Thomsen, Orhun alfabesini çözdügünü, 15 Aralik 1893'te Danimarka Kraliyet Ilimler Akademisinde sundugu bildiriyle bilim dünyasina açikladi.
1925- Sapka giyilmesi konusundaki kanun, TBMM'de kabul edildi. Kanun, 28 Kasim'da yürürlüge girdi.
1958- Ahmet Adnan Saygun'un besteledigi Yunus Emre Oratoryosu, BM'nin yeni çalisma dönemi dolayisiyla New York'ta seslendirildi.
1967- ABD Baskani Johnson'un Kibris Özel Temsilcisi Cyrus Vance, Atina'nin önerilerini Ankara'ya getirdi. NATO Genel Sekreteri Brosio da arabuluculuk için Ankara'ya geldi. BM Güvenlik Konseyi, savastan kaçinilmasi çagrisi yapti.
1973- Yunanistan'daki ayaklanmalar sonunda Basbakan Georgios Papadopulos, cunta tarafindan devrildi.
1979- Abdi Ipekçi cinayeti sanigi Mehmet Ali Agca, Kartal Maltepe Askeri Ceza ve Tutukevi'nden kaçti.
1998- 55. Hükümet, gensoruyla düsürüldü. Devlet Bakani Günes Taner'in bakanlik görevi sona erdi. Basbakan Mesut Yilmaz, istifasini Cumhurbaskani Süleyman Demirel'e sundu.
1999- Yargitay 9. Ceza Dairesi, terör örgütünün elebasi Abdullah Öcalan hakkinda verilen ölüm cezasini onadi.
2011- Türkiye, Kadinlara Yönelik Siddet ve Aile Içi Siddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Iliskin Avrupa Konseyi Sözlesmesi'ni parlamentosunda onaylayan ilk ülke oldu.
2013- Endonezya'nin batisinda Sinabung yanardagi güçlü patlamalarla kül ve lav püskürttü.
2013- Türkiye, Birlesmis Milletler Uluslararasi Denizcilik Örgütünün (IMO) daimi temsilcisi olarak 2013-2015 dönemi için Genel Kurul Baskanligina seçildi.
2016- Halep'te muhaliflerin bulundugu bölgelere düzenlenen saldirilarda 59 kisi yasamini yitirdi, 137 kisi yaralandi.
2016- Küba devriminin lideri ve eski Devlet Baskani Fidel Castro, 90 yasinda öldü. 1976-2008 arasinda devlet baskani olarak Küba'yi yöneten Castro görevini 2008'de kardesi Raul Castro'ya devretmisti.
2018- AB üyesi 27 ülke lideri, Brexit anlasmasini ve Ingiltere ile gelecekteki iliskileri belirleyecek siyasi deklarasyon belgesini onayladi.
2019- Haluk Bilginer, 47. Uluslararasi Emmy Ödülleri'nde Sahsiyet dizisindeki performansiyla en iyi erkek oyuncu seçildi.
2020- Arjantinli efsane futbolcu Diego Armando Maradona 60 yasinda hayatini kaybetti.
26 Kasim
1548- Kanuni Sultan Süleyman komutasindaki Osmanli ordusu, Halep'e girdi.
1812- Napolyon Bonapart komutasindaki Fransiz ordusu, büyük kayba ugrayarak Rusya topraklarini terk etmek zorunda kaldi.
1926- Türkiye'nin ilk seker fabrikasi, Alpullu'da faaliyete geçti.
1934- Atatürk'ün önerisiyle Ismet Pasa'ya, "Inönü" soyadi verildi.
1934- Lakap ve unvanlar kaldirildi. Kanunla "aga, haci, hafiz, hoca, molla, efendi, bey, beyefendi, pasa, hanim, hanimefendi, hazretleri" gibi lakap ve unvanlar kaldirildi, bütün yurttaslarin, kadin, erkek kanun karsisinda ve resmi belgelerde yalniz adlariyla anilacagi hükmü getirildi.
1935- Afyon-Isparta demir yolu açildi.
1943- Tosya ve Ladik'te 7,2 büyüklügündeki depremde 2 bin 824 kisi öldü.
1947- Eski milli egitim bakanlarindan, Köy Enstitülerinin baslangici sayilan okullari kuran Saffet Arikan öldü.
