Memur-Sen'den 'Vergi Sistemi' Önerisi
Memur Sendikalari Konfederasyonu (Memur-Sen), ‘Adil, Makul ve Sürdürülebilir Vergi Sistemi’ adi altinda vergi sistemine yönelik çözüm önerilerini içiren bir rapor yayimladi.
Basin toplantisinda konusan Memur-Sen Genel Baskan Yardimcisi Haci Bayram Tonbul, vergide adaletin bir sosyal adalet meselesi olduguna dikkati çekerek, “Vergide adalet olmadan toplumsal baris ve adalet olmayacagi açiktir. Ancak ülkemizde mevcut vergi sisteminin agirlik merkezini gelire göre vergilendirme yerine toplumun tümünün vergilendirilmesi olusturmaktadir. Vergi sistemimizin agirlik merkezini olusturan dolayli vergiler eliyle, basta sabit gelirliler olmak üzere geliri olsun ya da olmasin toplumun bütünü vergilendirilmektedir. Neoliberal politikalarin sonucu olarak ilaçtan suya, ekmekten bebe mamasina en temel ihtiyaçlar için bile gelir durumuna bakilmaksizin vergilendirme yapilmasi insani/adil olmadigi gibi, gelir durumuna bakilmaksizin vergilendirme uygulamasi zenginle fakirin ayni vergiyi vermesine neden olmasi bakimindan da adil degildir” dedi.
Gelir artisindan daha fazla gelir vergisi artisinin alim gücünü düsürdügünü vurgulayan Tonbul, “Mesela, kamu görevlilerinin maas-ücret artislarina yüzde 20 zam yapildigini varsayalim. Asgari ücret tutarindaki vergi muafiyeti sabit kalacagi için yapilan zam hem enflasyon ile hem de matrah artisina bagli olarak yüzde 20 ve yüzde 27 gelir vergisi dilimine girerek eriyecektir. Gelir artiyormus gibi gözükse de gelir artisindan daha fazlasi eline geçmeden alinacaktir” seklinde konustu.
“Adil ve etkili bir vergi sistemi, bütünlüklü bir vergi politikasinin hayata geçirilmesiyle mümkündür”
Adil vergilemenin öncelikle mali güçle orantili bir vergilendirmeyi amaçlamasi gerektigini ifade eden Tonbul, “Çok kazanandan çok, az kazanandan az vergi alinmasini, herkesin kazancina göre vergi ödemesini, emekle elde edilen gelirlerden sermayeden saglanan ayni miktar gelire göre daha düsük oranda vergi alinmasini, asgari ücretin gelir vergisinden istisna tutulmasini, artan oranli vergilendirmeyi, medeni durum, engellilik ve yaslilik gibi kisilerin durumunun dikkate alinmasini ve bunlar gibi diger adaleti saglayici ilkeleri gerektirir. Nitekim kalkinma ve büyüme politikalarini güçlendirecek, istihdami ve ihracati artiracak, geçim derdindeki sabit gelirlilerin bütçesinde yüke dönüsmeyecek adil ve etkili bir vergi sistemi, hayatin her alanini gözeten bütünlüklü bir vergi politikasinin hayata geçirilmesiyle mümkündür” diye konustu.
Vergi sistemi önerisi raporlarinin bir makro politika çerçevesi olan yeni nesil bir vergi mimarisi önermekte olduguna dikkat çeken Tonbul, “Raporda da savundugumuz üzere vergide adalet; sabit gelirlilerin kahir ekseriyetini olusturdugu genis toplum kesimleri üzerine yikilmis vergi yükünü azaltmak, gelir durumuna göre vergilemeyi tesis etmekle mümkündür” dedi.
“Vergi gelirinde dogrudan vergilerin payi artirilmali, dolayli vergilerin payi azaltilmalidir”
Tonbul, hazirladiklari raporda öne çikan önerileri ise su sekilde siraladi:
“Vergi gelirinde dogrudan vergilerin payi artirilmali, dolayli vergilerin payi azaltilmalidir. Dogrudan vergilerin azalmasina ve dolayli vergilerin artmasina neden olan kurumlar vergisindeki istisna, af ve benzeri uygulamalar sonlandirilmalidir. Bütüncül ve birbirini tamamlayan bir yapi tesis edilerek vergi toplamadaki etkinlik artirilmali, vergi kayip kaçagi engellenmeli, kayit disilik önlenmelidir. Vergi gelirlerinin düsmesine neden olan kayit disi ekonomi, vergi kaçakçiligi ve vergi dolandiriciligi ile daha etkin mücadele edilmelidir. Zorunlu tüketim ve ihtiyaç ürünleri ÖTV/KDV disina çikarilmalidir. KDV ve ÖTV günün ekonomik kosullarina göre güncellenmeli ve oranlar düsürülmelidir. Ücretlerden alinacak gelir vergisi için matrahlar ekonomik sartlara uygun olarak artirilmalidir. Basta kamu görevlileri olmak üzere ücretlilerden alinan gelir vergisi dilimleri yüzde 5, 10, 15 seklinde revize edilmelidir. Ücretlerden kesilen damga vergisi kaldirilmalidir.”
Tonbul, raporun vergi sisteminin ihtiyaç duydugu iyilestirmelere ve vergide adaletin tesisine önemli katkilar sunacagina inandiklarini belirtti.
Toplanti, Tonbul’un konusmasinin ardindan raporu hazirlayan Prof. Dr. Mustafa Çolak’in sunumuyla devam etti.