Bilirkisiler Haklarinin Iyilestirilmesini Istiyor

Kayseri Bölge Tüm Bilirkisiler Dernegi Baskani Ömer Karabekiroglu, yaptigi açiklamada bilirkisilerin haklarinin iyilestirilmesi gerektigini söyleyerek, “Tüzel Bilirkisilik Uygulamasi’nin hakkaniyete aykiri oldugunu düsünüyoruz” dedi.

Bilirkisiler Haklarinin Iyilestirilmesini Istiyor
Bilirkisi asgari ücret tarifesinin uzmanlik alanina göre hesaplanmasi gerektigini söyleyen Kayseri Bölge Tüm Bilirkisiler Dernegi Baskani Ömer Karabekiroglu, “Bilindigi üzere ülkemizde adalet saglayicilarina yardimci olmak üzere biz bilirkisilere uzmanlik alanlarimiza göre daima ihtiyaç duyulmaktadir. Dernegimizin kurulus amaci da bilirkisilik görevlerimiz sirasinda karsilasilan sorunlarin çözüme kavusturulabilmesi, bilirkisiligin sayginlastirilmasi ve iyilestirilmesidir. Asagida bahsettigimiz hususlarin çözüme kavusturulmasi ve haklarimizin iyilestirilmesi yönünde gerekli makamlara bilgi verilmis olup, siz degerli basin mensuplari ile de paylasmak, vatandasin gözünde bilirkisilere bakisin degistirilmesini saglamak amaci ile is bu açiklamalari yapmak zaruri olmustur. Öncelikle 2024 yili Bilirkisi Asgari Ücret Tarifesi 29.12.2023 Tarihli 32414 (2. Mükerrer) sayili Resmi Gazetede yayimlanmis olup, 4. Maddede belirtildigi üzere sarf etmis oldugumuz emek ve zaman karsiligi belirlenen asgari ücretler hayatin olagan akisi içerisinde ülkemizde yasanan ekonomik durumlar dikkate alindiginda oldukça düsük kalmaktadir. Özellikle Gayrimenkul degerleme ücret tarifesi incelendiginde belirlenen bedellerin ne kadar düsük kaldigi da görülecektir. Ayrica her bilirkisi kota kapsamindaki kadar dosya almamakla beraber her bilirkisi ayni emek ve mesaiyi de harcamamaktadir. Üstelik en ufak itirazda bilirkisi bedelsiz olarak ek rapor düzenlemek zorunda birakilmaktadir. Talep edilmesi halinde dahi bazen ek ücret takdir edilmemektedir. Öte yandan 5. maddede belirtilen giderler yönünden de ilave gider talebimiz de pek olmamaktadir. Bilirkisiler özellikle ilçe mahkemelerine kendi araçlari ile gitmekte, yol ve yemek gibi giderler için de talepte bulunmamaktadir. Bulunulsa dahi mahkeme ve savciliklarca bu giderlerin bilirkisi ücreti içerisine dâhil edildigi ve gelir vergisine tabi tutuldugu, dolayisi ile net olarak almamiz gereken gider tutarinin daha düsük tutarda alinmasina neden oldugu da düsünüldügünde gider tutarinin net olarak haricen ödenmesi gerektiginin bilirkisi görevlendirme mercilerine hatirlatilmasi gerektigi kanaatindeyiz. 6. Maddede gerçek bilirkisiler için adalet birimlerine göre asgari fiyat düzenlemesi yapilmis olup uzmanlik alanlarina hiç deginilmemistir. Yukarida da bahsettigimiz üzere söz konusu asgari ücretler uzmanlik alanina ve istenen rapor özellikleri dikkate alinarak belirlenmelidir. 7. Madde de anlamadigimiz ve hakkaniyetli olmadigini düsündügümüz Özel hukuk tüzel bilirkisilerine yönelik düzenleme bulunmaktadir. Tüzel bilirkisilik uygulamasinin kabul edilebilir hiçbir yani yoktur. Raporlar yine gerçek bilirkisilerce hazirlanacak olup gerçek bilirkisilere ödenen ücretten daha yüksek bir ücret takdir edilmesi de anlasilir gibi degildir. 