Koronavirüs Ve Kanser Tedavisinde Önemli Bulus
Kocaeli Saglik ve Teknoloji Üniversitesi Eczacilik Fakültesi Dr. Ögretim Üyesi Soykan Agar, onkolojik alanda yeni ilaçlar gelistirdi. Ilaçlarin patentlerini almak için çalismalara baslayan Agar, koronavirüs ve kanser tiplerini baskilayacak ilaçlarla artik insan ömrünün uzayacagini ve bu hastaliklarin yakin gelecekte dünyada çok azalabilecegini ifade etti.
"Çok etkin çözümler buluyor, projeler yaziyoruz"
Yaptigi çalismalar hakkinda bilgi veren Soykan Agar, "Onkoloji alaninda yani anti-kanser ilaçlari üretme alaninda in silico olarak (bilgisayarda) ilaç dizayni yapmak üzere ekibimle beraber çalisiyorum. Biz Kocaeli Saglik ve Teknoloji Üniversitesi olarak bunlarin patentlenmesi, makalelerle yayinlanmasi üzerine odaklanmis vaziyetteyiz. 2 ay önce girdigim Cost Action Avrupa Birligi grubunda yaklasik 100 kisi ile trakea kanserine odaklanmis durumdayiz. Dünyadaki seçkin ögretim üyeleriyle gruplar olusturarak çok etkin çözümler buluyor, projeler yaziyoruz. Üstün bilimsel bilgi alisverisleriyle, yazilimlarimiza ve simülasyonlarimiza yapay zeka entegrasyonu sayesinde de sonuçlarimizi ve vizyonumuzu artirarak çok hizli ilerliyoruz" diye konustu.
"Ülkemize katki saglayacak"
Yapilan çalismalarin Türkiye’ye büyük katki saglayacagini söyleyen Agar, "Bu katki ülkemizin onkolojik anlamda, kanser hastaliklarini baskilamak için yepyeni ilaçlar ve mekanizmalar kesfetmesi anlamina geliyor. Kanser hastalarinin süreçleri çok sikintili, dolayisiyla ilaç üretimleri çok hizli olmali. FDA kurumunda 15 sene gibi bekleyen onaylar olacagina, 5-6 yil ve daha altina inebilen ilaç üretim kabullerinin olmasi çok çok önemli. En önemli gayelerimizin basinda bu yer aliyor. Dolayisiyla ülkemizde çok hizli üretilebilecek moleküller, ilaçlar olmasi insan sagligi açisindan çok önemli bir yere sahip ve bunun için bizler gece gündüz çabaliyoruz" seklinde konustu.
"Insan bünyesine zarari yok"
Eczacilik Fakültesi Dr. Ögretim Üyesi Soykan Agar, sözlerine söyle devam etti:
"Önceki patentlerime ilaveten Kocaeli Saglik ve Teknoloji Üniversitesi’ne hoca oldugumdan bu yana da patent basvuru süreci baslattik. Trakea kanseri konusunda 100 kisilik prestijli çalisma grubunda (European Cooperation in Science and Technology, Bilim ve Teknolojide Avrupa Is Birliginde) yer aliyorum ve Avrupa Kanser Arastirmalari Birligi (EACR) üyesiyim. Bu genis ag içerisinde bizim onkoloji alanina dair yaptigimiz in silico ilaç tasarimlarini çok iyi, etkin ve verimli sekilde bilgisayarda çalisip tasarliyor olmamiz, bunlarin in vitro çalismalarinda hücreleri baskilamada çok verimli sonuçlar aliyor olmamizdan kaynaklaniyor. Tasarladigim moleküllerin toksisite degerleri yok denecek düzeyde çok düsük. Dolayisiyla bu yeni ilaç adayi moleküllerin insan bünyesine zarari yok. Bundan ötürü de bu moleküllerin patent olarak alinmasi, yayinlarda çikmasi, bilimsel makalelerde basilmasi ve KOSTÜ’nün bununla adini duyurmasi bizleri çok mutlu ediyor."
"Bir molekülün ilaca dönme sürecinde 4 ana asama var"
Avrupa Birligi çalisma grubunda trakea kanserine yönelik nasil çalisildigini anlatan Agar, "Avrupa Birligi çalisma grubunda hepimiz kendi içerimizde farkli alt isbirlikleriyle gruplar kurarak projeler yaziyoruz ve birbirimizin islerine çok destek atiyoruz. Dolayisiyla bu seçkin grupta olmaktan çok mutluyum. Bir molekülün ilaca dönme sürecinde 4 ana asama var. In silico dedigimiz bilgisayarda simülasyonlarda test yaparak hastalikli hücrelerin sorunlu protein, RNA, DNA düzeyinde ilaç tarafindan baskinliklarini incelemek. Bir sonraki asama wet-lab dedigimiz in vitro, yani ilacin fiziksel olarak organik kimyasal sentezini laboratuvarda yapip, kanserli hücre hatlari üzerinde baskilanmasini çalismak. Üçüncü asamasi in vivo hayvan deneyleri kismi. Dördüncü asamada da insan faz deneyleri kismina geçip, son klinik denemeleri yapmak kaliyor" dedi.
"Hizli ilerleyen süreç içerisine girdik"
Yapay zekayla çalismalarinin hiz kazandigini belirten Soykan Agar, "Bu çalismayla beraber moleküler kenetlenme ve moleküler dinamik dedigimiz hücrelerdeki protein, RNA, DNA olsun hastaliga sebep olan yapilari baskilayacak olan molekülleri çok etkin sekilde yapay zekayla hizlandirarak çalisabiliyoruz. Dolayisiyla artik çok öncü olan ve hizli ilerleyen süreç içerisine girdik. Arka arkaya çok fazla etkin, verimli ve toksik özelligi olmayan, zararli olmayan moleküller kesfedip bunlarin patentlenmesi, üniversiteye zimmetlenmesi çok temel konu haline geldi eczacilik için" diye konustu.
"Yakin gelecekte hastaliklari dünyadan silmeye baslayacagimizi düsünüyorum"
"Bu çalismalar insanliktan bütün hastaliklari silene kadar sürecek" diyen Agar, "Yakin gelecek içerisinde hastaliklarin artik molekül molekül tasarlayarak, sorunlu olan hedef moleküllerini baskilayarak, hastaliklari tamamen dünya üzerinden silmek gibi nihai hedef var. Cost Action dedigim Avrupa Birligi’nin projesinde de nihai hedef bu. FDA mesela bir ilaç üretmek için eskiden 15 yil harcarken, in silico çalismasi ile süre 5-6 yila inebiliyor. Her ilacin üretimi ve piyasaya girisi çok hizlandikça artik insallah yakin gelecekte hastaliklari hangi grupta olursa olsun silmeye baslayacagimizi düsünüyorum. Kisa vadeli bu ilaçlarin alimiyla hastaliklardan kurtulmak söz konusu olabilecek" seklinde konustu.
Koronavirüs konusuna da deginen Agar, "Onkoloji alani disinda da bizim pandemide çok sik karsilastigimiz koronavirüsü baskilayan molekülü tasarladim. Çok etkin ve çok yüksek verimli baskiliyor. Endikasyonu çok yüksek oldugu için ve toksisitesi neredeyse olmadigi için gelecek vaat ediyor. Bununla ilgili de patent sürecimiz basladi" ifadelerini kullandi.