Demokratik Degil, Yetkin Ebeveyn Olun
Klinik Psikolog Dogancan Dursun, özelliklerinden biri “çocuga yol gösterir ama alacagi kararlar konusunda serbest birakir” olan ve “demokratik ebeveynlik” olarak adlandirilan ebeveynlik davranisinda önemli bir hata yapildigini söyledi. Bu davranistaki anne babalarin hata yaptigini belirten Dursun, “Çocuklarini sürekli ikna etme çabalariyla kendilerini tüketen, yetersiz hisseden bir ebeveynlik tarzi ve beraberinde yetisen neslin her konuda asiri ikna edilmesi gerektigi inanci gelisti. Asiri ikna edilmis çocuk modeli ortaya çikti, yanlis olan bu” dedi.
Bu tanimin yillar önce Amerikali Gelisim Psikologu Diana Blumberg Baumrind’in arastirmasiyla literatüre kazandirildigini belirten Dursun, ebeveynlik tarzlarina yönelik yapilan bu arastirmada 4 farkli siniflamadan söz ettigini belirterek sunlari söyledi:
“Bu tarzlardan birini dilimize yanlis çevirip sonrasinda da anlami degisen bu kelimeye uygun ebeveynlik yapma çabasi bunlari baslatti. Yaklasik 50 yil öncesine dayanan bu arastirmada geçen kelime ‘authoritative parent’ yetkili ebeveyn anlamina gelirken, bu dilimize ‘demokratik ebeveyn’ olarak çevrilmistir. Kelimenin anlamindan hareketle uzmanlar ebeveynlere, ebeveynler de çocuklara aktarmislardir. Sonuçta da her konuda fikrinin sorulmasi, ardindan ikna edilmesi, ikna edilmezse de istedigini yapmasinda bir sorun olmadigi ve ikna edilmeden yaptirilirsa da istismara ugradigini ya da yildirmaya (mobbing) maruz kaldigini düsünen bir nesil olusturuldu, hâlen olusturuluyor da. Öncelikle açiklik getirmeliyim ki demokratik ve yetkin kelimeleri ayni anlama gelmez. Baumrind’in arastirmasi kendi dilinde okundugunda zaten orada demokratik bir davranistan söz etmedigi anlasiliyor.”
"Yapilan hata demokratik olma konusunda çikiyor"
“Yapilan hata demokratik olma konusunda“ diyen Dursun, bu iddiasini tanik oldugu olaylardan, gözlem yaptigi ailelerden örneklerle dile getirdi. Klinik Psikolog Dursun, anne babalara önerilerde de bulunarak sözlerini söyle sürdürdü:
“Demokratik olmanin çocugun ve ebeveynin esit söz hakki, esit karar hakki oldugu düsüncesiyle her konuda fikirlerini almak ve onlarin kararini uygulamak gerektigi gibi davranislar ortaya çikmistir. Yanlis anlasilmasin bu demek degil ki çocugu görmeyecegiz, duymayacagiz, ihtiyaçlarina duyarsiz kalacagiz! Yapilan hata demokratik olma konusunda çikiyor. Çocuklarini sürekli ikna etme çabalariyla kendilerini tüketen, yetersiz hisseden bir ebeveynlik tarzi ve beraberinde yetisen neslin her konuda asiri bir ikna edilmesi gerektigi inanci gelisti. Anaokulu seçerken çocuga okulu gezdirip, çocuk begenmedi, surati düstü, agladi deyip günlerce egitimini, ögretmenini, yerini arastirdiklari okuldan vazgeçen ebeveynler var. 4 yasindaki bir çocuk kendisi için faydali olacak anaokulunu nasil bilebilir? Haz odakli davranan çocuklar, sizin gibi muhakeme edemezler. Çocugunun çürüyen disinin çekilmesi gerek. Ancak ebeveyn çocugu ikna edemedikleri için tedaviden vazgeçtiklerini söylüyor. Çocuk kis günü üstü olmadan atletle disariya çikmak istiyor, burada ikna etmek için türlü oyunlar oynaniyor, yalanlar söyleniyor. Ikna ugruna gerçegi yansitmayan sahte bir dünya algisiyla büyüyen çocuk, gerçek hayata girince fanustan okyanusa atilmis balik gibi her seyi tehdit, her yapilani yildirma saniyor. Çocugunuzun bu gibi durumlarda iyi hissetme temelli isteklerine göre degil, ihtiyacina göre ebeveynlik yapmalisiniz. Çocuklarinizi durumlar karsisinda kisa ve öz olacak sekilde bilgilendirin. Uzun uzun anlatirken bilgiden ziyade ikna sürecine giriyorsaniz, hatayi fark edip dönün. Çocugunuza üç cümlede anlatamadiginiz durumlarda sessiz kalmak, bir bilenden destek almak daha iyi olur. Uzun vadede evet diyemeyeceginiz hiçbir davranisa, kisa vadede evet demeyerek iyi bir baslangiç yapabilirsiniz. Yasanan durumlarda hem kendiniz ebeveyn olarak hem de çocuklariniz için destek alarak bu süreçleri kolayca atlatabilirsiniz.”