1954- Kapaliçarsi'daki yanginda 1394 dükkan harap oldu. Çarsi yanindaki 3 han ve birkaç bina büyük hasar gördü.
1986- Eski Disisleri Bakanlarindan Prof. Dr. Gündüz Ökçün öldü.
1993- Almanya, PKK'yi terör örgütü ilan ederek bütün yan kuruluslariyla birlikte kapatti.
1996- Basbakan Yardimcisi ve Disisleri Bakani Tansu Çiller, Susurluk kazasindan söz ederken "Devlet ugruna kursun atan da yiyen de sereflidir." dedi.
2013- Özellestirme Idaresi Baskanligi, Milli Piyango Idaresine ait sans oyunlarinin 10 yillik lisans verilmesi suretiyle özellestirilmesi için ihaleye çikti.
2016- Rusya'nin Saint Petersburg kentinde yapilan Dünya Gençler Boks Sampiyonasi'nda 64 kiloda Tugrulhan Erdemir altin madalya kazandi.
2017- Dünya 23 Yas Alti Güres Sampiyonasi 21-26 Kasim'da Polonya'nin Bydgoszcz kentinde yapildi. Türk sporcular, 3 altin ve 5 gümüs madalya kazandi.
2018- NASA'nin sismik inceleme araci "InSight" Mars yüzeyine indi.
2018- ABD'den 25 Kasim'da Türkiye'ye getirilen Çingene Kizi mozaiginin 1960'li yillarda yurt disina kaçirilan parçalari, THY'ye ait uçakla Gaziantep'e gönderildi.
2018- Istanbul Sancaktepe'de askeri helikopterin bir mahalleye düsmesi sonucu 4 asker sehit oldu, 1 asker yaralandi.
2020- FETÖ'nün darbe girisimi sirasinda komuta merkezi olarak kullanilan Akinci Üssü'ndeki eylemlere iliskin, örgütün "sivil imamlar"i ile Ankara'ya bomba yagdiran pilotlarin da yargilandigi davada, 291 sanik en az bir kez agirlastirilmis müebbet hapse çarptirilirken, 70 sanik bütün suçlamalardan beraat etti.
27 Kasim
1526- Kanuni Sultan Süleyman, Avusturya seferine çikti.
1780- Divan Edebiyati'nin kadin sairi Fitnat Hanim Istanbul'da öldü.
1895- Fransiz romanci Alexandre Dumas 71 yasinda öldü.
1919- Bulgaristan, Müttefikler ile baris anlasmasi imzaladi.
1942- Alman ordulari, Toulon Limani'na girerken buradaki Fransiz donanmasi kendini yok etti.
1947- Istanbul Inönü Stadyumu açildi.
1950- Kore'de Kunuri Savasi basladi.
1967- ABD Baskani Johnson'un Kibris Özel Temsilcisi Cyrus Vance, üçüncü kez Ankara'ya gelerek Disisleri Bakani Ihsan Sabri Çaglayangil ile görüstükten sonra Türkiye'nin yeni önerilerini götürdü. Yunan cuntasindan kesin cevabini vermesi istendi.
1970- Istanbul Kültür Sarayi yandi.
1994- Bestekar, edebiyatçi, gazeteci, yazar ve 1983-1987'de Halkçi Partiden milletvekili olan Rüstü Sardag öldü.
2012- Milli Egitim Bakanligina bagli okullarda, belirli kosullarda ögrencilerin kilik kiyafetlerinin serbest olmasina iliskin yönetmelik Resmi Gazete'de yayimlandi.
2012- Kamu Basdenetçiligine eski Yargitay Üyesi Mehmet Nihat Ömeroglu seçildi.
2013- Türkiye Spor Yazarlari Dernegi eski baskanlarindan Necmi Tanyolaç, 85 yasinda Istanbul'da vefat etti.
2015- Anadolu 9. Sulh Ceza Hakimliginin karari dogrultusunda, Kaynak Holding'e bagli oldugu tespit edilen 12 sirkete de kayyum atandi.
2016- Terör örgütü KCK'nin sözde "Türkiye sorumlusu" Sara Aktas, Istanbul Atatürk Havalimani'nda yurt disina çikmak isterken yakalandi.
