Tarimda 'Jeotermal' Devri

Saglikli ve uygun maliyetli gidaya erisimde hayati rol üstlenen jeotermal seralar Türkiye’nin pek çok yerinde kurulmaya baslanirken, yerli, temiz ve sürdürülebilir bir kaynak olan jeotermal ile seralarin enerji maliyetleri minimuma indiriliyor. Türkiye’deki jeotermal sera uygulamalari hakkinda bilgi veren Jeotermal Enerji Dernegi (JED) Yönetim Kurulu Baskani Ali Kindap, 4 bin 500 dönüm seviyesinde olan sera alaninin ülke potansiyelinin çok altinda oldugunu belirterek, “Dogru politikalar ve tesvik mekanizmalari ile 10 yil içerisinde 100 bin dönüm sera alanina rahatlikla ulasabiliriz. Bu sera alani ile tarimda 100 binin üzerinde yeni istihdam saglarken, saglikli ve ucuz gidaya erisimi kolaylastirabiliriz. Bunun için ayaklarimizin altindaki günes olarak adlandirdigimiz jeotermali ülke ekonomisi açisindan degerini iyi anlamamiz ve sonuna kadar ondan yararlanmamiz gerekiyor” dedi.



“Dünyanin üretim merkezi olabiliriz”

Jeotermal seralarin tarim sektörünün en önemli problemi olan üretimde kalite ve verimlilik sorunlarinin asilmasi için anahtar rol üstlendigine dikkat çeken Kindap, jeotermal seralarin sayisinin artmasi ile Türkiye’nin topraksiz tarim uygulamalarinda dünyanin üretim üssü olma potansiyeline sahip oldugunu vurguladi. Türkiye’de mevcut jeotermal seralarin gelismis ülkelerin seracilikta sagladiklari verimliligi fazlasiyla yakaladigi bilgisini veren Kindap, geleneksel tarim ürünlerini istenilen ölçekte ve her mevsimde üretme imkani saglayan seraklarda, tropikal ürünler basta olmak üzere katma degeri ve ihracat kabiliyeti yüksek tarim ürünlerinin üretiminin de mümkün oldugunu sözlerine ekledi.

“TDIOSB’ler jeotermal ile birlikte kurgulanmali”

Tarima Dayali Ihtisas OSB’lerin (TDIOSB) de jeotermal enerji kaynaklari ile birlikte kurgulanmasi gerektigine isaret eden Kindap, su ifadeleri kullandi:

“Hemen her gün bir ilimizde jeotermal seralarin kurulus haberlerini okuyoruz. Bu durumun bizi ne kadar mutlu ettigini anlatamayiz. Jeotermal seralarin önemine yönelik farkindaligin artmasini saglayan bakanligimiza ve valilerimize çok tesekkür ediyoruz. Izmir Dikili’de 3 bin dönüm alanda kurulus çalismalari süren Tarima Dayali Ihtisas OSB’de yatirimcilar tahsislerini tamamlamis durumdalar. Balikesir Gönen’de kurulus çalismalari süren TDIOSB, 8 bin dönüm büyüklügü ile sadece ülkemizin degil, dünyanin en büyügü olacak. Tarimda yasanan katma deger sorununun asilmasinda bu üretim merkezleri çok önemli islev yüklenecek. Jeotermal seralar ile birlikte insa edilecek sebze ve meyve kurutma tesisleri ile Türkiye olarak tarimsal katma deger zincirinin her halkasinda yerimizi almis olacagiz. Jeotermal seralar yilin 12 ayi tarimsal üretim yapmayi saglarken, tropikal bitki ve meyve üretimi gibi katma degeri çok yüksek alanlarda ülkemizi dünyada marka haline getirebilir. Jeotermal, yenilenebilir enerji kaynaklari arasinda çoklu ve entegre kullanima imkan taniyan tek kaynak olma özelligi tasiyor. Ayni jeotermal kaynakla elektrik üretebilir, konutlari isitabilir, jeotermal seralarda üretim yapabilir, termal turizm, tropikal balikçilik yapabilir, jeotermal kaynaklarin içindeki kiymetli madenleri ayristirabiliriz.”

Türkiye’nin dört bir yaninda kurulan jeotermal sera uygulamalari

Türkiye’de 21 adet Tarima Dayali Ihtisas OSB kuruldu. Bunlardan Izmir Dikili (3 bin dönüm), Denizli Sarayköy’de (700 dönüm) ve Agri Diyadin’de (1,3 bin dönüm) kurulan TDIOSB’ler jeotermal kaynakla isitilacak. Balikesir Gönen’de 8 bin dönümde kurulus çalismalari süren TDIOSB, sadece Türkiye’nin degil dünyanin en büyük projesi olacak. 10 milyar TL’ye mal olacak proje, 10 bin kisiye istihdam saglayacak. Türkiye’nin en zengin jeotermal kaynaga sahip illerinin basinda gelen Afyonkarahisar’da 3 bin dönümlük alanda kurulmasi planlanan jeotermal kaynakli TDIOSB çalismalarina da baslandi. Proje çerçevesinde yüzde 75’i kadin olmak üzere dogrudan 3 bin 500 kisiye istihdam saglanacak. Manisa Kula’da 135 dönüm alanda kurulma çalismalari süren Jeotermal Sera Projesi, 2023 yili sonunda üretime baslayacak. Kayseri Kocasinan’da bin 200 dönüm alanda Jeotermal Isitmali Tarima Dayali Sera OSB çalismalari basladi.

Iki yil içinde bacasiz fabrikalarin devreye alinmasi hedefleniyor. Usak Banaz’da 2 bin 400 dönüm alanda kurulacak Jeotermal Kaynakli Sera Ihtisas OSB’de 25 sera isletmesi faaliyet gösterecek. Balikesir Bigadiç’te 2 bin 400 dönüm alana Tarima Dayali Sera Ihtisas OSB kurulacak. Sakarya’da 25 dönüm alan üzerinde hayata geçirilen jeotermal serada 8 farkli domates türü yetistirilmeye baslandi. Ankara Haymana’da 10 dönümlük alanda hayata geçirilen jeotermal sera projesinde ilk hasat yapildi. Kayseri Kocasinan Tarima Dayali Ihtisas OSB, tüzel kisilik kazanarak Tarim ve Orman Bakanligina bagli 37’inci OSB oldu. 600 dönümde üretim bu yil tamamlanirken, 4 bin 500 kisilik istihdam saglanacak. Erzurum’da 10 dönümlük bir alanda faaliyet gösteren Biyokütle Enerjisi Destekli Jeotermal Sera’da üretim basladi.

Nevsehir’in Kozakli ilçesinde yer alan jeotermal serada üretim basladi.

Çanakkale Ayvacik Tarima Dayali Jeotermal Kaynakli Sera Ihtisas OSB’nin çalismalari sürüyor. Edremit Sera (Süs Bitkileri) TDIOSB içinde modern ve teknolojik seralarda katma degeri yüksek süs bitkileri ve çiçek üretiminin gerçeklestirilmesi hedefleniyor. Edremit TDIOSB’de toplam 640 dönüm alanda süs bitkileri ve çiçekçilik yapan modern teknolojik seralar kurulmasi planlaniyor.