Kis Sehri Sivas Kisa Hasret Kaldi

Degisen iklimlerle birlikte karasal iklim yasayan ve kis memleketi olan Sivas kisa hasret kaldi. Yetersiz yagislar sonrasi barajlar neredeyse tamamen kururken, bazi göllerin suyunda ise çekilmeler oldu. Bir zamanlar gölerin, irmaklarin dondugu Sivas bu yil kis mevsimini adeta bahar havasinda geçirdi. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisligi Bölümü Ögretim Üyesi Prof. Dr. Meltem Sarioglu Cebeci, “Biz su anda küresel isinma ve sonucunda ki etkileri görüyoruz. Küresel isinma, sera gazlarin atmosferde artmasi soncunda sicakligin günden güne artmasini saglar. Küresel isinmadan korunmanin en kolay yöntemi teknolojiden vazgeçmeyecegimize göre karbondioksit salinimlarini azaltacak önlemler almak ve agaçlandirmayi arttirmaktir. Mümkün oldugu kadar da temiz üretim teknolojisine geçmemiz gerekmektedir” açiklamalarinda bulundu.

“Sulari bilinçli kullanmak ve tasarruf yapmaya çalismamiz gerekiyor"

Sivas 5 yila kadar en yagisli ve en soguk illerin basinda geldigini belirten Prof.Dr. Meltem Sarioglu Cebeci, “Geçen yilda buna benzer sorunlar ile karsilastik. Bu senede yagislarin azaldigini görüyoruz. Yagislarin olmamasi demek insan sagliginin direkt olumsuz etkilenmesi demektir, tarim faaliyetlerinin olumsuz etkilenmesi demektir. Artan nüfus ile birlikte içme suyu ihtiyaçlarinin da arttigi gözle görülüyor. Dolayisiyla sulari bilinçli kullanmak ve tasarruf yapmaya çalismamiz gerekiyor. Yapmaya çalismamiz gerekiyor diyorum çünkü toplum olarak bu konuda tam bilinçli degiliz. Su tüketiminin en fazla kullanildigi alanlardan bir tanesi de endüstri alanidir. Bu alanda kullanilan sular aritildiktan sonra genellikle nehirlere desarj ediliyor. Bizim yani çevre mühendislerinin istedigi durum ise bu sularin aritilip yeniden kullanilmasidir. Bunun disinda ‘Gri su’ dedigimiz evlerden gelen tuvalet haricinde, daha çok duslardan gelen sulari ayri bir yerlerde depolayip arttiktan sonra sulama gibi konularda yeniden kullanilmasidir. Barajlarda sularin oldukça azaldigini görüyoruz. Yagmur sulari çok önemli bu konuda ama kar yagislari, yagmur suyundan daha da etkili oluyor” dedi.



“Kitlik yasamamak için tarimda çesitlilige gitmemiz gerekiyor”

Tüm dünyada belli dönemlerde iklim degisiklikler gözükebilecegini belirten Cebeci, “Özellikle Akdeniz bölgelerinde Sivas’ta da oldugu gibi soguk geçmesi gereken yerlerde daha iliman bir iklim ile karsilasiyoruz. Bu konuda yapilan arastirmalar sonucunda bir dönem daha böyle gidecegi gözüküyor. Bunu degistirebilmek çok zor ama gelecek için önlemlerimizi almamiz gerekiyor. Atmosferdeki karbondioksit salinimini azaltarak, agaçlandirmayi arttirarak yagmur yagmasini hizlandirmamiz gerekiyor. Tarimda sulama tiplemelerinin degistirilmesi gerekiyor. Örnegin damlatma ve modern sulama tekniklerine geçmemiz gerekiyor. Aksi takdirde ileriki zamanlarda kötü sonuçlarla karsilasacagiz. Kitlik yasamamak için tarimda çesitlilige gitmemiz gerekiyor. Bunun için yapilan çalismalar var tabi ki. Iklim degisikligi konusunda Çevre ve Sehircilik Bakanligimizin yaptigi çalismalar var. Fakat yapilan çalismalar belirli bir noktaya kadar yeterli olsa bile her geçen gün bu konuya daha da önem vermemiz gerekiyor” ifadelerine yer verdi.

“Hayvanlarimiza ulasabilmek için tüneller açardik”

Insanlarin mevsimler gibi degistigini ifade eden Mesut Yilmaz, “30 senedir Sivas’tayim. Eskiden kapimizin önüne çikardik diz boyunca kar yagardi. Demir saçlar yoktu. Evler, köy yerlerinde bacaydi. Sabah kalkar yemegi yemeden karin bir kismini kürürdük. Yemegi yedikten sonra kapimizi, bacamizi iyice temizlerdik. Hayvanlarimiz vardi. Hayvanlarimiza ulasabilmek için tüneller açardik. Eskiden köy yerleri böyleydi adam boyu kar yagardi. Simdi mevsimler degisti pek kar yagmiyor. Insanlar nasil degistiyse mevsimler de öyle degisti” dedi.



“Toprak binalar vardi, karin altinda kaybolurdu”

Ahirlari, yem depolarini bulamadiklarini ifade eden Recep Yilmaz, “Eskiden bir buçuk iki metre arasinda kar yagardi. Bizim hayvanlarimiz vardi. Ahirlari, yem depolarini bulamazdik. Tünel açardik, hayvanlari öyle bulup otlatmaya çikarirdik. Biz öyle günlerde yasadik. Evin çatilari toprakti. Yigilan karin erimesiyle evimizin içine su akardi. Toprak binalar vardi, karin altinda kaybolurdu. Komsularla bulusmak için tüneller açardik” diye konustu.



“Küregi elimize alirdik”

Eskiden köy yerlerinde kislarin sert geçtigini ifade eden Mustafa Görgülü, “Eskiden köyde kislar sert geçerdi. Bacalar toprak bacaydi. Küregi elimize alirdik. Sene de en az iki sefer sokaklari bacalari kürürdük. Bir gün sabah kalktik baktik ki, tipi seklinde yagan kar kapiyi kapatmis. Büyük kanatli bir kapimiz vardi. Babam dedi ki kalkin kapiyi açacagiz. Tünel yapip kari adam sigacak kadar içeri çektik. Saatlerce ugrastan sonra kapiyi açtik” ifadelerini kullandi.