2016- Uganda güvenlik güçleri ile Rwenzururu Kralligi'na mensup silahli güçler arasinda çikan çatismada 54 kisi hayatini kaybetti.
2017- FETÖ'nün para kasasi olarak bilinen is adami Memduh Çikmaz, MIT operasyonuyla Sudan'dan Türkiye'ye getirildi.
28 Kasim
1912- Arnavutluk bagimsizligini ilan etti.
1920- Mehmet Akif (Ersoy) ve Esref Edip "Sebilü'r-Resad" dergisini Kastamonu'da çikarmaya basladi.
1924- Futbolda ilk Fenerbahçe-Besiktas maçinda Fenerbahçe, rakibini 2-0 yendi.
1928- Ilk kadin avukat Beyhan Hanim, Istanbul 1. Ticaret Mahkemesinde bir kadin sanigi savundu.
1934- Hakimiyeti Milliye gazetesi "Ulus" adiyla çikmaya basladi.
1935- Bursa'da Merinos Fabrikasi ile Gemlik'te Suni Ipek Fabrikasinin temeli atildi.
1936- Eregli Kömür Sirketinin hükümetçe satin alinmasina dair Ankara'da sözlesme imzalandi.
1938- Atatürk'ün vasiyetnamesi açildi. Atatürk, vasiyetinde, parasinin nemasindan yakinlarina, manevi evlatlarina aylik, Inönü'nün çocuklarina yüksekögrenim ödenegi baglanmasi kosuluyla parasini ve Çankaya'daki mülkünü CHP'ye birakti. Nemadan kalacak miktarin her yil Türk Dil ve Tarih kurumlarinca paylasilmasini istedi.
1940- Ikinci Dünya Savasi ortaminda 500 kilogramdan fazla tahil stoklarina Ticaret Bakanliginca el konulmasi kararlastirildi.
1943- Churchill, Stalin ve Roosevelt, Tahran'da bir araya geldi.
1951- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kabul edildi. Kanun, 1 Ocak 1952'de yürürlüge girdi.
1961- Fenerbahçe'nin milli futbolcusu Can Bartu, Italya'nin Fiorentina takimina transfer oldu. Bartu, 11 Temmuz'da Lazio takimiyla anlasmis ancak askerligi nedeniyle bu transfer gerçeklesememisti.
1967- NATO Genel Sekreteri Brosio Ankara'da Disisleri Bakani Ihsan Sabri Çaglayangil ile görüstü ve Atina'ya geçti. Türk jetleri Kibris üzerinde uyari uçuslari yapti.
1979- Vatikan Devlet Baskani Papa 2. Jean Paul resmi ziyaret için Türkiye'ye geldi.
1995- Yahudi asilli is adami Nesim Malki, Bursa'da ugradigi silahli saldirida öldü.
2002- Abdullah Gül baskanliginda kurulan 58. Hükümet güvenoyu aldi.
2002- Türk siirinin büyük ustalarindan, "Garip" siir akiminin yasayan son temsilcisi Melih Cevdet Anday, Istanbul'da 87 yasinda vefat etti.
2006- Papa 16. Benediktus, Cumhurbaskani Ahmet Necdet Sezer'in davetlisi olarak Türkiye'ye geldi.
2008- Cep telefonu kullanicilarina yeni iletisim olanaklari saglayacak üçüncü nesil mobil iletisim sistemleri (3G) ihalesi Ankara'da yapildi.
2011- Türkiye'de dügün, cenaze, asker ugurlama gibi toplumsal olaylarda geleneksel olarak ikram edilen keskek, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne alindi.
2015- Diyarbakir'in Sur ilçesinde 2 polisin sehit oldugu terör saldirisinin ardindan çikan çatismada Diyarbakir Barosu Baskani Tahir Elçi hayatini kaybetti.
2017- BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura, Esed rejiminin yogun saldirilarini sürdürdügü Dogu Guta'da ateskes ilan edildigini duyurdu.
2018- "Dede Korkut " UNESCO Insanligin Somut Olmayan Kültür Mirasi Listesi'ne oy birligiyle kabul edildi.
2020- Kadin Ritmik Cimnastik Grup Milli Takimi, "3 çember 2 labut" aletinde Avrupa sampiyonu oldu.