Savatli Gümüs Usta Ellerde Hayat Buluyor

Oldukça zahmetli bir isçiligi olan ve bu yüzden ‘sebat’ olarak adlandirilan savat isletmeciligi, Van’daki ustalarin ellerinde 450 derecelik ateste piserek gümüse isleniyor. Tarihte yaklasik 2 bin 800 yillik geçmisi olan savatli gümüs islemeciligi, yüz yila yakin bir süredir ustasinin olmamasindan dolayi yok olma tehlikesiyle karsilasmisti. 90’li yillarda yeniden küllerinden dogan ve 2017 yilinda ise yapilan çalismalarla tescil alan savatli gümüs, kentteki ustalarin ellerinde yeniden popüler hale geldi.

Gümüsün üzeri karartilarak gerçeklestirilen savat isletmeciligi, geçmiste oldugu gibi günümüzde de oldukça ilgi görüyor. 42 yillik savat ustasi Sadik Binici’nin atölyesinde kadin ustalarinin da eliyle islenen gümüsler, takilarin gözdesi olmaya devam ediyor.

"100 yil önce Van’da bin 500 civarinda usta varmis"

IHA muhabirine konusan savat ustasi Sadik Binici, savat sanatiyla 1992 yilinda tanistigini ve ilk olarak gayrimüslim ustasindan bunun egitimini aldigini belirtti.

Çerkez kalemkâr ustasinin yaninda da bu sanati gelistirdigini ifade eden Binici, “Savat sanatini çok seviyor, merak ediyor ve arastiriyordum. 100 yil önce Van’da bin 500 civarinda usta varmis. Su an ise usta sayisi çok az ve biz burada 6 kisi çalisiyoruz. Savatin gümüsle birlestirme esnasinda onun isisini çok iyi ayarlamak gerekiyor. Savatin bir özelligi de siyahla beyazin birbirine çok yakismasidir. Bölgemizdeki figürleri de kullandigimiz zaman çok farkli bir güzellik ortaya çikiyor” dedi.



"Dünyanin birçok yerine gönderiyoruz"

Gümüsün tek basina bir anlami olmadigini ancak savatla güzel bir uyum sagladigini dile getiren Bilici, “Savatli gümüste Urartu modellerini dünyada ilk kullanan atölyeyiz. Urartu ve Van figürlerinin yani sira Selçuklu, Osmanli figürlerini kullaniyoruz. Dünyanin birçok yerine gönderiyoruz. Amerika’ya ve Avrupa’nin birkaç ülkesine de gönderdik. Talep oldugu sürece de Türkiye’nin her tarafina ürünlerimizi göndermeye çalisiyoruz” diye konustu.



"Bir kadin olarak sabir ve merakla bu isi yürüttüm"

Yaptigi arastirmaya göre tarihte kadin savat ustasina denk gelmedigini ileri süren 17 yilik savat ustasi Selma Uçar ise, “Bu alanda kadin savat ustasinin olmasi gerektigini düsünüyorum. Ben de bir kadin olarak sabir ve merakla bu isi yürüttüm. Ustamin yaptigi savatlari pürdikkat izledim. Savat sanati kaybolmamali ve gelecek nesillere aktarilmasi gerekiyor” seklinde konustu.

9 yillik savat ustasi Dilber Aksu da savat sanatinin yok olmamasi için ekip olarak çalismalar yürüttüklerini kaydetti.