9. Madde de ücretlerin azaltilabilecegi belirtilmektedir. Bu durumda asgari (en az olan) tarifeden daha düsük ücret takdir edilmesinin önü açilmaktadir. Dolayisiyla hakkaniyetli olmadigini düsünmekteyiz. Kaldi ki adalet saglayicilari tarafindan 8. Madde de belirtilen ücret arttirici unsurlar da pek dikkate alinmamaktadir. Sonuç olarak açikladigimiz üzere öncelikle asgari ücret tarifesinin uzmanlik alanina ve rapor mahiyetine göre belirlenmesi için çalismalar yapilmasini, Gayrimenkul Degerleme Uzmanlari için belirlenen harici asgari ücret tarifesinin de asgari bilirkisi ücretleri belirlenirken ayrica dikkate alinmasini, Tüzel bilirkisilik için takdir edilen 3 bin TL’den az olmamak üzere asgari ücret uygulanmasini, aksi takdirde adalet saglayicilarina bilirkisi ücretlerin bilirkisi taleplerini karsilar nitelikte arttirilabilecegi hususunda gerekli bildirimin yapilmasini, ek raporlar için varsa bilirkisi ek ücret taleplerinin dosyaya eklenen yeni bilgi ve belgelerden veya yeni taleplerden kaynakli ise karsilanmasini, madde 9 da belirtilen ücretlerin azaltilmasina yönelik düzenlemeden vazgeçilmesini talep ediyoruz" dedi.

Ömer Karabekiroglu, tüzel bilirkisi uygulamasinin hakkaniyete aykiri oldugunu söyleyerek, "Açikladigimiz üzere ilgili kanun maddesi ile düzenlenen tüzel bilirkisilik uygulamasinin hakkaniyete aykiri oldugunu düsünmekteyiz. Kaldi ki bu durum bilirkisilerin daha çok magdur olmasina sebebiyet verebilecek niteliktedir. Söyle ki tüzel bilirkisiliklerde çalisacak olan gerçek bilirkisiler bir maas karsiliginda ve belli bir performansa göre ücret alacaktir. Ayrica tüzel bilirkisilere karsi kota uygulamasinin da olup olmayacagi bilinmemektedir. Bu nedenle is yükü artacak ve raporlarin denetlenebilir olmasi ve tarafsizliginin riske edilebilecegi kanaatine varilmistir. Açikladigimiz üzere, tüzel bilirkisilik uygulamasinin biz bilirkisileri özel bir sirket çalisanina dönüstürmesine olanak sagladigindan denetlenebilir olmasini ve tarafsizlik ilkesini tehlikeye atmasindan dolayi vazgeçilmesini talep ediyoruz. Dosya Kotasinin Uzmanlik Alani Dikkate Alinarak Yeniden Düzenlenmesi: yukarida da degindigimiz gibi her bilirkisi ayni oranda emek ve mesai harcamakta ve ayni sayida dosyayi ayni ay içinde almamakta alamamaktadir. Bilirkisilerden bir kismi bu görevi tam zamanli olarak yapmakta ve alabilecegi dosya sayisi ve yazabilecegi rapor sayisi da bu nedenle degisiklik arz etmektedir. Kaldi ki bazi uzmanlik alaninda listelerde yer alan bilirkisi sayisi da talepleri karsilayamayacak niteliktedir. Bununla ilgili zaten daire baskanliginca bir çalisma yapilmis olup deprem nedeni ile bazi uzmanlik alanina sahip bilirkisilerin kotasinin yükseltilmesi de yapilmis olup söz konusu bu durumu olumlu karsiladigimizi da ayrica bildiririz. Sonuç olarak açikladigimiz üzere; Dosya kotasi uygulamasinin kaldirilmasini veya uzmanlik alanina ve belli basli uzmanlik alaninda ki ihtiyaca göre düzenlenmesini, aksi durumda ise bütün bilirkisilere uygulanan kotalarin arttirilmasini talep ediyoruz” ifadelerini kullandi.

