Türk Tarihinde Kurt Sembolü

Atatürk Üniversitesi Tarih Bölümü Ögretim Üyesi Doç. Dr. Savas Egilmez, Türk tarihinde kurt sembolünün var oldugunu söyledi.

Türk Tarihinde Kurt Sembolü
Kurdun, Türk tarihinde özellikle de destan, efsane ve hikâyelerinde çok önemli bir yer teskil ettigini söyleyen Doç. Dr. Savas Egilmez, “Çevik, güçlü ve çok zor sartlarda hayatini devam ettirebilen kurt, tarih boyunca Türk milletinin hayat ve savas gücünün bir simgesi olarak kabul edilmistir. Göktürk destanlarinda kurt motifi özenle ele alinmis, Türklerin yeniden çogalislari bu motife baglanmistir. Efsanelerinde, Göktürk kagan sülalesi olan Asina ailesinin atasinin bir disi kurt oldugu islenmistir. Baska bir Türk anlatisi olan Oguz Kagan destaninda bir isik içinden çikarak konusan kurt, Türk ordusuna yol göstermektedir. Göktürk kaganlarinin otaglarinin önüne dikilen kurt basli sancak, Türklerde kaganlik alameti olmustur. Ancak bu gelenek yalnizca Göktürklere özgü olmayip, öncesinde ve sonrasindaki birçok Türk devleti tarafindan kullanilmistir. Türkler bozkirlarda, birlikte yasadiklari kurda kutsal bazi nitelikler atfetmisler, sonra sahip oldugu özellikleri bakimindan kendilerinin de birer kurt oldugunu düsünmüsler ve hükümdarlarini da bozkurtlara benzetmislerdir" dedi.



"Türklere özel belirleyici bir unsur"

Sosyal bilimlerin neredeyse her dalinda yapilan arastirmalarin, kurt motifinin sadece Türklere özel belirleyici bir unsur oldugunu ortaya koydugunu anlatan Doç. Dr. Savas Egilmez, "Türklerde kurt figürü; destanlardan atasözlerine, deyimlere, bitki adlarina, yer adlarina, kisi adlarina, mitolojiden inanç ve itikatlara, resim ve heykelden mimariye, el sanatlarinda motiflere kadar yansiyarak bir kurt kültünün dogmasina, gelismesine ve günümüze kadar gelmesine neden olmustur. Yakin dönem Türk edebiyatinda da Türk motifine rastlamak mümkündür. Örnegin Halide Edip’in, Kemal Tahir’in, Yahya Kemal’in, Atilla Ilhan’in bazi eserlerinde, Kurt figürü ile Türk toplumundan kesitlere yer verilmistir. Günümüzde yapilan arastirmalarda, kurt adiyla iliskili 18 adet bitki adi, 19 adet yer adi, 27 adet kisi adi, 55 adet atasözü ve deyim tespit edilmistir. Türk toplumlari içerisinde varligi, yasamlarinin her alaninda gözlemlenen kurt motifi, Türk kültür hayatiyla adeta bütünlenmistir. Büyük devletler kurmus olan Türklerde kurt, siyasi hakimiyetlerin sembolü haline gelmistir. Çin yilliklarinda, Türklerin kurttan türedigi, kurdun Türkler için bir egemenlik, yigitlik sembolü oldugu aktarilmaktadir. Yine kaynaklarda ’Bati Türkleri bayraklarinin tepesine disi kurt basi asarlar’ seklinde bilgiler yer almaktadir. Tarihte Türkler tarafindan kullanilan bazi bayrak ve sancaklar üzerinde ise kurt basi figürü kullanilmistir. Göktürklerde kaganin muhafiz birligini olusturan savasçilar ’böri’ olarak adlandirilmaktaydi. Tarihi Türk savas stratejisinin en önemi parçasinin bir adi da Kurt Taktigi olarak isimlendirilmistir. Bazi Türk devletlerinde, boylarin basindaki hanedan üyesi beylere bir anlami da bozkurt olan Ilteber ünvani verilmistir. Birçok kavmin kendileri için kutsal kabul ettigi hayvani vardir. Ama hiç birinin iliskisi Türk Milleti ile Kurt arasindaki iliski kadar tarihi, kültürel ve güçlü degildir" diye konustu.



"Tarih buna asla izin vermez"

Türk milli takimi oyuncusu Merih Demiral’in Avusturya’ya karsi oynanan maçta attigi golden sonra sevincini bozkurt isareti yaparak kutladigini hatirlatan Doç. Dr. Savas Egilmez, "Türk milletinin tamamiyla bütünlesen bu sevinç sonrasi Türk karsiti odaklar harekete geçti ve UEFA milli oyuncumuz hakkinda sorusturma baslatti. Bunu sadece UEFA’nin kendi inisiyatifi olarak görmek çok yanlis olur. Çünkü Merih Demiral’in bu milli sevincini kabullenemeyen Almanya Içisleri Bakani Nancy Feaser, Israil medyasi ve Amerika merkezli Ermeni diasporasi hemen harekete geçmis ve UEFA’yi baski altina almistir. Hatta Ermeni diasporasi Merih’in uluslararasi müsabakalardan men edilmesi için kampanya baslatmistir. Bu sorusturma ve Türk karsiti söylemler asla kabul edilemez. Merih’in bu sevinci Türk milletini kucaklamis ve Türk kültürüne ve tarihine güçlü bir mesaj olmustur. Kim ne yaparsa yapsin, ne derse desin, Türk milletinin siyasi, sosyal ve kültürel hayatina bu kadar güçlü baglarla bagli olan Kurdu yasaklayamaz, unutturamaz. Tarih buna asla izin vermez” seklinde konustu.

Kaynak: İHA