Jeotermalde Hedef Dünya Liderligi
Temiz enerji sektöründe 2023 zorlu bir yil olarak geride kalirken, Türkiye’nin elektrik enerjisi kurulu gücü 2.338 Megavat (MWe) artarak 106.344 MWe seviyesine ulasti.
"Kesfi yapilmis kaynagin yüzde 11’ini kullaniyoruz"
2023 yili sonuçlarini ve bu yila iliskin beklentilerini açiklayan Jeotermal Enerji Dernegi (JED) Yönetim Kurulu Baskani Ali Kindap, Türkiye’de; elektrik üretimi, seracilik, konut isitma, termal turizm, sebze meyve kurutma gibi entegre kullanim basliklari dahil edildiginde 7.000 MW seviyesinde jeotermal enerji kullaniminin söz konusu oldugunu belirtti.
Kindap, "Bu seviye, kesfi tamamlanmis jeotermal kaynaklarimizin 62.000 MW seviyesinde oldugu düsünüldügünde, potansiyelimizin çok çok altinda" dedi.
Türkiye’nin jeotermal enerji potansiyelinde Avrupa’nin lider, kurulu güç siralamasinda ise dünyanin 4’üncü ülkesi konumunda oldugunu hatirlatan Kindap, "Jeotermal enerji, ülkemizin dünyada açik ara lider ülkesi olabilecekken adeta varlik içinde yokluk çektigi bir kaynak. 2023 yilina 1700 MW elektrik enerjisi kurulu gücü ile baslamistik, sifir seviyesinde artisla yine 1700 MW ile yili kapattik. Bu seviye ile dahi Avrupa’nin birinci ülkesiyiz" yorumunu yapti.
Ulusal Enerji Eylem Planindaki hedefler potansiyelin altinda
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanligi tarafindan 2023 yili Ocak ayinda açiklanan Ulusal Enerji Eylem Planindaki jeotermal hedeflerin de potansiyelin çok altinda kaldigini söyleyen Kindap, 2053 net sifir vizyonuna ulasmada jeotermal enerjinin üstlenecegi anahtar role dikkat çekerek, su degerlendirmede bulundu:
"Ulusal Enerji Eylem Planimizda 2030 yilinda, jeotermalin biyokütle enerjisi ile birlikte 5100 MW kurulu güç hedefi bulunuyor. Bu hedef, Türkiye’nin potansiyelinin çok çok altinda olmasi bir yana, biz sektör olarak kurulu gücümüzü kisa sürede ve tek basimiza 5 bin MW ve üzerine tasimaya haziriz. Bunun için kesiflerimiz, sermayemiz, teknolojimiz ve insan kaynagimiz hazir. Ülkemizin 2053 net sifir vizyonuna ulasmada karsilasacagi zorluklar ve jeotermalin üstlenecegi anahtar rol düsünüldügünde, ulusal hedeflerimizde revizyon yapilmasi gerektigini düsünmekteyiz."
Jeotermale yeni yatirimlar yolda
Günes enerjisi disindaki tüm temiz enerji kaynaklarina yatirimda belirgin bir gerileme yasandiginin altini çizen JED Yönetim Kurulu Baskani Ali Kindap, yatirim ivmesindeki düsüste, Türkiye’de finansman kaynaklarina erisimde yasanan sorunlarin ve uzun süren izin süreçlerinin etkili oldugunu vurgulayarak, bu süreçlerin hizlandirilmasi ve yatirimlarin önünün açilmasi gerektigini ifade etti.
Yenilenebilir Enerji Kaynaklari Destekleme Mekanizmasinda (YEKDEM), 1 Mayis 2023’te güncellenen fiyat ve alim garantisi sürelerinde jeotermal enerjiye pozitif yönde ayrimcilik yapilmasindan memnuniyet duyduklarini kaydeden Kindap, söyle devam etti:
"Megavat basina yatirim maliyetleri diger yenilenebilir kaynaklara göre 3-4 kat daha fazla olan jeotermal, bu pozitif ayrimciligi hak ediyordu. Güncelleme sonrasinda jeotermal enerjiye dayali elektrik üretiminde devlet destegi kWh basina 9,5 ilâ 11,5 Dolar/cent arasinda degisti ve destek mekanizmasi uygulama süresi 10 yildan 15 yila uzadi. Jeotermal kaynakli elektrik üretiminde gerek mevcut santrallerimizin kapasite artislarinda gerekse sektörümüze yeni yatirim karari alan sirketlerimizin güzel haberlerini kamuoyumuz ile paylasacagiz. Bu yatirimcilar arasinda Türkiye’nin en yüksek kapasiteli demir çelik sirketleri de bulunuyor. Bunlar elbette güzel gelismeler; ancak yatirim maliyeti en yüksek yenilenebilir enerji kaynagi olan jeotermalde mevcut alim fiyati, tamami dövize endeksli olan; finansman, yatirim, isletme ve bakim maliyetlerini destekler seviyeden uzaklasiyor. Yatirimcilarimiz için yurt içi kaynakli döviz finansmani pencereleri kapali durumda. Bunun yani sira; yatirim sürecinde bir kurum görüsü için 1 yil beklenmesi gereken durumlarda söz konusu oluyor. Bu da yapilacak yatirimin potansiyelinde ve gücünde kayiplara neden oluyor. Yatirim izin süreçlerinin uzunlugu ve bölgeye göre farkli uygulamalar olmasi nedeniyle yatirimcilar önünü göremiyor."
Organize tarim bölgeleri hayati önemde
Jeotermal Enerji Dernegi (JED) Yönetim Kurulu Baskani Ali Kindap, enerji üretimi disindaki jeotermal kullanim alanlarinda da çok güzel gelismeler yasandigini, organize tarim bölgeleri çalismalarini sektör olarak memnuniyetle izlediklerini belirtti.
41 ilde toplam 60 OTB’nin yatirim sürecinin devam ettigine isaret eden Kindap, Aydin-Efeler ve Denizli-Sarayköy organize tarim bölgelerinde üretime basladigi bilgisini verdi.
Dünyanin yakin gelecekte gida ve su savaslarina tanik olacagini sözlerine ekleyen JED Baskani Ali Kindap, su degerlendirmeyi yapti:
"Ülkemiz; geleneksel tarim üretimini mutlaka topraksiz tarim ve jeotermal seracilik uygulamalari ile desteklemek zorunda. 85 milyon insanimizi; saglikli, ucuz ve erisilebilir gida ile bulusturmak zorundayiz. Bu alanda açik ara dünyanin üretim üssü olma potansiyeline sahip konumdayiz. Jeotermal kaynaklarimizla, Anadolu cografyasinin her yerinde istedigimiz sebze ve meyveyi üretebilecek imkâna sahibiz. Bu alanda yatirim yapmak isteyen çok sayida yatirimcimiz var. Ülkemizin zengin jeotermal varliklari dikkate alindiginda, seracilikta baslayan ivmemizin termal turizm alaninda da gerçeklesmesini diliyoruz."