Adliye girislerinde kendilerine kolaylik saglanmasi gerektigini söyleyen Karabekiroglu, sözlerine su sekilde devam etti:

“Bizler bilirkisi bölge kurulunda bilirkisi listesinde yer alan yani bir nevi adliyelerin bilirkisi olan personelleri niteligindeyiz. Adliye binalarina girislerde personel karti ile geçis saglamak istiyoruz. Kaldi ki bazi illerde böyle uygulamalarin ve giris çikislarda kolayliklarin saglandigini biliyoruz. Ancak Kayseri Bölgesi ve bagli il merkezlerinde böyle bir kolaylik saglanmadigini belirtmek isteriz. Yaptigimiz görüsmelerde güvenlik hususuna vurgu yapilmakta ve bu nedenle böyle bir durumun mümkün olmadigi belirtilmektedir. Bizler listelere kayit olurken sabika kayitlarimiz talep edilmekte olup siddete meyilli kisiler kesinlikle degiliz. Ayrica adalet saglayicilari ile husumetimiz de baro karti ile geçis yapabilen avukatlar kadar bile degildir ve olamaz. Geçtigimiz yillarda avukat ve adalet saglayicilari arasinda yasanan yüzlerce husumet ve güvenlik zaafi yasandigi bilinmektedir. Ancak bir bilirkisinin adliye binalarinda böyle bir güvenlik ihlali yaptigi veya husumet yasadigi duyulmamistir. Bu nedenle; Cumhuriyet Savciligi, Adalet Komisyonu Baskanligi, Bilirkisi Bölge Kurulu ve Baro ile yapilacak ortak çalisma ile tarafimiza verilecek bilirkisilik kartlari ile giris ve çikislarimizin rahatlikla yapilabilecegi dosya tesliminde, adalet saglayicilari ile yapilacak birebir görüsmelerde zaman kazanma açisindan herhangi bir sikinti da yasanmayacagi kanaatindeyiz. Bu nedenle özellikle adliye binalarina girislerimizin kolaylastirilmasi yönünde çalismalarin yapilmasini istiyoruz.”

Çekismeli dosyalarda bilirkisiler olarak tehditlere maruz kaldiklarini söyleyen Karabekiroglu, “Bölgemizde Bilirkisi Bölge Kurulu’nca online mesleki egitim düzenlenmesi tarafimizca gayet olumlu karsilanmis olup katilim saglandigini ögrenmis bulunmaktayiz. Bölge Adliye Mahkemesince ve idare mahkemelerince de bire bir örnekli anlatimlar ile uzmanlik alanina yönelik egitim düzenlenmesini talep etmekteyiz. Öte yandan daha önceden listede yer alan ve Bilirkisilik Temel Egitimi olmayan bilirkisiler için tek bir uzmanlik alaninda örnegin Kamulastirma alani gibi alanda görev alabileceklerinin belirtildigi diger Gayrimenkul Degerleme ve kiymet takdiri islerinin yapilamayacaginin bildirildigini ögrenmis bulunmaktayiz. Nasil olurda Nitelikli uzmanlik gerektiren Kamulastirma dosyalarinda görev alabilen bilirkisiler, temel egitim gibi sinavi olamayan, genel hatlari ile bilirkisiligin anlatildigi bir egitimin olmamasi nedeniyle diger kiymet takdiri dosyalarinda görevlendirilemiyor anlamis degiliz. Üstelik Temel Egitim verilmesi halinde almak isteyen çok sayida bilirkisi de bulunmaktadir. Ancak suanda açilan bir egitim bulunmamaktadir. Bu magduriyetin yetkililerce uygun bir sekilde çözülebilecek nitelikte oldugu kanaatindeyiz. Bu nedenle; öncelikle magduriyete sebebiyet veren Temel Bilirkisilik Egitiminin yeniden açilmasini, aksi durumda uygun görülen çözüm yollari ile