Aydin'da Turunçgil Unlu Bit Zararlisi Ile Mücadele Basladi

Aydin’da turunçgil agaçlari, kapladigi 45 bin 472 dekar alan ve 43 bin 530 ton üretimi ile yas meyve ve sebze ihracatinda gelisme potansiyeline sahip önemli bir yerde bulunuyor. Aydin’da turunçgil alanlarinda yürütülen Entegre ve Kontrollü Ürün Yönetimi (EKÜY) projesi çerçevesinde, yapilan bahçe kontrollerinde unlu bitin ekonomik olarak mücadeleyi gerektirecek düzeyde oldugu görüldü.

Mücadele zamani gelen ve yayilma egiliminde olan Turunçgil Unlu Biti zararlisinin tüm üreticiler tarafindan taninip, yogunlugunun izlenmesi ve bahçelerde mücadelenin uygulanmasinin turunçgil yetistiriciligi için büyük önem tasidigini ifade eden Aydin Il Tarim ve Orman Il Müdürü Ahmet Ökdem alinacak önlemleri anlatti.

Turunçgil unlu bitinin ergin disileri, uzunca oval biçimde, beyaz ve unlu gibi bir görünüme sahip oldugunu belirten Aydin Il Tarim ve Orman Il Müdürü Ahmet Ökdem, "Ortalama uzunlugu 3,7 mm, eni ise 1.8 mm’dir. Vücudun her tarafi beyaz ince mumlu iplikçiklerden olusmus bir örtü ile kaplidir. Bazen tek basina, çogu zaman da koloni halinde yumakçiklar seklinde görülürler. Bir disi 300-400 adet yumurta birakir. Yumurtadan çikan larvalar yumakçiklar içerisinde kisa bir süre kaldiktan sonra disari çikarlar. Bu dönemde larvalar oldukça hareketlidir. Turunçgil unlu biti emgi yaparak dogrudan, balimsi madde salgilayarak fumajine neden olmasiyla da dolayli yoldan bitkilere zarar verirler. Popülasyon yogunlugunun yüksek oldugu zamanlarda turunçgillerde asiri meyve dökümüne ve fumajine neden olurlar. Esas konukçulari turunçgil tür ve çesitleri olup, incir, asma, nar, sera ve süs bitkilerinde de zarar yaparlar. Kisi çogu zaman yumurta ve yumurtali ergin olarak agacin gövde çatlaklari arasinda, yumurtasiz ergin ve larva olarak da sürgün uçlari arasinda beslenerek geçirirler. Yumurtalar ilkbahar aylarinda havalarin isinmasi ile birlikte açilir ve çikan larvalar öncelikle yapraklarda ve sürgünlerde özelikle de iki bitki organinin birbirine degdigi yerde beslenir. Yeni meyvelerin tesekkülü ile meyvelerin sapla birlestigi çanak yapraklari ve meyvelerin birbiriyle temas ettigi yerlerde, göbekli portakallarin göbek kisminda emgi yaparak meyve kalitesini düsürür ve sap dipleri zayiflayan meyvelerin dökülmesine neden olurlar. Bu zararlinin bulundugu yerlere harnup ve portakal güveleri de yumurta birakir. Zararlinin çikardigi tatli maddeler bu güvelerin larvalarinin besin kaynagi olur. Orantili nemi yüksek gölgeli sicak yerler unlu bitin gelismesine uygundur. Yaz sonuna dogru bu belirtilen yerlerden gövde ve dallara dagilirlar" dedi.



Il Müdürü Ökdem, turunçgil unlu biti zararlisina karsi kültürel önlemler çerçevesinde bahçede yabanci ot temizligine dikkat edilmesi gerektigini kaydederek, "Bahçede yabanci ot temizligine dikkat edilmeli, sürümler tavinda yapilmali, budama yaparken agaç taçlari hiçbir zaman birbirine kavusmamalidir. Güneslenme ve hava akimi saglanmalidir. Ülkemizde kitle üretimi yapilan ve bahçelere salinan, bölge sartlarinda kisi geçiremeyen avci böcegi ve Leptomastix dactylopii Howard parazitoidi en önemli dogal düsmanlaridir. Bu yararli böcekler unlu bitle bulasik bahçelere salinarak basarili bir sekilde biyolojik mücadele yapilmaktadir. Bu sekilde biyolojik mücadele yapan üreticilerimiz ayrica Bakanligimizin biyolojik mücadele destek ödemesinden de yararlanabilmektedirler. Bunlar disinda ülkemizde dogal dengenin bozulmadigi bahçelerde unlu bitin çok sayida yerli dogal düsmanlari da vardir. Bahçe, nisan ayi ortasindan itibaren 15 gün ara ile kontrol edilir. Yeni meyvelerin olusmasindan meyvelerin çanak yapraklarinin kapanmasina kadar olan devrede agacin gövde dal ve sürgün uçlari, bu devreden haziran ayinin son yarisina kadar meyve çanak yapragi arasi, temmuz ayindan itibaren ise bitisik meyveler ve yapraga temas eden meyveler kontrol edilir. Mayis ayi sonuna kadar yüzde 5 agaç ve Haziran ayi sonuna kadar yüzde 8 agaç veya meyve bulasikligi tespit edilirse agaç basina 2-3 adet predatör C. montrouzieri ile 10 adet parazitoit L. dactylopii salinmasi gerekir. Agustos ayinda gerek agaç ve gerekse meyve bulasikligi yüzde 15 olursa agaç basina 4-5 adet predatör ile 10 adet parazitoit verilir. Bu devrede meyve bulasikligi daha yüksek oranda tespit edilir ve koloni tesekkülü görülürse 5-10 adet veya daha çok sayida predatör ile bu miktarin 2 kati parazitoit salinir. Eylül ayinda yüzde 20 agaç ve meyve bulasikligi bulunan bahçeye iklim durumuna göre Kasim sonuna kadar agaç basina 10 adet predatör ve 20 adet parazitoit salimina devam edilir. Karinca faaliyeti olan bahçelerde yararli böcek salimlarindan önce agaçlarin kök bogazlari daire seklinde karinca öldürücü toz bir ilaçla ilaçlanmalidir. Ayrica agaçlarin toprakla temas eden dal uçlari budanarak karinca faaliyeti önlenmelidir. Unlu bitin oldugu belirlenen bahçelerde biyolojik mücadele yapilmiyor ise meyveler findik iriliginde iken ruhsatli olan ilaçlarla kimyasal mücadele yapilmalidir. Ancak yüksek popülasyonlu bahçelerde biyolojik mücadele uygulamasindan önce popülasyonu düsürmek ve dökümü kismen önlemek bakimindan da yine kimyasal mücadele yapilmaktadir. Ari ölümlerini önlemek için ilaçlamalardan önce çevrenizdeki aricilari bilgilendirmeniz de yararli olacaktir" ifadelerini kullandi.