Sitma 24 Saat Içinde Tedavi Edilmeli

Sitmayi sivrisineklerin plazmodium adli paraziti insanlara bulastirmasi yoluyla olusan atesli bir enfeksiyon hastaligi olarak tanimlayan Özel Ümit Batikent Hastanesi Doktoru Mehmet Ulug, “Sitma, disi anofel sivrisineklerinin isirmasiyla bulasir. Disi sivrisinekler yumurtalarini beslemek için bir kan emerler. Bulasma, sivrisineklerin sayisina ve hayatta kalmasini etkileyebilecek iklim sartlarina da baglidir” dedi.



"24 saat içinde tedavi edilmeli"

Dr. Ulug, “Sitma salginlarinin, uygun sartlarin olusmasi halinde, sitmaya karsi bagisikligin düsük oldugu bölgelerde veya insanlarin is bulmak için mülteci olarak yogun sitma bulasan bölgelere geçtiginde ortaya çikabilir. Sitma, göç alan ve mültecilerin yogun oldugu bölgelerde daha çok görülen akut atesli bir hastaliktir. Semptomlar genellikle enfektif sivrisinegin isirmasindan 10-15 gün sonra ortaya çikar. Ilk belirtiler ates, bas agrisi ve titremedir” diye konustu.



"Önlenebilir ve tedavi edilebilir"

P. falciparum sitmasinin 24 saat içinde tedavi edilmezse ciddi bir hastaliga dönüsebilecegine dikkat çeken Dr. Ulug, bunun siklikla ölüme yol açabilecegini belirterek sözlerine söyle devam etti:

"Çocuklarda: siddetli anemi, metabolic asidoz ile iliskili solunum sikintisi veya serebral sitma bulgularindan bir veya daha fazlasi görülebilir. Yetiskinlerde, çoklu organ yetmezligi sik görülür. Hayati tehdit eden sitma hastaligi önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastaliktir. Dünya Saglik Örgütü, tüm sitma süpheli vakalarinda tedavi uygulanmadan once mikroskopi veya hizli tani testi kullanilarak taninin dogrulanmasini önerir. Sitma ilaçlarin etkinliginin korunmasi, sitma kontrolü ve eliminasyonu için kritik öneme sahiptir.”

Korunma yollari ve asi

Hasta bireylerin tedavi edilmesi ve vektör kontrolünün sitma iletimini önlemenin ve azaltmanin ana yolu oldugunu dile getiren Dr. Ulug, “Hasta olan herkes özenle tedavi edildiginde bulas zinciri kirilacagi için enfeksiyon sayilari azalacaktir. Vektör kontrolünde ise; böcek ilaci uygulanmis cibinliklerin kullanilmasi ve iç mekanlarin ilaçlanmasi etkilidir. Riskli bölgelere yolculuk yapanlar da kemoprofilaksi ile sitma önlenebilir. Sitma parazitinin karmasik yapisinin asi gelistirilmesini çok zor bir is haline getiriyor. Ancak RTS, S/AS01 (RTS, S), Afrikali çocuklarda sitmayi önemli ölçüde azaltan ilk ve bugüne kadar ki tek asidir. Sadece en sik ve ölümcül sitma paraziti olan P. falciparum’a karsi etkilidir” ifadelerini kullandi.