giderilmesini, Nitelikli Uzmanlik gerektiren ve BAM ve Idare Mahkemeleri tarafindan en çok sorun ve bozmaya konu olan konular hakkinda, emsal kararlar ile uzmanlik alanina yönelik gerekirse zorunlu egitimlerim verilmesini, verilen egitimlerin bilirkisi siciline islenmesini talep ediyoruz. Bilirkisilerin uyacagi rehber ilkeleri yayimlanmis olup, burada da bahsedildigi üzere bilirkisilerin yapacagi is ve talepler açik bir sekilde belirtilmesi gerekmektedir. Son zamanlarda birçok adalet saglayici tarafindan bu yönde talep bulunmaktadir. Ancak halen yetersizdir. Öte yandan bazi dosyalar inceleme ve degerlendirme yapmaya elverisli olmayacak sekilde tarafimiza tevdii edilmekte yada talimat mahkemelerince kesif tarihine karar verilmeyen, hava sartlari nedeniyle kesfine gidilemeyen dosyalarda verilen süreler müzekkere cevaplari veya kesif günü beklerken dolmakta bir dosyada sadece bir sefer ek süre uzatimi yapilmaktadir. Bu nedenle; bu hususta Adalet saglayicilarina da bilirkisilerin uymasi gereken rehber ilkelerinde oldugu gibi bir bilgilendirme yapilmasini, bu rehberde yapilacak isin tanimina, ücretler ile ek ücret konusuna ve dosyadaki eksikliklerin tamamlanmadan süre verilmemesi hususlarina deginilmesini talep ediyoruz. Son zamanlarda bilirkisiler; özellikle avukatlar ve taraflar tarafindan taleplerinin gerçeklesmemesi nedeniyle asilli ve asilsiz olarak bölge kurullarina sikâyet edilmekte ve bazi bilirkisi arkadaslarimiz ceza almaktadir. Bizler sonuçta bilirkisilik faaliyetlerinden tam zamanli veya kismi zamanli ücret kazanmak ve adalete hizmet etmek isteyen Türkiye Cumhuriyeti vatandaslariyiz, durduk yere hak magduriyeti yasamamamiz için bu hususta; kendimizi savunabilmemiz için daha fazla firsat verilmesini, cezalar konusunda daha hassas davranilmasini, karsi tarafin da art niyetli olabilecegini ve sürekli sikâyet eden avukat veya taraflarin üzerimizde baski olusturmaya çalisilmasinin engellenmesini talep ediyoruz. Vatandaslarimizin gözünde biz bilirkisiler bazi taleplerinin karsilanmamasi nedeniyle yanli, tarafli gibi ithamlara maruz kalmaktayiz. Hatta çekismeli dosyalarin kesfinde tehdit ve güvenlik magduriyeti yasamaktayiz. Unutulmamalidir ki bizler sadece insaniz ve bazen hata yapabiliriz. Bizler bir takim veriler ve uzmanlik alanlarimiz geregi dosya içerisindeki bilgiler ve mesleki tecrübeler ile rapor düzenliyoruz. Taraf tutulmasi veya yanli rapor düzenlenmesi söz konusu olamaz, vicdanlarimiz ile kanaatimizi belirttigimiz söz konusu raporlarda takdir ve karar adalet saglayicilari tarafindan verilmektedir. Bu hususta kiymetli vatandaslarimizdan; öncelikle hak arama hususunda her türlü sikâyet ve taleplerin yazili yollarla ilgili birimlere yapilmasi gerektigi, bizleri zan altinda birakacak sekilde itiraz ve sikâyet yapilmamasini, gerekirse yeni bilirkisi veya bilirkisilerce rapor düzenlenmesinin talep edilebilecegini hatirlatmak isteriz. Bizlerin adalete yardimci olmak isteyen gönüllü kisiler oldugumuzun unutulmamasini dileriz” ifadelerini kullandi.
Kaynak: İHA