'Prefabrike Beton' Teklifi
Merkez üssü Kahramanmaras olan ve binlerce kisinin ölümüne yol açan deprem felaketinin ardindan, Türkiye genelinde bina testleri ve kentsel dönüsüm çalismalari hiz kazandi. Izmir Ekonomi Üniversitesi (IEÜ) Insaat Mühendisligi Bölüm Baskani Prof. Dr. Celalettin Kozanoglu, riskli yapilari saglikli ve çabuk bir sekilde yenilemek gerektigine dikkat çekerek, endüstriyel yapi teknolojisinden yararlanilarak sanayi ortaminda hazirlanan ’prefabrike beton’ sisteminin daha yaygin kullanilmasini önerdi.
"Prefabrike betonun bize sagladigi bazi avantajlar var"
Endüstriyel yapi teknolojisiyle üretilen prefabrike betonlarin artik daha sik kullanilabilecegini belirten Prof. Dr. Kozanoglu, "Prefabrike beton sisteminde, binada kullanilacak beton ve içindeki demiri sanayi ortaminda hazirliyor, insaat alanina tasiyarak kolaylikla da monte ediyorsunuz; yani yapiyi olusturan prefabrike beton elemanlar, insaat sahasina hazir geliyor. Geleneksel yöntemde ise beton insaat için olusturulan santiyede dökülüyor, yani yerinde hazirlaniyor. Prefabrike beton kullanilmayan bina güvensiz demiyorum. Elbette böyle bir sey yok; ancak prefabrike betonun bize sagladigi bazi avantajlar var. Endüstriyel yapi teknolojisi sayesinde binayi daha hizli ve hafif bir sekilde insa etmeniz mümkün. Bu hafiflik, deprem aninda binanin yükünü azaltiyor" dedi.
Prefabrike betonun avantajlarini saymaya devam eden Prof. Dr. Kozanoglu, "Prefabrike beton, kapali ortamda hazirlandigi için en zor doga sartlarinda bile üretilebilir. Örnegin; yagmurda beton dökemezsiniz; ancak prefabrike betonu kapali ortamda, disarida kar ya da yagmur yagsa bile üretebilirsiniz. Prefabrike beton, iklim kosullarindan tamamen bagimsiz. Bakim masrafi da hemen hemen yok gibi. Siva ve ek isçilik gerektirmiyor. Prefabrike beton için kullanilan malzeme, geleneksel yöntemlere göre çok daha az. Prefabrike beton, ses ve isi yalitimi konusunda da oldukça verimli. Yüksek beton direnci sayesinde depreme de oldukça dayanikli. Örnegin; prefabrike betonda buhar kürü dedigimiz bir uygulama var. Beton, buhar ve isi vererek dökülür ve beklenir. Bu sayede prefabrike beton 1 günde hazir hale gelir. Santiyede, geleneksel yöntemlerle döktügünüz betonda ise, iklim kosullarina bagli oldugunuz için 1-2 hafta beklemeniz gereken durumlar olabilir. Süreden ve isçilikten tasarruf demek, ayni zamanda maliyetten de tasarruf anlamina geliyor. Prefabrike sistemi, bina temellerine bile uygulamak mümkün. Zayif zeminlerde prefabrike beton kaziklar kullanilabilir” ifadelerini kullandi.
Sorun betonarme degil, yanlis is yapan insan
Prof. Dr. Kozanoglu, sözlerini söyle tamamladi:
“Prefabrike beton, yeni bir sey degil. Ilk olarak 1960’larda kullanildi; ancak artik bu sistemi daha çok uygulayabiliriz. Apartmanlarimizi, çok bloklu siteleri, büyük organize sanayi merkezlerini bununla yapabiliriz. Türkiye’de prefabrik beton kullanilan büyük yapilar var; ancak sayiyi artirmaliyiz. Depremde betonarme yapilarla ilgili çesitli degerlendirmeler yapiliyor. Sunu net söyleyeyim; dogru bir sekilde yapilirsa ister prefabrik beton kullanin, ister geleneksel yöntemleri uygulayin, binalar güvenlidir. Depremde yikilan binalar, betonarme oldugu için çökmedi, yanlis yapildigi için çöktü. Bizim derdimiz zeminle ya da binanin türüyle ilgili degil, bizim sorunumuz yanlis is yapan insanla. Depremin ardindan yapi güvenligi konusunda farkindalik artti. Elbette çok iyi bir gelisme. Ancak teknolojinin bize sundugu imkanlari degerlendirmeli, bina yapiminda da bunlari kullanmaliyiz.”